Chính phủ vận hành dựa trên AI có thể xuất hiện từ năm 2027

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Chính quyền tiểu vương quốc Abu Dhabi (UAE) đặt lộ trình tăng tốc nhằm hoàn tất quá trình chuyển đổi bộ máy hành chính thành chính phủ dựa trên trí tuệ nhân tạo đầu tiên trên thế giới vào năm 2027.

Theo ITP, kế hoạch này được thúc đẩy thông qua một chương trình đầu tư quy mô 3,54 tỉ USD, tập trung tái cấu trúc hạ tầng công nghệ và phương thức cung ứng dịch vụ công cho hàng triệu người dân cùng cộng đồng doanh nghiệp.

Tích hợp hơn 40 cơ quan hành chính vào hệ sinh thái thống nhất

Đầu mối triển khai chiến lược này là Sở Hỗ trợ Chính phủ Abu Dhabi (DGE), cơ quan chịu trách nhiệm liên kết và chuẩn hóa dữ liệu từ hơn 40 thực thể công quyền trên toàn địa bàn. Khác với mô hình chính phủ điện tử truyền thống vốn chỉ số hóa quy trình trên các phần mềm riêng lẻ, kiến trúc AI-native hướng tới việc đưa thuật toán vào làm hạt nhân điều phối chung cho toàn bộ hoạt động quản trị công.

Tính đến nay, Abu Dhabi đã đưa hơn 100 kịch bản ứng dụng AI vào vận hành thực tế trong các lĩnh vực dịch vụ công, giao thông, tư pháp và hỗ trợ an sinh. Đánh giá về tiến độ chuyển đổi, ông Wesam Lootah, Tổng giám đốc GovDigital (thuộc DGE), cho biết Abu Dhabi đã xây dựng xong bản thiết kế tổng thể cho một bộ máy vận hành thông minh và mục tiêu hoàn thành vào năm 2027 là khả thi.

"Abu Dhabi sẽ trở thành chính phủ đầu tiên trên thế giới vận hành dựa trên AI vào năm tới. Hiệu quả đã được minh chứng qua cách chúng tôi nâng cao chất lượng dịch vụ công cho hàng triệu người dân và doanh nghiệp", ông Lootah nói.

Xây dựng lưới điện toán và nền tảng AI có chủ quyền

Để duy trì khả năng tính toán liên tục cho toàn bộ bộ máy công quyền, Abu Dhabi xác định hạ tầng siêu điện toán là yếu tố sống còn. Thông qua sự phối hợp giữa các định chế đầu tư và công nghệ như Solutions+ (trực thuộc Mubadala) và tập đoàn G42, địa phương này đang xây dựng mô hình "Lưới Trí tuệ" - hệ thống kết nối toàn diện giữa hạ tầng điện toán đám mây, các nền tảng dữ liệu lớn, mạng lưới AI tác tử (Agentic AI) và khung chính sách kiểm soát an toàn nhằm bảo đảm AI có thể vận hành ổn định ở quy mô toàn xã hội.

Song song với việc nhập khẩu các phần cứng tính toán tiên tiến từ các tập đoàn công nghệ toàn cầu, Abu Dhabi tập trung phát triển hệ thống "AI có chủ quyền" để tự chủ công nghệ và bảo vệ dữ liệu công dân. Dưới sự bảo trợ của Hội đồng Nghiên cứu Công nghệ Tiên tiến (ATRC), Viện Đổi mới Công nghệ (TII) đã phát triển thành công dòng mô hình ngôn ngữ lớn Falcon-H1 tối ưu hóa riêng cho ngôn ngữ Ả Rập và kho dữ liệu bản địa.

Định hướng của cơ quan này là tối ưu hóa kiến trúc thuật toán chuyên sâu thay vì chạy đua kích thước mô hình, qua đó cho phép các cơ quan nhà nước vận hành giải pháp chuyên dụng như mô hình GeoAI phục vụ quản lý địa chất và tài nguyên mà không làm bùng nổ chi phí phần cứng.

Tham vọng thiết lập mô hình chính quyền AI-native cũng là nội dung trọng tâm được giới thiệu tại Triển lãm và Hội nghị Thượng đỉnh Ai Everything Abu Dhabi 2026, diễn ra từ ngày 6 đến 7.10 tới tại Trung tâm ADNEC (Abu Dhabi). Với sự tham gia của các chuyên gia hàng đầu và phái đoàn chính phủ từ hơn 60 quốc gia, Abu Dhabi đang biến mô hình thử nghiệm của mình thành một trường hợp tham chiếu thực tế cho xu hướng hiện đại hóa khu vực công trên toàn cầu. Điểm hội tụ của giới công nghệ diễn ra trong bối cảnh dòng vốn rót vào AI tăng tốc kỷ lục. Theo báo cáo từ Gartner, tổng chi tiêu cho AI trên toàn cầu trong năm 2026 ước đạt gần 2.590 tỉ USD, tăng 47% so với năm 2025.

Abu Dhabi đang hướng tới một bước chuyển lớn trong hoạt động công quyền: xây dựng bộ máy vận hành dựa trên trí tuệ nhân tạo, với mục tiêu hoàn thành vào năm 2027. Theo thông tin Thanh Niên dẫn từ ITP, kế hoạch được hậu thuẫn bởi chương trình đầu tư trị giá 3,54 tỉ USD, tập trung vào hạ tầng công nghệ và dịch vụ công. Tham vọng không chỉ là đưa thêm thủ tục lên mạng, mà còn tái cấu trúc cách chính quyền phối hợp, xử lý dữ liệu và phục vụ người dân lẫn doanh nghiệp. Đầu mối của chiến lược là Sở Hỗ trợ Chính phủ Abu Dhabi, gọi tắt DGE, đơn vị chịu trách nhiệm kết nối và chuẩn hóa dữ liệu từ hơn 40 cơ quan công quyền. Mô hình chính phủ điện tử thông thường số hóa từng quy trình trên những phần mềm riêng lẻ, trong khi kiến trúc AI-native đặt thuật toán làm hạt nhân điều phối chung. Cách tiếp cận này hướng tới một hệ sinh thái thống nhất, nơi các cơ quan có thể phối hợp trên nền dữ liệu được liên kết thay vì vận hành rời rạc. Abu Dhabi hiện đã đưa hơn 100 ứng dụng AI vào hoạt động thực tế, trải rộng từ dịch vụ công, giao thông, tư pháp đến hỗ trợ an sinh. Wesam Lootah, Tổng giám đốc GovDigital thuộc DGE, cho biết thành phố đã hoàn tất bản thiết kế tổng thể cho một bộ máy vận hành thông minh. Theo ông, mục tiêu đưa hệ thống vào vận hành vào năm 2027 là khả thi, và Abu Dhabi hướng tới trở thành chính phủ đầu tiên trên thế giới hoạt động dựa trên AI. Để duy trì năng lực tính toán cho toàn bộ khu vực công, Abu Dhabi xác định hạ tầng siêu điện toán là nền tảng thiết yếu của kế hoạch. Solutions+, thuộc Mubadala, cùng tập đoàn công nghệ G42 đang phối hợp xây dựng mô hình mang tên “Lưới Trí tuệ”. Hệ thống này kết nối điện toán đám mây, nền tảng dữ liệu lớn, mạng lưới AI tác tử và các chính sách kiểm soát an toàn nhằm hỗ trợ AI hoạt động ổn định trên quy mô xã hội. Bên cạnh việc nhập khẩu phần cứng tính toán tiên tiến từ các tập đoàn công nghệ toàn cầu, Abu Dhabi cũng muốn tự chủ công nghệ và bảo vệ dữ liệu công dân. Dưới sự bảo trợ của Hội đồng Nghiên cứu Công nghệ Tiên tiến, Viện Đổi mới Công nghệ đã phát triển dòng mô hình ngôn ngữ lớn Falcon-H1. Dòng mô hình này được tối ưu riêng cho tiếng Ả Rập và kho dữ liệu bản địa, phục vụ định hướng xây dựng nền tảng AI có chủ quyền. Thay vì chạy đua tạo ra mô hình ngày càng lớn, cơ quan này ưu tiên tối ưu kiến trúc thuật toán chuyên sâu để kiểm soát chi phí triển khai. Hướng đi đó có thể giúp các cơ quan nhà nước sử dụng những giải pháp chuyên biệt, chẳng hạn GeoAI phục vụ quản lý địa chất và tài nguyên. Theo nội dung bài viết, cách thiết kế này cũng nhằm hạn chế nhu cầu đầu tư phần cứng tăng mạnh khi mở rộng ứng dụng. Tham vọng về chính quyền AI-native dự kiến được giới thiệu tại triển lãm và hội nghị thượng đỉnh Ai Everything Abu Dhabi 2026, diễn ra ngày 6 và 7.10 tại Trung tâm ADNEC. Sự kiện dự kiến quy tụ chuyên gia cùng các phái đoàn chính phủ từ hơn 60 quốc gia, đưa Abu Dhabi thành nơi chia sẻ mô hình hiện đại hóa khu vực công. Thành phố đang tìm cách biến thử nghiệm của mình thành trường hợp tham chiếu thực tế cho các chính phủ trên thế giới. Kế hoạch của Abu Dhabi diễn ra khi dòng vốn toàn cầu đổ vào AI tiếp tục tăng nhanh, thu hút cả khu vực công lẫn tư nhân. Theo báo cáo của Gartner được bài viết dẫn lại, tổng chi tiêu cho AI trong năm 2026 được ước tính gần 2.590 tỉ USD. Mức này cao hơn 47% so với năm 2025, cho thấy quy mô đầu tư ngày càng lớn trong lúc các chính phủ tìm cách ứng dụng AI vào hoạt động thường nhật.