Đây là một trong những nội dung đáng chú ý tại dự thảo Thông tư hướng dẫn một số nội dung chính sách khuyến khích, thưởng, hỗ trợ đối với tập thể, cá nhân thực hiện tốt công tác dân số.
Dự thảo đang được Bộ Y tế lấy ý kiến lần thứ hai đến ngày 8/10, trong bối cảnh Việt Nam tiếp tục đối mặt với tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh.
Đề xuất nhiều hình thức hỗ trợ gia đình có ít nhất hai con gái
Theo khoản 2, Điều 4 của dự thảo Thông tư, căn cứ mục tiêu chính sách dân số và tình hình thực tế, các địa phương lựa chọn, quyết định những nội dung khuyến khích, biểu dương và hỗ trợ đối với cặp vợ chồng, cá nhân trong độ tuổi sinh đẻ có ít nhất hai con gái dưới 16 tuổi tại thời điểm đề xuất.
Dự thảo đề cập đến những gia đình nuôi con khỏe, dạy con ngoan, con học giỏi, thành đạt. Các hình thức hỗ trợ có thể bao gồm tôn vinh, biểu dương việc nuôi dạy con, hỗ trợ mua bảo hiểm y tế học sinh, hỗ trợ sữa học đường và những nội dung phù hợp khác.
So với dự thảo lấy ý kiến lần đầu, dự thảo lần hai làm rõ hơn độ tuổi của trẻ và các hình thức hỗ trợ.
Đáng chú ý, dự thảo không quy định mức hỗ trợ bằng tiền thống nhất trên toàn quốc. Việc lựa chọn đối tượng, nội dung và hình thức hỗ trợ sẽ căn cứ vào mục tiêu chính sách dân số và điều kiện thực tế của từng địa phương.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Học sinh lớp 1 Trường Tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm hào hứng trong ngày tựu trường (Ảnh: Bảo Quyên).
Theo báo cáo đánh giá của Cục Dân số, chính sách này hướng tới thay đổi nhận thức, xóa bỏ tư tưởng trọng nam khinh nữ và góp phần kiểm soát tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh.
Bên cạnh chính sách dành cho các gia đình, Bộ Y tế cũng đề xuất khen thưởng những tập thể thực hiện tốt công tác kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh.
Cụ thể, xã có 100% thôn đưa nội dung không trọng nam hơn nữ, không lựa chọn giới tính thai nhi và kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh vào hương ước, quy ước có thể được đề xuất UBND cấp tỉnh thưởng một lần, kèm biểu dương và hỗ trợ bằng tiền.
Những địa phương đi trước trong việc xóa bỏ tư tưởng trọng nam khinh nữ
Theo báo cáo tổng kết việc thi hành Thông tư số 01/2021/TT-BYT giai đoạn 2021-2025 của Cục Dân số, một số địa phương đã triển khai các hoạt động biểu dương, tặng quà cho gia đình sinh con một bề là gái.
Tại Hải Phòng, 8 gia đình sinh con gái, nuôi dạy con thành đạt đã được tuyên dương với mức hỗ trợ 5 triệu đồng mỗi gia đình.
Hưng Yên cũng tổ chức các hội nghị biểu dương, tặng quà cho hơn 100 cặp vợ chồng sinh con một bề là gái, có con chăm ngoan, học giỏi và đạt thành tích cao trong các kỳ thi học sinh giỏi.
Trong khi đó, Tây Ninh triển khai tiêu chí thi đua và khen thưởng đối với các xã, phường đưa nội dung kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh vào hương ước, quy ước.
Năm 2023, tỉnh khen thưởng 240 ấp. Năm 2024, có thêm 208 ấp được khen thưởng, với tổng kinh phí trong hai năm hơn 1,3 tỷ đồng.
Tại Khánh Hòa, hoạt động kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh được lồng ghép với phong trào xây dựng gia đình hạnh phúc, phát triển bền vững và phòng, chống bạo lực gia đình. Sơn La cũng đưa nội dung này vào các chương trình, kế hoạch công tác dân số hằng năm.
Theo đánh giá của Cục Dân số, việc biểu dương, tặng quà cho các gia đình sinh con một bề là gái đã góp phần thay đổi nhận thức của cộng đồng, từng bước xóa bỏ tư tưởng trọng nam khinh nữ.
Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ ra một số hạn chế trong quá trình triển khai chính sách dân số.
Nhiều địa phương chưa ban hành nghị quyết riêng về khuyến khích, khen thưởng và hỗ trợ mà vẫn lồng ghép vào các phong trào thi đua chung. Một số địa phương gặp khó khăn trong việc bố trí kinh phí thực hiện.
Việc xây dựng Thông tư mới nhằm kế thừa những nội dung còn phù hợp, đồng thời sửa đổi, bổ sung các quy định về khuyến khích, khen thưởng và hỗ trợ để đáp ứng mục tiêu dân số trong giai đoạn mới.
Đề xuất hỗ trợ gia đình có ít nhất hai con gái dưới 16 tuổi hiện vẫn trong quá trình lấy ý kiến. Những hình thức hỗ trợ cụ thể sẽ phụ thuộc vào quy định chính thức và chính sách được từng địa phương ban hành.