Bác sĩ chuyên khoa thận Hồng Vĩnh Tường (Trung Quốc) chia sẻ trên trang Facebook cá nhân về một người đàn ông 45 tuổi luôn nghĩ mình có chế độ ăn uống lành mạnh vì không thích đồ ngọt. Người này gần như không uống nước ngọt, ăn bánh kem, đồ tráng miệng hay chocolate.
Tuy nhiên, kết quả khám sức khỏe định kỳ tại công ty năm nay khiến ông bất ngờ. Chỉ số HbA1c tăng lên 9,8%, đồng thời xuất hiện protein trong nước tiểu. Nghi ngờ kết quả xét nghiệm có sai sót, ông vội đến gặp bác sĩ.
Ba bữa ăn chứa quá nhiều tinh bột
Khi tìm hiểu chế độ ăn uống, bác sĩ Hồng phát hiện bệnh nhân có thực đơn chứa lượng lớn tinh bột. Bữa sáng, ông ăn hai phần bánh kèm sữa đậu nành. Bữa trưa gồm một bát mì lớn và cơm thịt kho. Bữa tối có hai bát cơm trắng ăn cùng canh sánh đặc. Khi đói, ông thường ăn thêm ngô, bí đỏ và khoai môn.
Theo bác sĩ Hồng, khoai lang, khoai tây, khoai môn, ngô và bí đỏ đều thuộc nhóm thực phẩm giàu tinh bột. Một bát những thực phẩm trên có lượng carbohydrate tương đương một bát cơm trắng. Vì vậy, nếu ăn quá nhiều trong thời gian dài, cơ thể sẽ phải tiếp nhận lượng carbohydrate lớn, khiến đường huyết liên tục tăng cao.
Tình trạng này kéo dài có thể làm giảm độ nhạy insulin của tế bào, khiến tuyến tụy suy giảm chức năng, cuối cùng dẫn đến bệnh tiểu đường.
Một nguồn tinh bột khác dễ bị bỏ qua là các món canh sánh đặc. Những món này thường sử dụng bột sắn hoặc bột khoai lang để tạo độ sánh, có thể làm đường huyết tăng hơn so với ăn cơm trắng.
Ngoài ra, bánh nướng làm từ bột mì tinh chế, cơm trắng và mì sợi trắng cũng là những thực phẩm cần lưu ý. Dù không ăn đường, người đàn ông vẫn tiêu thụ mỗi ngày ba bát cơm cùng một bát mì lớn, khiến tổng lượng carbohydrate vượt quá nhu cầu.
Đường huyết cao kéo dài có thể gây hại thận
Bác sĩ Hồng cảnh báo, đường huyết mất kiểm soát trong thời gian dài có thể gây tổn thương nghiêm trọng cho thận. Mạng lưới mao mạch trong cơ quan này dần bị viêm, xơ hóa, khiến protein rò rỉ vào nước tiểu. Nếu tình trạng tiếp diễn, các mô thận có thể bị tổn thương nặng, mất khả năng lọc máu, khiến người bệnh đối mặt với nguy cơ phải lọc máu.
Để kiểm soát đường huyết và bảo vệ thận, bác sĩ khuyến nghị thay đổi thứ tự ăn uống: bắt đầu bằng rau xanh, tiếp đến là thực phẩm giàu protein (thịt, cá, trứng, đậu) và cuối cùng mới ăn tinh bột.
Mọi người cũng nên thay thế tinh bột tinh chế bằng ngũ cốc nguyên hạt, tăng cường rau xanh, kết hợp lượng protein vừa phải để bảo đảm cân bằng dinh dưỡng.
Bên cạnh chế độ ăn uống, vận động thường xuyên, kiểm soát cân nặng hợp lý và khám sức khỏe định kỳ cũng là những yếu tố quan trọng phòng ngừa bệnh tiểu đường và các biến chứng liên quan.