Viên cho biết từng nghe nói về bệnh sùi mào gà lây qua đường quan hệ tình dục, song hiểu nhầm hôn môi sâu, oral sex sẽ không lây bệnh. Sau một tháng quan hệ, Viên bị đau họng, nuốt vướng, vùng cuống lưỡi có vài nốt mụn nhỏ, màu hồng nhạt, mọc không theo quy luật. Đi khám, Viên hoang mang khi bác sĩ chẩn đoán mắc sùi mào gà ở cuống lưỡi.
"Vùng da ở hậu môn, dương vật không thấy biểu hiện gì. Tôi cũng sử dụng bao cao su vì sao lại mắc bệnh", Viên thắc mắc. Bác sĩ giải thích, sùi mào gà ngoài mọc ở vùng sinh dục còn mọc ở vị trí khác như lưỡi, mắt, môi, họng, trán, đầu... Tại lưỡi, bệnh có thể lây qua quan hệ đường miệng, qua bàn tay (tay chạm vào nốt sùi sau đó chạm ở lưỡi), vùng da tổn thương có tiếp xúc với mầm bệnh hoặc dùng chung các vật dụng như bàn chải đánh răng, son môi... có dính mầm bệnh. Các nốt sùi còn nhỏ, Viên được điều trị bằng sử dụng kháng sinh, vệ sinh miệng, lưỡi sạch và kiêng quan hệ.
Nốt mụn sùi mào gà có thể mọc ở lưỡi, hoặc ở vùng da khác trên cơ thể có tiếp xúc với mầm bệnh. Ảnh minh họa: Vecteezy
Tương tự, Cẩm Phi (25 tuổi, TP HCM) phát hiện mắc sùi mào gà ở vị trí giữa lưỡi sau khi quan hệ với bạn trai ba lần 5 tháng trước. Khi biết bạn trai mắc sùi mào gà, cô đi khám phụ khoa và làm xét nghiệm dịch âm đạo, nhận kết quả bình thường đã yên tâm.
Mới đây, khi đi ăn lẩu cay với nhóm bạn cô thấy rát và đau vị trí giữa lưỡi. Soi gương thấy nốt mụn màu trắng đỏ, chạm vào gây đau. Ban đầu, Phi cho rằng đó là nốt nhiệt miệng, chỉ cần uống nhiều nước, ăn đồ mát, nhiều rau xanh, thoa thuốc sẽ hết. Khi nốt mụn to hơn kèm chảy máu, miệng có mùi hôi cô mới đi khám. Bác sĩ chỉ định đốt nốt sùi, kết hợp kháng sinh, vệ sinh miệng lưỡi sạch, kiêng ăn đồ cay nóng, không uống rượu bia, tránh quan hệ tình dục, không dùng chung đồ dùng với người khác. Điều Cẩm Phi lo sợ là bệnh sẽ tái phát và có thể tiến triển thành ung thư.
Theo BS.CKI Tống Thị Ngọc Cầm, Phó Giám đốc Y khoa miền Bắc, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, bệnh sùi mào gà do hai type virus HPV 6, 11 gây ra, dễ lây qua đường qua đường tình dục, tiếp xúc da kề da và ít hơn từ mẹ sang con, dùng chung đồ dùng cá nhân. Bệnh đang gia tăng ca mắc. Năm 2025, TP HCM ghi nhận 36.720 ca mắc và tăng lên 38.000 ca trong 5 tháng đầu năm 2026.
Nốt sùi mào gà có thể mọc ở bất cứ vị trí nào trên da khi có tiếp xúc với mầm bệnh. Tại lưỡi, sùi mào gà thường mọc ở đầu lưỡi, thân lưỡi và cuống lưỡi. Ở giai đoạn đầu, bệnh có các triệu chứng như các nốt mụn nhỏ li ti, xuất hiện thưa thớt, rải rác khắp khoang miệng giống với bệnh nhiệt miệng khiến nhiều người chủ quan, không điều trị hoặc điều trị sai. Khi ở giai đoạn 2, 3, các nốt sùi sẽ nổi cộm trên lưỡi, mụn có màu hồng nhạt tương tự màu lưỡi hoặc mào trắng như súp lơ, gây chảy máu, đau rát khi ăn uống, ma sát mạnh. Nếu bệnh không được điều trị đúng và sớm sẽ tăng nguy cơ chảy máu, nhiễm trùng, nhiễm trùng máu. Các vết mụn tại lưỡi có thể lan ra xung quanh miệng, hoặc vị trí khác.
Người bệnh nên tuân thủ theo phương pháp điều trị của bác sĩ, tái khám đúng lịch, tránh làm lây lan mầm bệnh. Ngoài ra, người bệnh nên ăn uống đủ chất dinh dưỡng, ngủ đủ giấc, ăn nhiều rau xanh và trái cây, uống đủ nước giúp cơ thể được cung cấp đủ chất, tăng cường miễn dịch sớm loại bỏ virus ra khỏi cơ thể.
Khách nữ 43 tuổi tiêm vaccine HPV Gardasil 9 tại VNVC Thủ Đức phòng bệnh. Ảnh: Diệu Thuần
Bệnh sùi mào gà đã có vaccine HPV phòng ngừa. Tiêm vaccine giúp giảm nguy cơ tái nhiễm và phòng các type HPV chưa mắc. Virus HPV có hơn 200 type, trong đó khoảng 40 type dễ lây qua đường tình dục hoặc tiếp xúc da kề da.
Hiện Việt Nam có hai loại vaccine HPV, trong đó vaccine Gardasil 9, phòng các type 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58. Ngoài sùi mào gà, vaccine còn giúp phòng một số ung thư liên quan HPV như cổ tử cung, hậu môn, hầu họng, dương vật, âm hộ, âm đạo. Người đã mắc bệnh hoặc từng nhiễm một type HPV vẫn có thể tiêm vaccine để giảm nguy cơ nhiễm các type virus khác. Vaccine tiêm cho cả nam và nữ từ 9 đến dưới 46 tuổi.
Diệu Minh