Triển khai ngay và hiệu quả ở tất cả mọi nơi
Thực tế, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là một nguồn lực đặc biệt, bởi họ đồng thời thuộc về hai không gian: không gian Việt Nam và không gian toàn cầu. Họ hiểu Việt Nam nhưng cũng hiểu thế giới; có tình cảm với quê hương nhưng đồng thời có tri thức, công nghệ, mạng lưới và kinh nghiệm được tích lũy tại những trung tâm phát triển hàng đầu.
Đơn cử, cộng đồng người Việt Nam tại Nga hiện có khoảng 80.000 người, sinh sống, học tập và làm việc tại nhiều địa phương như: Moskva, Saint Petersburg, Kazan, Ufa, Ekaterinburg và Vladivostok. Nhiều doanh nhân, trí thức, chuyên gia và sinh viên Việt Nam đã khẳng định vị trí trong xã hội sở tại, được chính quyền và nhân dân Nga đánh giá cao. Những năm qua, cộng đồng người Việt Nam tại Nga không chỉ là cầu nối giữa cộng đồng người Việt Nam với quê hương mà còn là nhịp cầu vững chắc nối tình hữu nghị Việt-Nga.
Tương tự, cộng đồng người Việt Nam ở Mỹ cũng đã đóng góp nguồn lực đáng kể, không chỉ về tài chính mà còn trong thúc đẩy quan hệ song phương Việt-Mỹ trên nhiều lĩnh vực, góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Chia sẻ quan điểm về NQ23, Tổng Lãnh sự Việt Nam tại San Francisco (Mỹ) Hoàng Anh Tuấn kỳ vọng: Với những định hướng cụ thể, có khả năng hiện thực hóa cao của NQ23, các cơ quan đại diện có thêm cơ sở và điều kiện thuận lợi để thúc đẩy hoạt động thu hút và phát huy nguồn lực kiều bào, qua đó nâng cao hiệu quả đóng góp cho quá trình phát triển kinh tế-xã hội của đất nước.
“Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong giai đoạn đất nước bước vào một thời kỳ mới, giai đoạn phát triển mới, trong đó khoa học, công nghệ là động lực và giữ vai trò trung tâm thúc đẩy sự phát triển”, ông Hoàng Anh Tuấn nhấn mạnh.
Mở rộng cơ chế kết nối
Được xem là hình mẫu về một cộng đồng người nước ngoài hội nhập thành công vào xã hội sở tại, cộng đồng người Việt Nam tại Séc có địa vị chính trị ổn định, thậm chí còn được Chính phủ Cộng hòa Séc công nhận là một trong những dân tộc thiểu số của Cộng hòa Séc từ ngày 3/7/2013. Tự tin chia sẻ về những hoạt động hiệu quả khi triển khai NQ23 tại đây, Đại sứ Việt Nam tại Cộng hòa Séc Dương Hoài Nam nhấn mạnh: “NQ23 dành sự ưu tiên đặc biệt cho việc huy động trí thức, chuyên gia người Việt Nam ở nước ngoài tham gia tiến trình xây dựng và phát triển đất nước, trong đó đề cập chế độ đãi ngộ thỏa đáng và môi trường làm việc minh bạch”.
Tuy nhiên, theo ông, để thực hiện quan điểm chỉ đạo này, cần sớm xây dựng một chiến lược tổng thể với tầm nhìn dài hạn, có sự vào cuộc của toàn hệ thống chính trị và nguồn lực thích đáng, để kiều bào thật sự là một trong những nguồn lực chiến lược quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đây không phải là nhiệm vụ mà một cơ quan đại diện đơn lẻ, một hội đoàn hay Bộ Ngoại giao có thể thực hiện, mà cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị.
Trong số hơn 700.000 người Việt Nam hiện đang sinh sống, học tập và làm việc tại Nhật Bản, khoảng 30% là trí thức, chuyên gia và du học sinh; hơn 50% là lao động, kỹ sư, thực tập sinh. Đặc biệt, đã hình thành khoảng 1.000 trí thức, nhà khoa học có trình độ cao, giữ vai trò quan trọng tại Nhật Bản. Trong số này, có gần 300 giáo sư, phó giáo sư thuộc thế hệ 7x, 8x đang làm việc tại các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ hàng đầu của Nhật Bản trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược.
Cộng đồng doanh nhân Việt Nam tại Nhật Bản cũng đang phát triển năng động trên nhiều lĩnh vực. Riêng ở mảng công nghệ thông tin, hiện có khoảng 100 doanh nghiệp Việt Nam đang hoạt động, với doanh thu khoảng 1 tỷ USD mỗi năm. Đây là lực lượng quan trọng trong kết nối đầu tư, công nghệ và thị trường giữa hai nước. Về dự Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 diễn ra tại Hà Nội, dẫn ra từng thí dụ từ thực tiễn tại Nhật Bản, Đại sứ Việt Nam tại Nhật Bản Phạm Quang Hiệu cho rằng: Để kiến tạo hệ sinh thái kết nối như NQ23 đề ra, các cơ quan đại diện cần chủ động từng bước trở thành trung tâm kết nối trí thức, công nghệ và thậm chí là trung tâm đổi mới sáng tạo của Việt Nam ở nước ngoài.
Với thực tiễn hoạt động ngoại giao và công tác cộng đồng tại nhiều quốc gia khác nhau, các đại sứ có chung quan điểm: Cần nhanh chóng xây dựng các mạng lưới hợp tác chuyên ngành của người Việt Nam ở nước ngoài trên phạm vi toàn cầu, gắn với các chương trình phát triển của đất nước trong những lĩnh vực đang rất cần công nghệ cao. Tiến trình kết nối không chỉ dừng ở quốc gia sở tại mà cần sẵn sàng mở rộng tới các hội chuyên ngành trên toàn cầu. Hiện nay, lực lượng chuyên gia, trí thức Việt Nam, đã sẵn sàng và có thể đóng vai trò nòng cốt trong việc xây dựng các mạng lưới này.
Việc ban hành Nghị quyết số 23-NQ/TW đã tạo cơ sở chính trị và định hướng rõ ràng hơn cho việc phát huy các nguồn lực chiến lược của người Việt Nam ở nước ngoài phục vụ phát triển đất nước. Qua đó, củng cố niềm tin để kiều bào tham gia đầu tư, kinh doanh và đóng góp cho đất nước”.
Đại sứ Việt Nam tại Liên bang Nga ĐẶNG MINH KHÔI
Bắc Phương