Chị Hoàng Mỹ, tiểu thương chuyên thu mua các loại đặc sản mùa nước lũ để phân phối lại cho các vựa cá tại TPHCM, cho biết so với những năm trước, lượng tôm cá đồng trong mùa lũ năm nay có phần khan hiếm hơn. Cá bống trứng ra thị trường do đó cũng ít hơn.
Ngày nào có nhiều, chị Mỹ cũng chỉ gom được vài chục ký. Sau khi chia lại cho một vài mối bán cá, phần còn lại chị làm sạch, rửa muối, cắt đầu để bán lẻ qua các kênh thương mại điện tử.
Bà Ba Căn, bán cá ở chợ Hoàng Hoa Thám (phường Tân Bình, TPHCM) cho biết cá bống có nhiều loại như cá bống tượng, cá bống cát, cá bống mú… Riêng vào mùa nước nổi ở đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) còn có cá bống trứng, loại cá chỉ nhỏ bằng đầu đũa nhưng bụng chứa đầy trứng vàng ươm.
Về giá bán, những dịp con nước son - tức nước lũ đầu mùa, có nhiều cá - giá bán khoảng 250.000 đồng/kg. Còn khi sản lượng hiếm, giá bán cao hơn, có thể lên đến 300.000 đồng/kg đối với loại chưa qua sơ chế.
Cũng theo chị Hoàng Mỹ, vì cá có kích thước nhỏ, việc sơ chế ban đầu tốn nhiều thời gian nên những khách mua số lượng từ 3-4kg trở lên thường phải đặt trước. Chị Mỹ sẽ huy động thêm người nhà phụ làm cá.
Chọn mua cá bống trứng (Ảnh: Nam Bình).
Một số tiểu thương chuyên bán cá ở các chợ tại TPHCM thông tin, cá bống trứng có nhiều ở các tỉnh ven biển vùng ĐBSCL thường được bán trên thị trường từ tháng 7 đến tháng 9 âm lịch hằng năm.
“Các loại cá bống khác có quanh năm nhưng cá bống trứng thì mỗi năm chỉ có một mùa. Từ đầu mùa nước nổi, nhiều khách đã hỏi liên tục nên hàng về bao nhiêu khách lấy hết bấy nhiêu”, bà Ba chia sẻ.
Cũng theo bà Ba, nếu trong bụng cá bống cát thường còn lẫn các loại sò, ốc và các loại nhuyễn thể nhỏ, thức ăn ưa thích của loài cá này, thì bụng cá bống trứng khá sạch. Điều này khiến món cá bống trứng kho tiêu trở nên ngon hơn.
Cá bống trứng được chị Lan làm sạch, bán với giá 240.000 đồng/hộp 300g (Ảnh: NV).
Chị Lan Nguyễn, chuyên kinh doanh các loại nông sản miền Tây ở xã Càng Long (tỉnh Vĩnh Long) cũng cho biết, thời điểm này cá bống trứng đã vào cuối vụ nên không còn nhiều. Chị Lan cũng không nhận thêm đơn đặt hàng và dự kiến chỉ đủ hàng để giao cho những khách đã đặt trước.
Về giá cá bống trứng, chị Lan bán 240.000 đồng/hộp 300g cá đã làm sạch. Giá này tương đương 800.000 đồng/kg. Theo chị Lan, giá cao một phần vì hiện tại cá đã cuối mùa, trứng cá chắc, ngon hơn so với thời điểm đầu vụ. Bên cạnh đó, công đoạn làm sạch loại cá này khá tốn thời gian, người bán phải lựa từng con, cẩn thận cắt bỏ đầu để bụng trứng không bị dập.
Cũng theo chị Lan, cá bống trứng có vị béo, thơm ngon đặc trưng trong khi thời gian xuất hiện trên thị trường khá ngắn, nhiều người tranh thủ đặt số lượng lớn để dành ăn dần. "Dù giá cao vẫn không đủ hàng để bán", chị Lan nói.
Cá bống hồ Trị An trong mùa mưa cũng đầy bụng trứng, thịt béo và rất thơm ngon (Ảnh: Nam Bình).
Trong khi nhiều sạp cá tranh thủ mùa lũ để đưa cá bống trứng về bán cho khách, chị Phượng - tiểu thương ở chợ Bình Hòa (phường Thuận An, TPHCM), lại cho rằng, loại cá này khó bảo quản hơn so với các loại cá bống khác. Trong những ngày bán chậm, cá thường chuyển màu nhợt nhạt, không hấp dẫn người mua.
Do đó, thay vì bán cá bống trứng mùa lũ, chị Phượng ưu tiên cá bống cát từ hồ Trị An, loại cũng chứa đầy bụng trứng. Theo chị Phượng, đây cũng là loại cá đặc sản của hồ Trị An. Theo đó, cá bống ở hồ thủy điện này có quanh năm nhưng chỉ khi vào mùa mưa, cá vào mùa sinh sản nên bụng mới có nhiều trứng.
So với cá bống trứng miền Tây, cá bống hồ Trị An có kích thước lớn hơn nhiều, đạt từ 10-15 con/kg. Loại cá này thịt thơm, béo không kém cá bống trứng loại nhỏ nên cũng được nhiều người yêu thích.
Theo anh Nguyễn Đông Hy, chủ cửa hàng Chi Hải Sản (phường Bình Thạnh, TPHCM), dù là loại cá khá phổ biến ở hồ Trị An nhưng sản lượng cá bống cát loại lớn và có trứng không nhiều. Do đó, giá bán trên thị trường cao hơn so với giá cá bống cát thông thường.
Cá bống hồ Trị An cũng được nhiều người tiêu dùng xem là loại thực phẩm sạch. Cá có thịt mềm, ngọt, có thể chế biến được rất nhiều món ngon như kho tộ, kho tiêu, chiên mắm, chiên bột, nấu canh chua...
Cá bống trứng thường được kho tiêu, ăn với cơm nóng rất hợp vị (Ảnh: Nam Bình).
Còn theo đại diện Khu Bảo tồn thiên nhiên - văn hóa Đồng Nai, trong bối cảnh nguồn cá tự nhiên trên hồ Trị An ngày càng chịu áp lực khai thác, việc tái tạo và bảo vệ nguồn lợi thủy sản được địa phương chú trọng. Cuối tuần qua, đơn vị này cũng đã tổ chức thả hơn 10.200 con cá giống bổ sung nguồn lợi thủy sản cho hồ Trị An.
Theo kế hoạch, trong năm nay, đơn vị sẽ thả 20.400 con cá giống xuống hồ, chia thành 2 đợt. Đợt 1 với 10.200 con đã được thực hiện, số còn lại dự kiến được thả vào tháng 11 sắp tới.
Hoạt động này tạo điều kiện cho nguồn lợi thủy sản ở hồ Trị An, trong đó có cá bống, phát triển, giúp duy trì nguồn cá tự nhiên và tạo sinh kế bền vững cho người dân sống bằng nghề khai thác thủy sản trên hồ.