Suy thận không chỉ xảy ra ở người lớn tuổi. Người trẻ cũng có thể mắc bệnh thận do tăng huyết áp, đái tháo đường, béo phì, tác dụng phụ của thuốc hoặc các bệnh lý khác. Tổn thương thận thường tiến triển âm thầm, ít biểu hiện rõ rệt trong giai đoạn đầu.
Theo Times of India, lối sống ít vận động, chế độ ăn thiếu lành mạnh và sự gia tăng các bệnh chuyển hóa đang góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh thận ở người trẻ. Chủ động bảo vệ thận từ sớm có thể hạn chế tổn thương và giảm nguy cơ suy giảm chức năng thận về lâu dài.
Kiểm soát huyết áp và đường huyết
Tăng huyết áp và đái tháo đường là hai nguyên nhân hàng đầu gây bệnh thận mạn. Huyết áp cao kéo dài có thể làm tổn thương các mạch máu nhỏ trong thận, khiến khả năng lọc chất thải suy giảm. Trong khi đó, đường huyết tăng cao liên tục có thể gây tổn thương các đơn vị lọc máu, dẫn đến bệnh thận do đái tháo đường.
Người trẻ nên kiểm tra huyết áp định kỳ, duy trì chế độ ăn cân đối và hạn chế đồ uống nhiều đường. Người đã mắc tăng huyết áp hoặc đái tháo đường cần tuân thủ điều trị, theo dõi các chỉ số theo hướng dẫn của bác sĩ, không tự ý ngừng thuốc khi cảm thấy khỏe.
Giảm muối và thực phẩm chế biến sẵn
Ăn nhiều muối khiến cơ thể giữ nước, có thể làm tăng huyết áp và tạo thêm áp lực lên hệ thống mạch máu trong thận. Thói quen ăn mặn kéo dài, đặc biệt ở người có sẵn các yếu tố nguy cơ, làm tăng khả năng tổn thương thận.
Giảm lượng muối và nước chấm mặn trong bữa ăn hàng ngày giúp kiểm soát huyết áp, bảo vệ chức năng thận. Ảnh minh họa: Bùi Thủy
Theo Healthline, chế độ ăn lành mạnh đóng vai trò quan trọng trong việc giảm nguy cơ suy thận. Người trẻ nên hạn chế mì ăn liền, xúc xích, thịt chế biến sẵn, đồ ăn nhanh và các món chứa nhiều nước mắm, muối hoặc gia vị mặn.
Thay vào đó, nên ưu tiên thực phẩm tươi, tăng rau xanh, trái cây phù hợp và chế biến món ăn bằng cách luộc, hấp thay vì thường xuyên chiên rán. Khi nấu ăn, có thể giảm dần lượng muối và gia vị để thích nghi với khẩu vị nhạt hơn.
Vận động thường xuyên, duy trì cân nặng hợp lý
Ít vận động và thừa cân làm tăng nguy cơ tăng huyết áp, kháng insulin và bệnh đái tháo đường type 2, những yếu tố có thể gây tổn thương thận theo thời gian.
Hoạt động thể chất giúp cải thiện tuần hoàn máu, hỗ trợ kiểm soát đường huyết, huyết áp và cân nặng. Người trẻ có thể lựa chọn đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội, tập yoga hoặc các môn thể thao phù hợp với thể lực.
Người trưởng thành nên hướng tới ít nhất 150 phút vận động aerobic cường độ vừa mỗi tuần, kết hợp tập tăng cường sức mạnh cơ bắp. Người ít vận động nên bắt đầu từ thời lượng ngắn và tăng dần, tránh tập luyện quá sức đột ngột.
Tránh lạm dụng thuốc giảm đau
Một số thuốc giảm đau, chống viêm không steroid có thể làm giảm lưu lượng máu đến thận, tăng nguy cơ tổn thương thận, nhất là khi sử dụng kéo dài, dùng liều cao hoặc trong tình trạng mất nước. Người trẻ không nên tự ý dùng thuốc giảm đau nhiều ngày liên tiếp, kết hợp nhiều loại thuốc có cùng tác dụng hoặc sử dụng thuốc không theo chỉ dẫn của bác sĩ.
Mỗi người cũng cần thận trọng với các sản phẩm thảo dược, thực phẩm bổ sung không rõ thành phần hoặc nguồn gốc. Người có bệnh thận, tăng huyết áp hay đang dùng thuốc điều trị bệnh mạn tính nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng thêm thuốc.
Kiểm tra chức năng thận khi có yếu tố nguy cơ
Bệnh thận mạn có thể không gây triệu chứng ở giai đoạn đầu. Nhiều người vẫn sinh hoạt bình thường dù chức năng lọc máu đã suy giảm. Trang Medical News Today chỉ ra, theo dõi sức khỏe và điều trị sớm các bệnh lý nền có thể giúp giảm nguy cơ suy thận hoặc làm chậm tiến triển của bệnh thận.
Người có tiền sử gia đình mắc bệnh thận, tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch hoặc từng bị tổn thương thận nên trao đổi với bác sĩ về việc kiểm tra định kỳ. Các xét nghiệm thường được sử dụng gồm creatinine máu để ước tính mức lọc cầu thận (eGFR) và xét nghiệm albumin trong nước tiểu nhằm phát hiện dấu hiệu tổn thương thận.
Duy trì những thói quen lành mạnh từ khi còn trẻ có thể giúp bảo vệ chức năng thận lâu dài. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp suy thận đều có thể phòng ngừa. Người có yếu tố nguy cơ cần được theo dõi và điều trị phù hợp, thay vì chỉ dựa vào thay đổi lối sống.
Bảo Bảo (Tổng hợp)