Trong giới học thuật tài chính ở Úc và New Zealand, cái tên Đỗ Xuân Hùng hiện lên như sự kiên trì và trí tuệ Việt. Anh là giáo sư tại ĐH Massey (New Zealand), Giám đốc Cụm nghiên cứu tài chính bền vững, Giám đốc Mạng lưới tài chính và ngân hàng của Tổ chức AVSE Global.
Đi giao báo lúc 4 giờ sáng, nuôi giấc mơ tiến sĩ
Hành trình những năm tuổi trẻ của Đỗ Xuân Hùng có lẽ bắt đầu từ năm tháng học chuyên ngoại ngữ rồi đến Học viện Tài chính Hà Nội. Sau đó, anh tiếp tục sang Úc học thạc sĩ tại ĐH Monash. Tại đây, anh nhận ra lý thuyết tài chính thuần túy có phần khô khan và thiếu các giải pháp định lượng thực tiễn. Từ sự tò mò về cách dòng tiền luân chuyển nên Hùng luôn đặt câu hỏi tại sao cùng một xuất phát điểm mà có những người giàu lên nhanh chóng và người nghèo đi, và điều đó đã thôi thúc anh rẽ hướng sang ngành kinh tế lượng tài chính và mô hình hóa tài chính.

Giáo sư Đỗ Xuân Hùng (hàng đầu, thứ 7 từ phải qua) tham gia hoạt động kết nối giáo dục tại Việt Nam
ẢNH: NVCC
Khi hoàn thành chương trình thạc sĩ, anh Hùng tiếp tục học lên tiến sĩ bằng học bổng toàn phần của ĐH Monash từ chính sự tò mò ấy. Thời điểm nghiên cứu tiến sĩ là những tháng ngày anh phải chiến đấu với căn bệnh suy giáp nặng, khiến sức khỏe giảm sút nghiêm trọng. Bên cạnh đó, lịch trình làm thêm của anh Hùng thời đó rất khó khăn. Anh phải dậy từ lúc 4 giờ, đi giao báo thuê kiếm sống khi cả TP.Melbourne còn chìm trong giá lạnh, sau đó đến trường học và nghiên cứu liền mạch đến tận 22 giờ.
Những kỳ nghỉ giữa kỳ không phải để du lịch, mà là lúc anh cùng đồng đội lên các nông trại hái hoa quả để trang trải cuộc sống. Những giọt mồ hôi đó chính là chất xúc tác tạo nên một Xuân Hùng mạnh mẽ, không biết bỏ cuộc ngày nay. Cuối cùng, sau 7 năm khăn gói lập nghiệp ở nước ngoài, anh cũng đã hoàn thành chương trình tiến sĩ kinh tế tại Úc.
Tiếp đến, anh Hùng bắt đầu giảng dạy ở ĐH Monash Sunway campus (Malaysia), làm nghiên cứu sau tiến sĩ, giảng dạy bán thời gian ở Trường ĐH Kỹ thuật Sydney; đồng thời cũng làm ở Ngân hàng Commonwealth Bank và Westpac ở Sydney.
Gian nan tìm việc nơi xứ người
Nhìn lại chặng đường hoàn thành tiến sĩ (năm 2013) và trải qua năm tháng làm việc tại các ngân hàng lớn ở Úc, giảng dạy tại đại học, anh Hùng luôn coi đó là một quá trình kiên trì tiến lên từng bước một. "Thực ra, trước khi được mời làm một vị trí cơ hữu trong ĐH ở nước ngoài, tôi đã trải qua rất nhiều thất bại, có những lúc từng nghi ngờ liệu mình có hợp với con đường hay môi trường học thuật hay không. Bởi khi nhìn lại số lượng thư từ, hồ sơ nộp xin việc thất bại cũng phải đến hàng trăm, từ châu Âu, Á, Úc, đến cả New Zealand. Có rất nhiều lúc hồ sơ đến vòng cuối cùng nhưng tôi vẫn chỉ nhận lại được thư từ chối", anh Hùng chia sẻ.
Đỉnh điểm của áp lực với anh là khi hợp đồng nghiên cứu có kỳ hạn sắp kết thúc, tương lai nghề nghiệp mịt mờ, trong khi vợ anh đang đi học và chưa có việc làm. Gánh nặng trụ cột gia đình đè nặng lên vai người đàn ông đang đứng trước hàng loạt cánh cửa đóng kín nơi xứ người.
Thế nhưng, anh không nhụt chí. Cứ mỗi sáng thức dậy, chỉ cần nhìn thấy một tin tuyển dụng mới, anh lại tự nhủ "việc này là dành cho mình" và thế là anh lại hồ hởi tiếp tục. Anh thậm chí còn giữ lại những bộ hồ sơ bị từ chối đó như một kỷ vật nhắc nhở về một quá trình khó khăn trước kia.
Đến năm 2017, anh Hùng chuyển sang New Zealand sinh sống, đồng thời chính thức gắn bó với ĐH Massey trước khi trở thành giáo sư. Anh hiện phụ trách các ngành học chuyên sâu và mang tính định lượng cao như: Phân tích rủi ro nâng cao; Quản trị rủi ro tài chính; Mô hình hóa tài chính và Tài chính doanh nghiệp chuyên sâu.
Với anh Hùng, học hàm giáo sư không phải là một cuộc chạy đua áp lực để giành lấy danh hiệu, mà là kết quả thuận theo tự nhiên của một quá trình làm việc kỷ luật và bền bỉ. Nếu nói về dấu ấn đạt được trên chặng đường vừa qua, anh Hùng đã có trong tay danh mục hơn 50 bài báo khoa học xếp hạng A*/A quốc tế; vinh dự nhận giải thưởng Nhà nghiên cứu xuất sắc nhất của Khoa Kinh doanh Massey (2023); sự tín nhiệm từ các tổ chức quốc tế như OECD hay các học giả hàng đầu dành cho chuyên gia người Việt. Đồng thời, anh trực tiếp hướng dẫn, đồng hành và truyền lửa cho các thế hệ sinh viên, nghiên cứu sinh đi sau, từng bước khẳng định trí tuệ và vị thế của người Việt trên bản đồ học thuật và tài chính thế giới.
Đóng góp cho quê hương từ xa
Dù sống và làm việc tại New Zealand nhưng lúc nào anh Hùng cũng đau đáu về quê hương. Anh tin rằng khoảng cách địa lý không còn là rào cản cho sự cống hiến. Thông qua AVSE Global và các vai trò tại ĐH Massey, anh đã kiến tạo nên những nhịp cầu tri thức vô giá ở trong nước. Cụ thể như sáng lập chuỗi Hội thảo Tài chính bền vững Massey (MSFC), khởi đầu từ kỳ đầu tiên ở Auckland (New Zealand), rồi mở rộng sang Nam Kinh (Trung Quốc), và hiện tại anh chuẩn bị cho kỳ hội thảo tiếp theo tại Queenstown (New Zealand) vào cuối năm nay. Ngoài ra, thông qua vai trò tại mạng lưới AVSE Global, vị trí giáo sư thỉnh giảng ở ĐH Quốc gia Hà Nội, anh thường làm cầu nối cho giáo dục Việt Nam và New Zealand.
Còn với cương vị Giám đốc Mạng lưới tài chính và ngân hàng của AVSE Global, anh Hùng lại mong muốn mang nhiều ý nghĩa hướng về cội nguồn. Đây là một nhịp cầu tuyệt vời để anh cùng các chuyên gia, trí thức người Việt trên toàn cầu chung tay đóng góp trí tuệ cho đất nước. Trong thời gian qua, mạng lưới đã tổ chức các sự kiện giúp kết nối học giả trong nước và quốc tế trong lĩnh vực tài chính ngân hàng. Mạng lưới cũng đã nỗ lực phối hợp với các cơ quan và trường ĐH ở Việt Nam để tổ chức các sự kiện cho ngành.
Đặc biệt, qua việc đồng tổ chức thành công các kỳ hội thảo tài chính ngân hàng Việt Nam, hội thảo chuyển đổi khí hậu Việt Nam, anh Hùng cùng mọi người xây dựng một diễn đàn học thuật uy tín, thúc đẩy đối thoại chính sách, nhằm hỗ trợ quá trình chuyển đổi xanh của Việt Nam một cách bền vững và hiệu quả.
Với anh Hùng, việc tạo được giá trị thực sự cho gia đình, cộng đồng và quê hương là điều không thể đo đếm được bằng tiền bạc hay một bản thành tích cá nhân nào. Đó là những giá trị vô hình nhưng mang lại sự bình yên và ý nghĩa sâu sắc nhất với anh. "Tôi tin rằng dù đang sống và làm việc ở bất kỳ nơi nào trên thế giới, một khi trong lòng đã có tâm niệm hướng về quê hương thì đều có thể tìm ra cách để đóng góp nhiều hơn cho đất nước. Bởi suy cho cùng, tất cả những người Việt ở khắp 5 châu đều là một phần của dân tộc Việt, đều mang trong mình chung một cội nguồn. Khoảng cách địa lý ngày nay không còn là rào cản ngăn bước sự cống hiến", anh Hùng tâm niệm.