Cháy rừng dữ dội, Indonesia cân nhắc coi đốt rừng là ‘khủng bố sinh thái’

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto kêu gọi siết luật và tăng hình phạt đối với hành vi cố ý đốt rừng trong bối cảnh nước này vật lộn với đợt cháy rừng nghiêm trọng nhất nhiều năm qua.

"Tôi đã yêu cầu Bộ trưởng Tư pháp và Thứ trưởng xem xét kỹ hơn, đặc biệt về các biện pháp trừng phạt pháp lý", Tổng thống Indonesia Prabowo nói trong cuộc họp nội các ngày 17.9.

"Có lẽ chúng ta nên yêu cầu Hạ viện siết chặt luật, xếp hành động này là 'khủng bố sinh thái'. Đây là vấn đề rất nghiêm trọng", Reuters dẫn lời ông Prabowo cho hay.

Ông Prabowo cũng yêu cầu chính quyền địa phương bãi bỏ những quy định cho phép nông dân dùng lửa phát quang đất, đồng thời chỉ đạo cảnh sát điều tra hình sự các doanh nghiệp vi phạm quy định phòng chống cháy rừng.

Cảnh sát Indonesia ngày 17.9 cho biết đã khởi tố 219 vụ án liên quan cháy rừng, với 162 người bị xác định là nghi phạm. Nhà chức trách cũng đang điều tra 95 công ty. "Chúng tôi đang nỗ lực xác định những người gây cháy, dù là cá nhân hay tổ chức, bởi hành vi này đã gây thiệt hại cho cộng đồng", ông Mohammad Irhamni, cảnh sát Indonesia, cho biết.

Indonesia đang đối mặt với các vụ cháy rừng nghiêm trọng nhất trong 11 năm, giữa bối cảnh thời tiết khô hạn làm nhiều khu vực tại Sumatra và Borneo đặc biệt dễ bắt lửa. Khói mù dày đặc cũng ảnh hưởng đến chất lượng không khí tại Malaysia và Singapore.

Theo số liệu chính phủ, khoảng 202.000 hécta đất bị cháy từ tháng 1 đến tháng 7. Tổ chức môi trường YKAN (Indonesia) ước tính thêm khoảng 600.000 hécta bị ảnh hưởng trong tháng 8.

Số ca mắc bệnh đường hô hấp liên quan cháy rừng tại 7 tỉnh chịu ảnh hưởng đã tăng lên 113.336 trường hợp từ ngày 1 đến 9.9, theo Reuters.

Indonesia đã huy động hơn 50 máy bay tham gia thả nước và gây mưa nhân tạo. Nhật Bản cũng điều 3 trực thăng CH-47 Chinook hỗ trợ. Ngày 17.9, Phó thủ tướng Malaysia Ahmad Zahid Hamidi cho biết nước này đã đề nghị cung cấp cho Indonesia một máy bay Bombardier, trực thăng và nhân lực để hỗ trợ dập tắt các đám cháy.

Bộ trưởng Lâm nghiệp Indonesia Raja Juli Antoni cảnh báo các đám cháy có thể kéo dài đến cuối tháng 10 hoặc đầu tháng 11 do mùa mưa đến muộn hơn dự kiến. "Các vụ cháy rừng có thể tiếp diễn đến tháng 10 hoặc đầu tháng 11. Vì vậy, chúng tôi kêu gọi người dân, nông dân và doanh nghiệp không sử dụng lửa để phát quang đất trong thời kỳ khô hạn này", ông Raja Juli nói.

Lời kêu gọi xem hành vi cố ý đốt rừng là “khủng bố sinh thái” của Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto cho thấy Jakarta đang chuyển từ ứng phó sự cố sang xử lý cháy rừng như một mối đe dọa nghiêm trọng đối với an ninh môi trường và sức khỏe cộng đồng. Tại cuộc họp nội các ngày 17.9, ông Prabowo yêu cầu Bộ trưởng Tư pháp và Thứ trưởng nghiên cứu biện pháp trừng phạt nghiêm khắc hơn, đồng thời cân nhắc đề nghị Hạ viện siết chặt luật. Chủ trương này đi kèm yêu cầu bãi bỏ các quy định địa phương cho phép nông dân dùng lửa phát quang đất và điều tra hình sự doanh nghiệp vi phạm quy định phòng chống cháy rừng. Cảnh sát Indonesia đã khởi tố 219 vụ án, xác định 162 nghi phạm và điều tra 95 công ty, phản ánh nỗ lực truy trách nhiệm đối với cả cá nhân lẫn tổ chức. Tuy nhiên, hiệu quả răn đe sẽ phụ thuộc vào khả năng thực thi đồng bộ tại những địa bàn mà tập quán đốt đất vẫn tồn tại. Indonesia đang trải qua đợt cháy rừng nghiêm trọng nhất trong 11 năm, khi thời tiết khô hạn khiến Sumatra và Borneo đặc biệt dễ bắt lửa. Số liệu chính phủ ghi nhận khoảng 202.000 hécta đất bị cháy từ tháng 1 đến tháng 7, trong khi tổ chức môi trường YKAN ước tính thêm khoảng 600.000 hécta bị ảnh hưởng trong tháng 8. Từ ngày 1 đến 9.9, bảy tỉnh chịu tác động ghi nhận 113.336 ca bệnh đường hô hấp liên quan cháy rừng, còn khói mù lan sang Malaysia và Singapore tiếp tục cho thấy tính chất xuyên biên giới của cuộc khủng hoảng. Indonesia đã huy động hơn 50 máy bay thả nước và gây mưa nhân tạo, cùng ba trực thăng CH-47 Chinook do Nhật Bản hỗ trợ; Malaysia cũng đề nghị cung cấp máy bay Bombardier, trực thăng và nhân lực. Bộ trưởng Lâm nghiệp Raja Juli Antoni cảnh báo các đám cháy có thể kéo dài đến cuối tháng 10 hoặc đầu tháng 11 do mùa mưa đến muộn. Trong bối cảnh đó, tăng hình phạt chỉ là một phần giải pháp, còn yêu cầu cấp thiết là ngăn sử dụng lửa trong mùa khô và buộc các chủ thể liên quan tuân thủ nghiêm quy định phòng cháy.