Thanh Niên • 29/09/2026 10:20

Hệ thống Tiêm chủng VNVC tiêm 25.000 mũi vắc xin tay chân miệng sau 5 ngày

Việt Nam lần đầu có vắc xin tay chân miệng giữa lúc bệnh diễn biến phức tạp. Ghi nhận tại VNVC chỉ trong những ngày đầu ra mắt, hàng chục nghìn phụ huynh đã đưa con đến gần 300 trung tâm trên toàn quốc tiêm vắc xin quan trọng này, phần lớn đặt giữ trước trọn phác đồ cho con.

Các chuyên gia nhi khoa và bệnh truyền nhiễm đánh giá việc vắc xin được phụ huynh đón nhận sớm là tín hiệu tích cực, kỳ vọng góp phần kiểm soát gánh nặng tay chân miệng tại Việt Nam. Thực tế, ngay từ những ngày đầu triển khai, nhiều gia đình đã đưa trẻ đến VNVC tiêm; hơn 80% phụ huynh lựa chọn đặt giữ đủ phác đồ cho con.

Giải "cơn khát" phòng căn bệnh không có thuốc điều trị đặc hiệu

Tại Hà Nội, chị Minh Tâm (37 tuổi) đưa con đi tiêm vắc xin sau khi đã mắc tay chân miệng tới ba lần. "Ba lần chăm con mắc bệnh khiến tay chân miệng trở thành nỗi ám ảnh, vì vậy khi biết đã có vắc xin phòng EV71, gia đình quyết định cho trẻ tiêm sớm", chị Tâm cho biết.

Đưa con trai 1 tuổi đến VNVC Gò Công (Đồng Tháp) tiêm vắc xin hôm 27.9, chị Hiếu, 32 tuổi, xã Tân Hòa cho biết đã ngóng đợi từ lâu. Chuẩn bị cho con đi học giữa lúc ca bệnh tăng cao kèm biến chứng nguy hiểm, vợ chồng chị quyết định nghỉ làm, đăng ký đặt giữ mũi tiêm để con sớm có miễn dịch bảo vệ an toàn.

"Vắc xin đã chứng minh hiệu quả qua thử nghiệm trên chính trẻ em Việt Nam. Đội ngũ y tế VNVC tư vấn rất tận tình nên tôi hoàn toàn an tâm", chị Hiếu chia sẻ.

Không chỉ tại các trung tâm VNVC, vắc xin tay chân miệng cũng được phụ huynh bàn luận sôi nổi trên mạng xã hội, tập trung vào độ tuổi, phác đồ, nguy cơ tái mắc và việc trẻ từng nhiễm EV71 có cần tiêm. Nhiều gia đình chia sẻ đã đưa con đi tiêm ngay, trong khi những người từng chăm con mắc bệnh tiếc nuối vì vắc xin không có sớm hơn.

Thành tựu hơn 15 năm tìm lời giải cho bài toán EV71

Gắn bó hàng chục năm với công tác điều trị nhiều ca tay chân miệng nặng tại Việt Nam, BS Trương Hữu Khanh, Phó chủ tịch Hội Truyền nhiễm TP.HCM, cho biết: "Nhiều năm chứng kiến nhiều trẻ nhập viện và chuyển nặng rất nhanh, chỉ trong vài giờ đã rơi vào nguy kịch, đòi hỏi rất nhiều nhân lực, thiết bị hồi sức và thuốc men, các bác sĩ điều trị luôn chịu áp lực rất lớn. Đây là lý do vì sao việc phát triển vắc xin nhắm đến tác nhân gây bệnh nặng nhất EV71 thay vì ngăn ngừa tất cả chủng virus gây tay chân miệng".

Hiệu quả triển khai thực tế của vắc xin tay chân miệng cũng được các chuyên gia trong nước và quốc tế cập nhật tại hội thảo "Kỷ nguyên mới trong phòng ngừa tay chân miệng do EV71" do Hệ thống Tiêm chủng VNVC và Substipharm Biologics (Thuỵ Sỹ) tổ chức mới đây tại Việt Nam.

Tại hội thảo, các số liệu ấn tượng về hiệu quả tiêm chủng thực tế tại Đài Loan, nơi có nền y tế tiên tiến và thế mạnh nghiên cứu vắc xin, càng củng cố niềm tin của phụ huynh Việt Nam vào giải pháp phòng bệnh này. Vắc xin này là thành quả của hơn 15 năm nghiên cứu, ghi nhận hiệu lực bảo vệ gần 97% và 100% ngăn ngừa nhập viện đối với tay chân miệng do EV71.

GS-BS Li-Min Huang, nguyên Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Đại học Đài Loan, Chủ tịch danh dự Hội Bệnh truyền nhiễm Đài Loan, cho biết EV71 từng là "nỗi ám ảnh" nhiều năm tại Đài Loan. Vắc xin trải qua quá trình nghiên cứu từ năm 2007, giai đoạn 3 được thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn tại Việt Nam và Đài Loan với sự tham gia của gần 2.500 trẻ em Việt Nam, chiếm 82,9%. Trung tâm Thử nghiệm lâm sàng Viện Pasteur TP.HCM là đơn vị phối hợp triển khai nghiên cứu tại Việt Nam.

"Kết quả nghiên cứu được công bố trên The Lancet (Tạp chí y khoa danh tiếng hàng đầu thế giới - PV) cho thấy toàn bộ ca mắc tay chân miệng do EV71 trong nghiên cứu đều xảy ra ở nhóm không được tiêm vắc xin. Đáng chú ý, dù được phát triển từ kiểu gen B4, vắc xin này vẫn cho thấy hiệu quả bảo vệ trước các kiểu gen C4 và B5, điều này có ý nghĩa trong bối cảnh kiểu gen EV71 lưu hành có thể thay đổi theo thời gian", GS-BS Li-Min Huang cho biết.

Hiệu quả của vắc xin được chứng minh rõ nét qua thực tế triển khai tại Đài Loan. Từ tháng 8.2023 đến tháng 9.2026, hơn 600.000 liều vắc xin đã được sử dụng. Đáng chú ý, ba năm liền (2024 - 2026), cơ quan y tế sở tại không ghi nhận bất kỳ ca bệnh nặng nào do EV71.

Từ dữ liệu nghiên cứu và thực tế triển khai, CDC Đài Loan, Hội Bệnh truyền nhiễm Nhi khoa Đài Loan và Hội Sơ sinh Đài Loan đều khuyến cáo trẻ từ 2 tháng đến dưới 6 tuổi tiêm vắc xin tay chân miệng, bất kể tiền sử từng nhiễm bệnh tay chân miệng trước đó.

VNVC chủ động nguồn lực, sẵn sàng phục vụ tiêm chủng an toàn

Trước nhu cầu tăng cao trên toàn quốc, VNVC huy động lực lượng hơn 12.000 bác sĩ, điều dưỡng và nhân viên y tế trên toàn hệ thống. Gần 300 trung tâm tăng cường nhân sự, mở rộng khu khám và tiêm, kéo dài giờ phục vụ và làm việc xuyên trưa. Hệ thống kho lạnh, dây chuyền lạnh và xe lạnh đạt chuẩn GSP tiêu chuẩn quốc tế, với năng lực bảo quản hơn 400 triệu liều cùng lúc, hỗ trợ vận chuyển vắc xin trên toàn quốc, đáp ứng nhu cầu tiêm chủng số lượng lớn nhưng vẫn duy trì yêu cầu an toàn, hiệu quả.

Chỉ sau năm ngày triển khai, Hệ thống Tiêm chủng VNVC đã tiêm 25.000 mũi vắc xin phòng bệnh tay chân miệng, trong bối cảnh dịch bệnh diễn biến căng thẳng. Theo thông tin Thanh Niên đăng tải, các chuyên gia nhi khoa và bệnh truyền nhiễm xem sự đón nhận sớm từ phụ huynh là tín hiệu tích cực. Họ kỳ vọng vắc xin góp phần kiểm soát gánh nặng bệnh tật tại Việt Nam, nơi tay chân miệng có thể gây biến chứng nguy hiểm. Ngay những ngày đầu, nhiều gia đình đưa trẻ đến VNVC tiêm chủng, và hơn 80% phụ huynh chọn đặt giữ đủ phác đồ cho con. Với nhiều người, vắc xin nhắm đến EV71 đem lại thêm lựa chọn phòng ngừa trong khi căn bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Trên mạng xã hội, phụ huynh cũng trao đổi sôi nổi về độ tuổi tiêm, lịch tiêm, nguy cơ tái mắc và việc trẻ từng nhiễm EV71 có nên tiêm hay không. Tại Hà Nội, chị Minh Tâm, 37 tuổi, đưa con đi tiêm sau khi trẻ đã mắc tay chân miệng ba lần, một trải nghiệm khiến gia đình lo lắng. Chị cho biết những lần chăm con bệnh khiến tay chân miệng trở thành nỗi ám ảnh, nên gia đình quyết định tiêm sớm khi biết đã có vắc xin phòng EV71. Nhiều phụ huynh khác cũng nhanh chóng đưa con đến tiêm, trong khi một số người từng chăm trẻ mắc bệnh chia sẻ tiếc nuối vì vắc xin không xuất hiện sớm hơn. Ngày 27.9, chị Hiếu, 32 tuổi, ở xã Tân Hòa, đưa con trai 12 tháng tuổi đến VNVC Gò Công, Đồng Tháp, để tiêm vắc xin. Gia đình đã mong chờ vắc xin từ lâu, nhất là khi chuẩn bị cho trẻ đi học giữa lúc số ca bệnh tăng và nguy cơ biến chứng đáng lo ngại. Vợ chồng chị nghỉ làm, đăng ký đặt giữ mũi tiêm để con sớm có miễn dịch, đồng thời cho biết họ an tâm nhờ nhân viên y tế tư vấn tận tình. Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Phó chủ tịch Hội Truyền nhiễm TP.HCM, nhiều năm điều trị các ca tay chân miệng nặng và chứng kiến trẻ chuyển nguy kịch chỉ trong vài giờ. Ông cho biết những ca bệnh nặng đòi hỏi nhiều nhân lực, thiết bị hồi sức và thuốc men, tạo áp lực lớn cho đội ngũ điều trị. Theo bác sĩ Khanh, vắc xin tập trung vào EV71 vì đây là tác nhân gây bệnh nặng nhất, thay vì nhắm ngăn ngừa mọi chủng virus tay chân miệng. Những dữ liệu về hiệu quả tiêm chủng thực tế được cập nhật tại hội thảo “Kỷ nguyên mới trong phòng ngừa tay chân miệng do EV71”, do VNVC và Substipharm Biologics của Thụy Sĩ tổ chức tại Việt Nam. Tại sự kiện, các chuyên gia trình bày số liệu từ Đài Loan, nơi có nền y tế tiên tiến và thế mạnh nghiên cứu vắc xin. Theo bài viết của Thanh Niên, vắc xin là kết quả của hơn 15 năm nghiên cứu, với hiệu lực bảo vệ gần 97% và khả năng ngăn ngừa 100% ca nhập viện do EV71. Giáo sư, bác sĩ Li-Min Huang, nguyên Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Đại học Đài Loan và Chủ tịch danh dự Hội Bệnh truyền nhiễm Đài Loan, cho biết EV71 từng là nỗi ám ảnh tại Đài Loan. Quá trình nghiên cứu vắc xin bắt đầu từ năm 2007, còn thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3 quy mô lớn được tiến hành tại Việt Nam và Đài Loan. Gần 2.500 trẻ em Việt Nam tham gia thử nghiệm, chiếm 82,9%, với Viện Pasteur TP.HCM phối hợp triển khai nghiên cứu trong nước. Theo phần thông tin được bài báo dẫn lại, kết quả nghiên cứu đăng trên tạp chí y khoa The Lancet ghi nhận toàn bộ ca tay chân miệng do EV71 trong nghiên cứu xảy ra ở nhóm không được tiêm vắc xin. Dữ liệu từ nghiên cứu và kinh nghiệm triển khai tại Đài Loan góp phần cung cấp thêm căn cứ khoa học về khả năng bảo vệ trẻ trước EV71. Sự quan tâm của phụ huynh cùng các bằng chứng được chuyên gia chia sẻ đặt vắc xin vào tâm điểm cuộc thảo luận về phòng bệnh tại Việt Nam.

Xem thêm tại Thanh Niên