Ảnh ghép: GIAO QUỲNH
Bộ Nội vụ cho biết đang khẩn trương, tập trung cao độ triển khai tham mưu xây dựng đề án cải cách chính sách tiền lương và bảo hiểm xã hội.
Theo kế hoạch của Ban Chỉ đạo Trung ương về cải cách chính sách tiền lương, bảo hiểm xã hội và ưu đãi người có công, từ tháng 8 đến tháng 10, Bộ Nội vụ cùng các thành viên Ban Chỉ đạo xây dựng, hoàn thiện dự thảo đề án.
Tháng 1-2027, Trưởng Ban Chỉ đạo yêu cầu hoàn thiện dự thảo nghị quyết để tháng 2-2027 trình Bộ Chính trị, Ban Bí thư và tháng 3-2027 trình Ban Chấp hành Trung ương.
Bộ Nội vụ nhấn mạnh đề án cải cách chính sách tiền lương và bảo hiểm xã hội là vấn đề lớn, tác động sâu rộng đến toàn xã hội, đòi hỏi phải nghiên cứu kỹ lưỡng, thận trọng trước khi trình cấp có thẩm quyền.
Việc này phải bảo đảm gắn với tăng trưởng kinh tế và khả năng chi trả của ngân sách nhà nước.
20 năm và 14 lần tăng lương cơ sở
Trong khi đang xây dựng đề án cải cách tiền lương, bảo hiểm xã hội, lương cơ sở đã được điều chỉnh tăng thêm 8% từ 1-7 và phụ cấp công vụ đã tăng lên tối đa 55%.
Trước đó, nếu tính từ năm 1993 đến nay đã có 20 lần tăng lương cơ sở. Còn trong giai đoạn từ năm 2006 đến lần điều chỉnh gần nhất là 1-7-2026 (20 năm), mức lương cơ sở đã được điều chỉnh 14 lần, từ 450.000 đồng lên 2,53 triệu đồng.
Theo quy định, mức lương cơ sở là mức lương được áp dụng đối với cán bộ, công chức, viên chức, người hưởng lương, phụ cấp và người lao động làm việc trong các cơ quan, tổ chức, đơn vị sự nghiệp của Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội và hội được ngân sách nhà nước hỗ trợ kinh phí hoạt động và lực lượng vũ trang.
Trong đó, vào thời điểm từ 1-10-2006, lương cơ sở đã tăng từ 350.000 đồng lên 450.000 đồng/tháng. Mức tăng 100.000 đồng này được áp dụng đến hết tháng 12-2007.
Đến đầu tháng 1-2008, mức lương cơ sở được tiếp tục điều chỉnh lên 540.000 đồng. Mức tăng 90.000 đồng được áp dụng đến hết tháng 4-2009.
Các lần điều chỉnh lương cơ sở tiếp theo được áp dụng đều trong các năm, từ 2009 - 2013. Trong đó, mức tăng cao nhất 220.000 đồng vào thời điểm 1-5-2012 (tăng từ 830.000 lên 1.050.000 đồng), áp dụng đến hết tháng 6-2013.
Các lần điều chỉnh lương cơ sở tiếp theo được áp dụng với các mức 1,21 triệu đồng, 1,3 triệu và 1,39 triệu đồng.
Đến thời điểm 1-7-2019, lương cơ sở được điều chỉnh lên mức 1,49 triệu đồng. Do rơi vào thời điểm đại dịch COVID-19, nên mức lương cơ sở này kéo dài tới 4 năm, áp dụng đến hết tháng 6-2023.
Đến thời điểm từ 1-7-2023, lương cơ sở được tiếp tục điều chỉnh lên mức 1,8 triệu đồng. Mức tăng 310.000 đồng được áp dụng đến 30-6-2024.
Từ 1-7-2024 với mức tăng 540.000 đồng, từ 1,8 triệu lên 2,34 triệu đồng. Đây cũng là đợt tăng cao nhất trong các lần điều chỉnh lương cơ sở.
Tiếp đó, đợt tăng lương gần nhất, từ ngày 1-7-2026, lương cơ sở tiếp tục được điều chỉnh tăng 8% từ 2,34 triệu lên 2,53 triệu đồng.
Mức điều chỉnh này bảo đảm phù hợp với chỉ số giá tiêu dùng, mức tăng trưởng kinh tế và khả năng của ngân sách nhà nước nhằm cải thiện đời sống của cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và người lao động.
Hiện nay mức lương cơ bản của cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang, người lao động được tính theo lương cơ sở nhân với hệ số. Khi lương cơ sở tăng kéo theo mức lương cơ bản của các nhóm này cũng được điều chỉnh tăng.
14 lần tăng lương cơ sở từ năm 2006 đến nay - Ảnh: THÀNH CHUNG
Tăng phụ cấp công vụ cán bộ, công chức
Bên cạnh tăng lương, chế độ phụ cấp cho khu vực công cũng được điều chỉnh, trong đó có phụ cấp khu vực từ 1-7 theo thông tư của Bộ Nội vụ. Phụ cấp khu vực = Hệ số phụ cấp khu vực x Mức lương cơ sở.
Như vậy hơn 45% số xã, phường được hưởng phụ cấp khu vực và trên 4,7% số xã, phường được hưởng phụ cấp đặc biệt.
Cùng với đó, theo nghị định 381 của Chính phủ ban hành ngày 2-10 quy định phụ cấp công vụ 55% với cán bộ, công chức cấp xã không hưởng tiền lương, thu nhập tăng thêm theo nghị quyết HĐND cấp tỉnh, áp dụng từ 1-7-2026.
Mức phụ cấp này được tính bằng 55% tổng mức lương hiện hưởng, phụ cấp chức vụ lãnh đạo và phụ cấp thâm niên vượt khung nếu có.
Cán bộ, công chức xã, phường, đặc khu đang hưởng tiền lương, thu nhập tăng thêm theo nghị quyết của HĐND tỉnh, thành phố tiếp tục được hưởng phụ cấp công vụ 25%, tính trên cùng căn cứ. Trường hợp mức tiền lương, thu nhập tăng thêm thấp hơn mức phụ cấp công vụ 55%, họ được hưởng phần chênh lệch để bằng mức 55%.
Nghị định cũng quy định người thuộc diện hưởng mức 55% hoặc được bù chênh lệch mà đã nhận phụ cấp thấp hơn trong thời gian từ 1-7 đến khi nghị định có hiệu lực được nhận bổ sung phần còn thiếu.
Phụ cấp công vụ được trả cùng kỳ lương hằng tháng, không dùng để tính đóng, hưởng bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế...
Nghị quyết 27/2018 về cải cách chính sách tiền lương của Trung ương đặt mục tiêu xây dựng bảng lương theo vị trí việc làm, chức danh và chức vụ lãnh đạo, thay cách tính dựa trên mức lương cơ sở và hệ số.
Lộ trình ban đầu dự kiến thực hiện từ tháng 7-2021 nhưng phải hoãn do COVID-19 và nhiều vướng mắc.
Quốc hội sau đó quyết định thực hiện cải cách tổng thể chính sách tiền lương từ tháng 7-2024.
Tuy nhiên, việc thay hệ thống lương cơ sở, hệ số bằng bảng lương mới và sắp xếp lại các chế độ phụ cấp đến nay chưa được triển khai.
Bộ Nội vụ thông tin mới về đề án cải cách tiền lương, bảo hiểm xã hộiBộ Nội vụ cho biết đã, đang khẩn trương, tập trung cao độ triển khai tham mưu xây dựng đề án cải cách chính sách tiền lương và bảo hiểm xã hội. Dự kiến đề án sẽ trình Hội nghị Trung ương 5.