Phóng viên: Sau hợp nhất, không gian phát triển năng lượng biển của Cà Mau được mở rộng đáng kể. Theo quy hoạch, tỉnh có 48 dự án điện gió với tổng công suất hơn 3.003 MW. Xin ông cho biết tiến độ triển khai và lộ trình đưa các dự án này vào vận hành thương mại từ nay đến năm 2030?
Ông Tô Minh Đương – Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Cà Mau: Sau hợp nhất, không gian phát triển năng lượng biển của tỉnh được mở rộng rất lớn. Theo quy hoạch đến năm 2030, Cà Mau có 48 dự án điện gió với tổng công suất khoảng 3.003,2 MW. Đây là dư địa quan trọng để tỉnh phát triển ngành năng lượng, góp phần tạo động lực tăng trưởng kinh tế trong thời gian tới.
Tuy nhiên, các dự án hiện đang ở những trạng thái pháp lý và đầu tư khác nhau. Do đó, tỉnh không đặt mục tiêu đưa toàn bộ 48 dự án vào vận hành cùng một thời điểm mà triển khai theo lộ trình, gắn với tiến độ hoàn thiện thủ tục đầu tư, năng lực của nhà đầu tư và đặc biệt là khả năng giải tỏa công suất của hệ thống điện.
Đến nay, Cà Mau có 14 dự án điện gió đã vận hành thương mại, tổng công suất khoảng 694,2 MW. Bên cạnh đó, có 22 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, tổng công suất 1.442 MW. Trong số này, 7 dự án với công suất 616 MW đang triển khai thi công; 15 dự án còn lại, tổng công suất 826 MW, đang thực hiện các thủ tục đầu tư, xây dựng. Ngoài ra, 12 dự án với tổng công suất 867 MW đã có nhà đầu tư đề xuất thực hiện và đang được thẩm định để trình cấp có thẩm quyền xem xét.
Về lộ trình, trong năm 2026, tỉnh đặt mục tiêu hỗ trợ nhà đầu tư hoàn thiện thủ tục, thi công và đưa vào vận hành khoảng 300 MW điện gió; đồng thời khởi công, khởi động thêm 8 dự án với tổng công suất khoảng 574 MW. Thực tế đến nay, tỉnh đã khởi động, khởi công 10 dự án với tổng công suất 694 MW.
Về lộ trình vận hành thương mại (COD) từ nay đến năm 2030, theo ông Đương, tỉnh đã xây dựng một lộ trình tương đối cụ thể theo từng năm. Trong đó, năm 2026, mục tiêu của tỉnh là hỗ trợ nhà đầu tư hoàn thiện thủ tục, thi công và đưa vào vận hành khoảng 300MW điện gió; đồng thời khởi động thêm 8 dự án điện gió với tổng công suất khoảng 574MW. Tính đến nay, tỉnh đã khởi động 10 dự án tổng công suất 694MW.
Bước sang năm 2027, tỉnh phấn đấu đưa thêm 2 dự án và một phần dự án vào vận hành, tổng công suất khoảng 202 MW. Năm 2028 sẽ là giai đoạn tăng tốc, dự kiến đưa thêm 24 dự án với tổng công suất khoảng 1.490 MW vào vận hành. Năm 2029, tỉnh dự kiến có thêm 4 dự án, tổng công suất khoảng 317 MW đi vào hoạt động. Đến năm 2030, tỉnh tập trung hoàn thành các dự án còn lại theo khả năng đáp ứng điều kiện đầu tư, xây dựng và giải tỏa công suất.
Phóng viên: Thực tế, một số nhà máy điện gió đã vận hành vẫn gặp khó khăn trong giải tỏa công suất do hạn chế của hệ thống truyền tải. Đây có phải là một trong những điểm nghẽn lớn đối với mục tiêu phát triển năng lượng của Cà Mau? Tỉnh có giải pháp gì để tháo gỡ vấn đề này?
Ông Tô Minh Đương: Có thể nói, đây là vấn đề tỉnh đặc biệt quan tâm. Tiềm năng điện gió của Cà Mau rất lớn, nhưng nếu chỉ tập trung phát triển nguồn điện mà không đầu tư đồng bộ hạ tầng truyền tải thì sẽ khó phát huy hiệu quả các dự án. Vì vậy, quan điểm xuyên suốt của tỉnh là phát triển nguồn điện phải đi đôi với phát triển lưới điện.
Thời gian qua, tỉnh đã phối hợp với ngành điện triển khai nhiều công trình nhằm nâng cao khả năng giải tỏa công suất. Đáng chú ý, ngày 28/8/2026, Trạm biến áp 220 kV Năm Căn và đường dây 220 kV Năm Căn – Cà Mau 2 đã hoàn thành đóng điện. Công trình gồm hai máy biến áp 220/110 kV, tổng công suất 500 MVA và tuyến đường dây 220 kV dài 57,8 km. Đây là công trình có ý nghĩa quan trọng, góp phần giảm tải cho Trạm 220 kV Cà Mau 2 và các đường dây 110 kV, đồng thời hỗ trợ giải tỏa công suất các nguồn năng lượng tái tạo trên địa bàn.
Thời gian tới, Sở Công Thương sẽ tiếp tục phối hợp với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT), Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC) và Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO) rà soát cụ thể từng khu vực có nguồn điện gió đang vận hành hoặc chuẩn bị vận hành.
Trọng tâm là xác định công suất nguồn hiện hữu, công suất dự kiến đưa vào vận hành; khả năng tiếp nhận của từng đường dây, trạm biến áp 110 kV và 220 kV; những khu vực có nguy cơ quá tải và các công trình lưới điện cần ưu tiên đầu tư. Tỉnh sẽ xây dựng phương án giải tỏa công suất cụ thể cho từng khu vực, từng dự án và từng mốc vận hành thương mại.
Đối với các dự án chuẩn bị đưa vào vận hành, Sở Công Thương sẽ phối hợp với chủ đầu tư và ngành điện xác định rõ công trình đấu nối, trạm biến áp, đường dây liên quan để xây dựng tiến độ đồng bộ. Những công trình có tính chất cấp bách, ảnh hưởng lớn đến khả năng giải tỏa nguồn điện tái tạo sẽ được kiến nghị ưu tiên nguồn lực thực hiện.
Về phía tỉnh Cà Mau, Sở Công thương sẽ làm đầu mối điều phối giữa địa phương, ngành điện và các chủ đầu tư trong việc theo dõi tiến độ nguồn – lưới; rà soát từng điểm nghẽn, phân loại vấn đề nào thuộc địa phương, chủ đầu tư, ngành điện và vấn đề nào cần báo cáo Trung ương.
Tuy nhiên, về lâu dài, kiến nghị các Bộ, ngành Trung ương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) ưu tiên đầu tư sớm lưới điện 500KV cho tỉnh, điều này có ý nghĩa trực tiếp đối với việc giải toả công suất năng lượng tái tạo của Cà Mau.
Phóng viên: Ngoài vấn đề nguồn điện và hạ tầng truyền tải, phát triển điện gió ngoài khơi còn đặt ra yêu cầu sử dụng không gian biển hợp lý, tránh chồng lấn với giao thông hàng hải và các vùng nuôi trồng thủy sản. Ngành Công Thương tham mưu tỉnh giải quyết vấn đề này như thế nào?
Ông Tô Minh Đương: Cà Mau xác định phát triển năng lượng tái tạo trên biển phải gắn với quy hoạch không gian biển tổng thể, bảo đảm hài hòa giữa các ngành kinh tế và yêu cầu quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường.
Ngành Công Thương tham mưu UBND tỉnh bám sát quy hoạch không gian biển quốc gia, quy hoạch tỉnh và các quy hoạch chuyên ngành để xác định không gian phát triển năng lượng tái tạo. Việc bố trí các vùng điện gió phải được rà soát, tích hợp với những khu vực dành cho giao thông hàng hải, luồng tuyến đường thủy, cảng biển, khu neo đậu, quốc phòng – an ninh, bảo tồn biển và đặc biệt là các vùng nuôi trồng thủy sản.
Nguyên tắc là không quy hoạch riêng lẻ theo từng ngành mà phải xem xét, chồng ghép trên cùng một nền không gian biển, qua đó hạn chế tối đa xung đột trong quá trình khai thác, sử dụng tài nguyên biển.
Theo Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh, tổng tiềm năng điện gió của Cà Mau khoảng 10.892 MW, trong đó có 7.592 MW điện gió ngoài khơi và 3.300 MW điện gió trên bờ, gần bờ, được phát triển khi được cấp có thẩm quyền cho phép. Đây là dư địa rất lớn, nhưng để khai thác hiệu quả phải bảo đảm sự đồng bộ giữa quy hoạch nguồn điện, lưới điện truyền tải và hạ tầng phục vụ thi công, vận hành dự án.
Bên cạnh đó, tỉnh chú trọng kết nối các dự án điện gió với hệ thống cảng biển, khu dịch vụ hậu cần, kho bãi, giao thông và lưới điện truyền tải. Đặc biệt, phải bảo đảm không gian cho hoạt động nuôi trồng thủy sản, bởi đây là một trong những ngành kinh tế biển chủ lực của Cà Mau. Khi xem xét các dự án điện gió, tỉnh phải đối chiếu với các vùng nuôi đã được định hướng, tránh tạo ra xung đột về mặt bằng biển và ảnh hưởng đến sinh kế của người dân.
Mục tiêu cuối cùng là hình thành một không gian biển đa mục tiêu, nơi điện gió ngoài khơi, giao thông hàng hải, nuôi trồng thủy sản, logistics và bảo vệ môi trường có thể cùng tồn tại, hỗ trợ lẫn nhau. Ngành Công Thương sẽ tiếp tục phối hợp với các sở, ngành, địa phương và cơ quan Trung ương rà soát từng khu vực, từng dự án; đồng thời tham mưu đầu tư đồng bộ lưới điện và hạ tầng phụ trợ.
Xin cảm ơn ông!