Bỏ qua điều hướng
•

Cận thị trẻ em gia tăng, nguy cơ 90% mắc tật khúc xạ vào năm 2050

Cận thị trẻ em gia tăng, nguy cơ 90% mắc tật khúc xạ vào năm 2050
Nguồn ảnh: Tiền Phong

Tỷ lệ trẻ em mắc tật khúc xạ, đặc biệt là cận thị, đang gia tăng nhanh, nhất là tại một số đô thị lớn ở mức cao. Các chuyên gia cảnh báo, nếu không có biện pháp can thiệp và phòng ngừa hiệu quả, tỷ lệ trẻ em Việt Nam mắc cận thị có thể lên tới 90% vào năm 2050. Mỗi năm Việt Nam có gần 1 triệu người ...

Khảo sát của Bệnh viện Mắt Trung ương cho thấy tỷ lệ trẻ em mắc tật khúc xạ tại Hà Nội lên tới 51%, trong khi tại TPHCM là 75,6%. Trên cả nước, ước tính có khoảng 3-5 triệu trẻ từ 5-15 tuổi mắc các tật khúc xạ.

PGS.TS Phạm Ngọc Đông, Giám đốc Bệnh viện Mắt Trung ương, cho biết tình trạng cận thị và các tật khúc xạ ở trẻ em đang diễn biến đáng lo ngại.

Hiện nay, tỷ lệ học sinh trung học mắc cận thị tại khu vực thành thị khoảng 26,6%, trong khi tại khu vực nông thôn dao động từ 14,2-16,3%.

img-1729.jpg
Tỷ lệ trẻ em mắc tật khúc xạ tăng nhanh.

Theo cảnh báo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) được nêu tại hội nghị, nếu không triển khai các biện pháp can thiệp và phòng ngừa hiệu quả, đến năm 2050, tỷ lệ trẻ em Việt Nam mắc cận thị có thể lên tới 90%.

Các chuyên gia cho rằng những con số trên cho thấy cận thị trẻ em không còn là vấn đề riêng của ngành nhãn khoa mà đang trở thành một vấn đề sức khỏe cộng đồng, cần được phát hiện, theo dõi và can thiệp sớm.

Thông tin trên được đưa ra tại Hội nghị khoa học Phẫu thuật thể thủy tinh và khúc xạ lần thứ nhất do Bệnh viện Mắt Trung ương tổ chức, ngày 26/9.

Hội nghị tập trung cập nhật những tiến bộ trong chẩn đoán, điều trị đục thể thủy tinh, phẫu thuật khúc xạ, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm quản trị và nâng cao chất lượng dịch vụ nhãn khoa.

Đục thể thủy tinh vẫn là nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa

Bên cạnh vấn đề tật khúc xạ ở trẻ em, hội nghị cũng tập trung thảo luận về đục thể thủy tinh - một trong những thách thức lớn đối với công tác phòng chống mù lòa tại Việt Nam.

Theo PGS.TS Phạm Ngọc Đông, đục thể thủy tinh chiếm khoảng 74% nguyên nhân gây mù tại Việt Nam. Ngoài ra còn có các nguyên nhân như bệnh võng mạc, sẹo giác mạc, glôcôm, tật khúc xạ và biến chứng sau phẫu thuật đục thể thủy tinh.

img-3481.jpg
PGS.TS Phạm Ngọc Đông, Giám đốc Bệnh viện Mắt Trung ương.

“Nhờ những nỗ lực không ngừng của hệ thống chăm sóc mắt, số lượng ca phẫu thuật đục thể thủy tinh đã tăng mạnh, góp phần mang lại ánh sáng cho hàng trăm nghìn người bệnh. Tuy nhiên, các bệnh lý gây suy giảm thị lực và mù lòa vẫn là thách thức lớn đối với ngành nhãn khoa”, PGS.TS Phạm Ngọc Đông nói.

Cùng với sự phát triển của đời sống và nhu cầu nâng cao chất lượng cuộc sống, nhu cầu điều trị tật khúc xạ, trong đó có mong muốn giảm sự phụ thuộc vào kính gọng, cũng ngày càng tăng. Phẫu thuật khúc xạ vì vậy đang trở thành một lĩnh vực dịch vụ kỹ thuật cao, với sự phát triển liên tục của các công nghệ mới.

Cập nhật kỹ thuật đi đôi với bảo đảm an toàn người bệnh

Theo TS Nguyễn Trọng Khoa, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Bộ Y tế, nhãn khoa là lĩnh vực có tốc độ phát triển nhanh về kỹ thuật, công nghệ và phương pháp điều trị. Cùng với tiến bộ khoa học, yêu cầu của người bệnh về chất lượng thị giác, hiệu quả điều trị và chất lượng cuộc sống cũng ngày càng cao.

Trong bối cảnh đó, các cơ sở nhãn khoa không chỉ cần cập nhật những thành tựu mới về chẩn đoán, điều trị và phẫu thuật mà còn phải hoàn thiện quy trình quản lý, tổ chức khám chữa bệnh, bảo đảm các kỹ thuật mới được triển khai an toàn, hiệu quả và phù hợp với thực tiễn.

Sự phát triển của công nghệ đang làm thay đổi phương thức khám và điều trị nhãn khoa, với nhiều kỹ thuật có độ chính xác cao hơn, ít xâm lấn và rút ngắn thời gian thực hiện.

TS Nguyễn Trọng Khoa cho rằng cần tiếp tục rà soát các quy trình kỹ thuật, định mức thời gian và phương thức tổ chức thực hiện, trên nguyên tắc bảo đảm an toàn người bệnh, chất lượng chuyên môn và hiệu quả sử dụng nguồn lực y tế.

Hội nghị có tổng cộng 50 báo cáo khoa học, tập trung vào ba nhóm nội dung chính.

Nhóm thứ nhất cập nhật các xu hướng mới trong chẩn đoán, điều trị và phẫu thuật đục thể thủy tinh; lựa chọn thể thủy tinh nhân tạo; xử trí các tình huống khó và biến chứng trong phẫu thuật.

Nhóm thứ hai tập trung vào các phương pháp điều trị tật khúc xạ hiện đại, từ chỉ định, chống chỉ định, đánh giá trước phẫu thuật đến quản lý chất lượng, bảo đảm an toàn người bệnh và theo dõi sau phẫu thuật.

Nhóm thứ ba chia sẻ kinh nghiệm quản trị bệnh viện, trong đó có quản lý chất lượng, chuyển đổi số, tổ chức quy trình khám chữa bệnh, quản lý nhân lực và nâng cao sự hài lòng của người bệnh.

Theo PGS.TS Phạm Ngọc Đông, trong bối cảnh ngành y tế đang đổi mới mạnh mẽ về chất lượng, công nghệ và mô hình phục vụ, việc chỉ có chuyên môn giỏi là chưa đủ. Các bác sĩ nhãn khoa cần liên tục cập nhật kỹ thuật mới, đồng thời đặt yêu cầu an toàn và hiệu quả điều trị lên hàng đầu.

Bên cạnh đó, kinh nghiệm về quản trị bệnh viện, chuyển đổi số, tối ưu hóa quy trình khám chữa bệnh và nâng cao sự hài lòng của người bệnh cũng được xem là những yếu tố quan trọng đối với sự phát triển bền vững của ngành nhãn khoa.

Cũng tại hội nghị, Hội Nhãn khoa Việt Nam thành lập và ra mắt Câu lạc bộ Phẫu thuật thể thủy tinh và khúc xạ, hướng tới thúc đẩy các hoạt động khoa học ứng dụng chuyên sâu trong lĩnh vực này trong thời gian tới.

Khảo sát của Bệnh viện Mắt Trung ương cho thấy tật khúc xạ ở trẻ em đang tăng nhanh, với tỷ lệ tại Hà Nội lên tới 51% và tại TPHCM đạt 75,6%. Trên toàn quốc, ước tính khoảng 3-5 triệu trẻ từ 5-15 tuổi đang mắc cận thị hoặc các tật khúc xạ khác, tạo áp lực lớn cho gia đình, nhà trường và ngành y tế. Những con số này được nêu tại Hội nghị khoa học Phẫu thuật thể thủy tinh và khúc xạ lần thứ nhất, do Bệnh viện Mắt Trung ương tổ chức ngày 26/9. Theo PGS.TS Phạm Ngọc Đông, Giám đốc Bệnh viện Mắt Trung ương, tình trạng cận thị cùng các tật khúc xạ ở trẻ em đang diễn biến đáng lo ngại, đặc biệt tại các khu vực đô thị. Tỷ lệ học sinh trung học mắc cận thị ở thành thị hiện khoảng 26,6%, cao hơn rõ rệt so với mức 14,2-16,3% được ghi nhận tại khu vực nông thôn. Khoảng cách này cho thấy môi trường sống, học tập và thói quen sinh hoạt có thể đang tạo ra những khác biệt đáng chú ý về sức khỏe thị giác giữa trẻ em. Cảnh báo của Tổ chức Y tế Thế giới, được nêu tại hội nghị, cho biết nếu thiếu các biện pháp can thiệp và phòng ngừa hiệu quả, tỷ lệ trẻ em Việt Nam mắc cận thị có thể lên tới 90% vào năm 2050. Viễn cảnh này khiến cận thị trẻ em không còn được nhìn nhận như một vấn đề riêng của ngành nhãn khoa, mà trở thành thách thức sức khỏe cộng đồng cần hành động sớm. Các chuyên gia nhấn mạnh việc phát hiện, theo dõi và can thiệp kịp thời giữ vai trò quan trọng trong hạn chế nguy cơ suy giảm thị lực lâu dài. Bên cạnh chủ đề cận thị, hội nghị tập trung thảo luận đục thể thủy tinh, một trong những nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa tại Việt Nam hiện nay. PGS.TS Phạm Ngọc Đông cho biết đục thể thủy tinh chiếm khoảng 74% nguyên nhân gây mù, bên cạnh bệnh võng mạc, sẹo giác mạc, glôcôm và các tật khúc xạ. Biến chứng sau phẫu thuật đục thể thủy tinh cũng được xem là một nguyên nhân cần tiếp tục kiểm soát, nhằm bảo đảm người bệnh nhận được hiệu quả điều trị tốt hơn. Theo lãnh đạo Bệnh viện Mắt Trung ương, những nỗ lực liên tục của hệ thống chăm sóc mắt đã giúp số ca phẫu thuật đục thể thủy tinh tăng mạnh, mang lại ánh sáng cho hàng trăm nghìn người bệnh. Tuy nhiên, các bệnh lý gây suy giảm thị lực và mù lòa vẫn đặt ra thách thức lớn, đòi hỏi ngành nhãn khoa không ngừng nâng cao năng lực chuyên môn. Cùng với đời sống phát triển, người dân cũng quan tâm nhiều hơn đến chất lượng thị giác và mong muốn giảm sự phụ thuộc vào kính gọng. Nhu cầu đó thúc đẩy phẫu thuật khúc xạ trở thành một lĩnh vực kỹ thuật cao, liên tục tiếp nhận những công nghệ và phương pháp mới. TS Nguyễn Trọng Khoa, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Bộ Y tế, nhận định nhãn khoa đang phát triển nhanh về kỹ thuật, công nghệ và phương pháp điều trị. Người bệnh hiện không chỉ kỳ vọng điều trị đạt hiệu quả, mà còn yêu cầu chất lượng thị giác tốt hơn, quy trình an toàn hơn và khả năng cải thiện chất lượng cuộc sống rõ rệt hơn. Trong bối cảnh công nghệ làm thay đổi phương thức khám chữa bệnh, các cơ sở nhãn khoa cần cập nhật kỹ thuật mới đồng thời hoàn thiện quy trình quản lý và tổ chức thực hiện. TS Nguyễn Trọng Khoa cho rằng mọi kỹ thuật phải được triển khai an toàn, hiệu quả, phù hợp thực tiễn, trên cơ sở bảo đảm chất lượng chuyên môn và sử dụng hợp lý nguồn lực y tế. Ông cũng đề nghị tiếp tục rà soát quy trình kỹ thuật, định mức thời gian và cách thức tổ chức, nhất là khi nhiều phương pháp mới có độ chính xác cao, ít xâm lấn và rút ngắn thời gian điều trị. Hội nghị có tổng cộng 50 báo cáo khoa học, tập trung vào ba nhóm nội dung, gồm điều trị đục thể thủy tinh, phẫu thuật khúc xạ và quản trị bệnh viện. Các chuyên gia trao đổi về lựa chọn thể thủy tinh nhân tạo, xử trí tình huống khó, quản lý biến chứng, chỉ định, chống chỉ định và theo dõi người bệnh sau phẫu thuật. Qua các nội dung được chia sẻ, thông điệp nổi bật là phòng ngừa cận thị cần bắt đầu sớm, còn tiến bộ kỹ thuật phải luôn đi cùng an toàn người bệnh và chất lượng chăm sóc mắt.