Theo Bộ Y tế, bệnh không lây nhiễm là nguyên nhân của khoảng 4/5 số ca tử vong tại Việt Nam. Trong đó, đột quỵ và bệnh tim mạch là những nguyên nhân gây gánh nặng lớn đối với sức khỏe cộng đồng.
Theo Điều tra quốc gia về các yếu tố nguy cơ bệnh không lây nhiễm (STEPS) năm 2021 do Bộ Y tế thực hiện, người trưởng thành Việt Nam tiêu thụ trung bình 8,1g muối mỗi ngày, cao hơn đáng kể so với mức khuyến nghị dưới 5g/ngày của WHO.
Tăng huyết áp là một trong những yếu tố nguy cơ quan trọng của đột quỵ và bệnh tim mạch, trong khi chế độ ăn nhiều muối có thể góp phần làm tăng huyết áp. Natri trong khẩu phần ăn không chỉ đến từ muối dùng khi nấu nướng mà còn có trong nước mắm, bột canh, các loại gia vị và thực phẩm chế biến sẵn.
Đề xuất ghi nhãn cảnh báo thực phẩm nhiều natri
Chiều 31/10, Hội Đột quỵ Việt Nam, Hội Tiết chế Dinh dưỡng Việt Nam, Hội Người giáo dục bệnh đái tháo đường Việt Nam và Hội Dinh dưỡng Việt Nam ký Tuyên bố đồng thuận về giảm natri, bổ sung kali, tăng cường i-ốt trong muối ăn và ghi nhãn dinh dưỡng mặt trước bao bì, hướng tới phòng ngừa bệnh tim mạch và đột quỵ.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Các bên ký Tuyên bố đồng thuận về giảm natri, bổ sung kali, tăng cường i-ốt trong muối ăn và ghi nhãn dinh dưỡng mặt trước bao bì để phòng ngừa bệnh tim mạch và đột qụy. (Ảnh: BTC).
Theo TS.BS Lê Thái Hà, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế, việc ghi nhãn dinh dưỡng ở mặt trước bao bì, đặc biệt là nhãn cảnh báo, giúp người tiêu dùng nhanh chóng nhận biết sản phẩm có hàm lượng natri cao ngay tại thời điểm mua hàng.
Biện pháp này cũng có thể tạo động lực để doanh nghiệp điều chỉnh công thức, giảm hàm lượng natri trong sản phẩm.
Bộ Y tế đang nghiên cứu, đề xuất nội dung ghi nhãn dinh dưỡng mặt trước bao bì trong quá trình xây dựng Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi).
Bà Lê Thái Hà cũng đề cập giải pháp sử dụng muối giảm natri có bổ sung kali để thay thế một phần muối ăn thông thường. Giải pháp này giúp giảm lượng natri, đồng thời tăng lượng kali trong khẩu phần mà vẫn duy trì vị mặn quen thuộc.
Năm 2025, WHO ban hành hướng dẫn có khuyến nghị có điều kiện về việc sử dụng muối thay thế có hàm lượng natri thấp và bổ sung kali ở người trưởng thành. Việc sử dụng loại muối này cần phù hợp với tình trạng sức khỏe và các khuyến cáo chuyên môn.
Tại sự kiện, các chuyên gia khuyến nghị người dân giảm sử dụng muối, nước mắm, nước tương, bột nêm và các loại gia vị giàu natri khi chế biến món ăn; hạn chế thực phẩm chế biến sẵn có hàm lượng muối cao; đọc thông tin natri trên nhãn thực phẩm để lựa chọn sản phẩm phù hợp.
Người dân cũng được khuyến nghị ăn đa dạng rau, quả phù hợp với tình trạng sức khỏe; sử dụng muối i-ốt để bảo đảm nhu cầu i-ốt nhưng vẫn kiểm soát tổng lượng muối tiêu thụ.
Một bát phở có thể chứa gần hết lượng muối khuyến nghị trong ngày
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Một bát phở có thể chứa từ 3,34g đến hơn 4,6g muối, tương đương gần chạm hoặc vượt mức khuyến nghị tối đa 5g muối mỗi ngày của WHO (Ảnh: Tú Anh).
PGS.TS Trần Thanh Dương, Viện trưởng Viện Dinh dưỡng, Bộ Y tế, cho biết natri trong khẩu phần ăn của người Việt chủ yếu đến từ muối, nước mắm, bột canh và thực phẩm chế biến sẵn.
Theo ông, giảm tiêu thụ natri thông qua việc hạn chế muối và các gia vị mặn là một trong những giải pháp quan trọng để phòng ngừa tăng huyết áp, đột quỵ và bệnh tim mạch.
Với các món nước như phở, bún, chuyên gia khuyến cáo người dân không nên uống hết nước dùng, hạn chế thêm nước mắm, bột canh hoặc gia vị mặn. Khi nấu ăn tại nhà, mỗi gia đình có thể giảm dần lượng muối và gia vị chứa nhiều natri trong quá trình chế biến.
Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 giảm 30% lượng muối tiêu thụ trung bình hằng ngày của người dân, phấn đấu đưa mức tiêu thụ xuống dưới 7g/người/ngày.