Ngày 2/11, Bộ Y tế cho biết trong phiên bản mới nhất của Dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến lấy xác (sửa đổi), cơ quan soạn thảo sửa một số nội dung so với trước đó.
Theo phiên bản này, về độ tuổi hiến tạng, Bộ Y tế đề xuất người từ đủ 18 tuổi trở lên có quyền bày tỏ nguyện vọng và đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể, hiến xác của mình, thay vì đề xuất người dưới 18 tuổi được đăng ký hiến và được hiến bộ phận cơ thể sau khi chết não, chết tuần hoàn như trước đó.
Về phạm vi hiến tạng, Bộ Y tế giữ nguyên tắc cấm tuyệt đối hiến, lấy bộ phận cơ thể từ người sống ở người dưới 18 tuổi.
Với các trường hợp và điều kiện để được hiến, lấy mô khi còn sống, theo đề xuất, chỉ được hiến mô tái sinh thuộc danh mục mô được hiến do Bộ Y tế ban hành.
Người từ 18 tuổi trở lên phải có đăng ký hiến. Nếu không có đăng ký hiến thì phải có văn bản đồng ý hiến và chỉ được hiến mô tái sinh cho cha đẻ, mẹ đẻ, vợ, chồng, anh ruột, chị ruột, em ruột, con ruột.
Trong khi đó người dưới 18 tuổi chỉ được hiến mô tái sinh khi đáp ứng đồng thời 4 điều kiện: Không có người hiến trưởng thành phù hợp; Đã được tư vấn độc lập để bảo đảm không bị ép buộc, lừa dối; Chỉ được hiến cho anh ruột, chị ruột, em ruột; Phải được sự đồng ý của đồng ý của cả cha đẻ và mẹ đẻ hoặc người còn lại trong trường hợp một trong hai người đã mất.
So với dự thảo trước, Bộ Y tế đã rút đề xuất cho phép người dưới 18 tuổi hiến mô tái sinh khi còn sống cho cha, mẹ đẻ. Thứ trưởng thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết đề xuất thu hẹp phạm vi người nhận mô tái sinh của người dưới 18 tuổi này là một trong các biện pháp kiểm soát, phòng chống mua bán mô, bộ phận cơ thể ở người dưới 18 tuổi.
Thu hẹp phạm vi người nhận bộ phận cơ thể hiến của người khi còn sống
Trong dự thảo mới, người từ đủ 18 tuổi trở lên được hiến cho người là thành viên gia đình: Thu hẹp phạm vi người nhận là thành viên gia đình. Việc hiến được thực hiện trực tiếp không phải điều phối, nhưng phải báo cáo với cơ quan có chức năng điều phối quốc gia.
Đối với người từ đủ 25 tuổi trở lên được hiến cho người là thành viên gia đình hoặc người không phải là thành viên gia đình nghĩa là hiến vô danh. Người nhận là người bệnh trong danh sách chờ ghép quốc gia và bắt buộc phải thực hiện thông qua hệ thống điều phối quốc gia. Việc điều phối phải tuân thủ các quy định về tiêu chí ưu tiên, danh sách chờ ghép.
Bộ Y tế cũng bỏ đề xuất quy định hiến bộ phận cơ thể bị tổn thương hoặc bệnh lý mà không thể tiếp tục sử dụng được cho chính người đó.
Đối với hiến, lấy mô, bộ phận cơ thể sau khi chết não, chết tuần hoàn, Bộ Y tế điều chỉnh theo hướng thu hẹp phạm vi người đại diện đồng ý cho hiến.
Trong đó, người đồng ý cho người từ đủ 18 tuổi trở lên được hiến sau khi chết não, chết tuần hoàn: thu hẹp từ “thành viên gia đình” chỉ bao gồm và theo thứ tự: Cha đẻ, mẹ đẻ, vợ, chồng, con ruột từ đủ 18 tuổi trở lên; Anh ruột, chị ruột từ đủ 18 tuổi trở lên; Ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại.
Người đồng ý cho người từ dưới 18 tuổi được hiến sau khi chết não, chết tuần hoàn sẽ thu hẹp từ “thành viên gia đình” chỉ bao gồm và theo thứ tự: Cha đẻ, mẹ đẻ; Anh ruột, chị ruột từ đủ 18 tuổi trở lên; Ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại.
Với điều kiện cho hiến sau khi chết não, chết tuần hoàn, người từ đủ 18 tuổi trở lên đã đăng ký hiến hoặc có văn bản đồng ý hiến; có văn bản đồng ý của người đại diện. Trong trường hợp người không có đăng ký hiến, không có văn bản đồng ý thì phải có văn bản đồng ý của người đại diện.
Người hiến đã được Hội đồng xác định chết não, chết tuần hoàn. Chỉ được sử dụng cho người bệnh trong danh sách chờ ghép quốc gia theo nguyên tắc ẩn danh, theo điều phối quốc gia. Việc điều phối phải tuân thủ các quy định về tiêu chí ưu tiên theo quy định tại Luật này.
Dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến lấy xác (sửa đổi) dự kiến được Quốc hội thảo luận tại hội trường sáng 2/11 và biểu quyết thông qua ngày 21/11.