Hoàng Nguyên Thanh bước vào cuộc đua VnExpress Vũng Tàu International Half Marathon Herbalife Cup 2026 với mục tiêu kiểm tra phong độ sau thời gian tập luyện. Trước giải, kỷ lục gia marathon Việt Nam không đặt một thông số cụ thể nhưng khẳng định sẽ "bung hết sức", vừa tìm lại cảm giác thi đấu, vừa chuẩn bị cho những mục tiêu tiếp theo.
Hoàng Nguyên Thanh về đích sau 1 tiếng 11 phút trong điều kiện gió giật cấp 6, bỏ xa Phạm Ngọc Phan (1 tiếng 14 phút 14 giây) và Triệu Tiến Luyện (1 tiếng 15 phút) ở hai vị trí tiếp theo.
Hoàng Nguyên Thanh trên đường chạy đầy gió dọc bờ biển Vũng Tàu rạng sáng 30/8. Ảnh: VnExpress Marathon
Bất ngờ với gió giật lúc 3h sáng
Thử thách xuất hiện ngay trước giờ xuất phát. Khi đến Vũng Tàu một ngày trước race, Thanh chưa cảm nhận gió quá mạnh. Nhưng lúc khởi động khoảng 3h sáng 30/8, điều kiện thi đấu thay đổi rõ rệt.
"Thật sự hôm nay tôi rất bất ngờ. Hôm qua xuống đây tôi cảm nhận không có gió như thế này. Đến khi khởi động lúc 3h thì rất bất ngờ vì gió mạnh kèm hơi lạnh, độ ẩm cao khiến tôi có chút hồi hộp và lo lắng", Thanh nói.
Thời điểm đó, khu vực ven biển Vũng Tàu ghi nhận gió giật cấp 6. Gió mạnh đến mức ban tổ chức phải gia cố thêm bao cát và vật nặng để cố định cờ, rào chắn cùng banner dọc đường chạy. Đây là bất lợi lớn với cung đường 21km vốn chạy qua nhiều đoạn sát biển, ít vật chắn và có địa hình dốc.
Dù vậy, Thanh không thay đổi kế hoạch. Sau khi xuất phát lúc 3h30, anh chủ động duy trì pace đã đặt ra từ đầu. Chiến thuật của chân chạy Bình Phước không nhắm vào việc quan sát rồi chờ thời điểm vượt đối thủ, mà xem cuộc đua như bài kiểm tra cho chính mình.
"Hôm nay tôi đi đúng chiến thuật bản thân đề ra. Tôi muốn thử thành tích tốt nhất của mình trên cung đường khó này, kiểm tra các chỉ số sau thời gian tập luyện, đồng thời chuẩn bị cho những giải sắp tới", anh nói.
Giữ đều pace và không chờ đối thủ
Trước cuộc đua, Phạm Ngọc Phan được xem là một trong những đối thủ đáng chú ý nhất. Runner này vừa vô địch 42km tại Phan Thiết ngày 2/8, sau đó thắng tiếp 21km VnExpress Marathon Nha Trang một tuần sau. Ngọc Phan đến Vũng Tàu với cơ hội lập hat-trick, và chính anh đánh giá Thanh là đối thủ nổi trội nhất trong danh sách cạnh tranh.
Nhưng cục diện sớm nghiêng về Hoàng Nguyên Thanh. Anh vươn lên dẫn đầu ngay sau xuất phát, chỉ có vận động viên Campuchia Ouk Rohit bám theo. Sau 4 km, Rohit cũng không giữ nổi mức pace 3:20 của Thanh. Ngọc Phan và Tiến Luyện đều bị bỏ lại phía sau.
Nguyên Thanh dẫn trước VĐV Campuchia Ouk Rohit ở đầu cuộc đua. Ảnh: VnExpress Marathon
Khi không còn ai duy trì được cùng pace, kỷ lục gia quyết định chạy một mình. Điều này đồng nghĩa anh phải trực tiếp chịu sức cản của gió trong phần lớn hành trình. Trong điều kiện như sáng 30/8, chạy sau một vận động viên khác giúp giảm sức cản và tiết kiệm thể lực đáng kể. Ngọc Phan trước giải cũng xem "núp gió" là chiến thuật có thể dùng trên cung đường này. Thanh hiểu lợi thế đó, nhưng không muốn giảm tốc để chờ đối thủ.
"Nếu được núp gió thì đó là lợi thế rất lớn, tiết kiệm sức rất nhiều. Nếu đối thủ đi đúng pace của tôi, tôi sẽ theo sau để núp gió. Nhưng đối thủ không đủ pace nên tôi quyết định đi và thử thách bản thân", anh nói.
Từ đó, cuộc đua chuyển thành màn đối đầu giữa Thanh với cung đường và thời tiết. Anh tập trung giữ nhịp thở và tốc độ thay vì liên tục điều chỉnh chiến thuật theo nhóm phía sau. Ở những đoạn quay đầu, anh tranh thủ nhìn sang chiều ngược lại để ước lượng khoảng cách với đối thủ.
"Chiến thuật của tôi luôn là giữ đều pace ngay từ đầu. Suốt dọc đường, tôi duy trì nhịp thở, tinh thần và ý chí để giữ tốc độ đó. Ở các đoạn quay đầu, tôi nhìn đối thủ để đoán pace cũng như khoảng cách", anh nói.
Cách chọn của Thanh trái ngược với nhà vô địch nữ. Hoàng Thị Ngọc Hoa về nhất 21km nữ với 1 tiếng 19 phút 57 giây, và cô giành chiến thắng bằng cách chạy cùng một nhóm vận động viên nam để tránh gió ngược.
Hoàng Nguyên Thanh vượt 5 km cuối trong gió ngược
Khó khăn lớn nhất đến ở phần cuối cuộc đua. Theo Thanh, đoạn dốc tại Bãi Sau là thử thách nặng nhất của cung đường. Dốc vừa cao vừa kéo dài, xuất hiện khi runner chỉ còn khoảng 4-5 km về đích. Sau hơn 15km thi đấu, thể lực đã suy giảm nên việc leo dốc không chỉ kéo pace xuống mà còn bào mòn tinh thần.
"Đoạn dốc ở Bãi Sau rất cao và khá dài, làm giảm tốc độ nhiều và bào mòn thể lực. Lúc đó còn 4-5 km mới về đích nên ảnh hưởng cả thể lực lẫn ý chí", Thanh nói.
Chiều quay về còn khiến anh gặp thêm gió ngược. Thanh mô tả gần 10 km cuối có nhiều đoạn dốc nối tiếp trong điều kiện gió mạnh. Với một runner chạy solo, không có người phía trước chắn gió, mức tiêu hao thể lực càng lớn. Dù vậy, khoảng cách tạo được từ đầu giúp anh kiểm soát cuộc đua đến khi cán đích, hơn Ngọc Phan hơn ba phút.
Hoàng Nguyên Thanh thừa nhận những tiếng cổ vũ của khán giả hai bên đường tiếp thêm động lực cho anh. Ảnh: VnExpress Marathon
Những tiếng gọi tên dọc đường cũng trở thành nguồn động lực trong giai đoạn khó khăn nhất.
"Lâu lắm rồi tôi mới quay lại giải đấu của VnExpress Marathon nên rất hồi hộp và hào hứng. Cung đường hôm nay khó với tôi cũng như tất cả VĐV. Gió kết hợp dốc gây cản trở và làm chậm đôi chút, nhưng trên đường mọi người luôn nhận ra, động viên và cổ vũ. Đó là nguồn động lực rất lớn", anh nói.
Chiến thắng này đánh dấu màn trở lại của Hoàng Nguyên Thanh tại hệ thống VnExpress Marathon, sau lần vô địch 42km All-Star hồi tháng 2 với 2 tiếng 19 phút 45 giây. Anh hiện giữ kỷ lục quốc gia marathon 2 tiếng 18 phút 43 giây và bán marathon 1 tiếng 6 phút 39 giây, đồng thời từng giành HC vàng marathon SEA Games 31.
Với Hoàng Nguyên Thanh, chặng đua 21km tại Vũng Tàu còn là bài kiểm tra giữa mùa. Anh xem cuộc đua như buổi rèn thể lực và tinh thần thi đấu, qua đó đánh giá hiệu quả quá trình tập luyện. Ngay sau khi về đích, Thanh cho biết sẽ tiếp tục thi đấu 21km tại Pocari Sweat Run ở Hà Nội. Sau màn chạy solo giữa gió mạnh Vũng Tàu, mục tiêu anh đặt ra cho cuộc đua tiếp theo vẫn là thành tích tốt nhất và vị trí cao nhất.
Thy An