Cùng với tăng cường nghiệp vụ, đơn vị đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý, giám sát, nâng cao hiệu quả kiểm soát và tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại.
Hải quan cửa khẩu cảng Vạn Gia (Chi cục Hải quan khu vực VIII) là đơn vị chốt chặn quan trọng trong phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại trên tuyến biên giới biển tỉnh Quảng Ninh, đồng thời thực hiện quản lý nhà nước về hải quan đối với hàng hóa, phương tiện vận tải. Thời gian qua, đơn vị đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, thành lập tổ triển khai ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), từng bước đưa công nghệ hiện đại vào quản lý, kiểm tra, giám sát hàng hóa xuất nhập khẩu.
Trong chuyển đổi số, Hải quan cửa khẩu cảng Vạn Gia duy trì ổn định hệ thống VNACCS/VCIS, bảo đảm an ninh, an toàn dữ liệu. Đặc biệt, đơn vị đã nghiên cứu, triển khai 4 sản phẩm ứng dụng công nghệ số, trong đó có AI hỗ trợ tham mưu, tổng hợp báo cáo; xây dựng sổ tay điện tử theo dõi hàng hóa xuất, nhập và tồn tại cảng, dùng chung giữa cơ quan hải quan và doanh nghiệp, góp phần nâng cao tính chính xác, minh bạch trong quản lý.
Ông Nguyễn Quốc Bình, Phó Đội trưởng Hải quan cửa khẩu cảng Vạn Gia cho biết: “Đơn vị đã triển khai nhiều nhiệm vụ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, trong đó chú trọng ứng dụng trí tuệ nhân tạo, phát triển hạ tầng công nghệ thông tin, đào tạo kỹ năng số, xây dựng cửa khẩu thông minh, hướng tới nền hành chính minh bạch, hiện đại; giúp doanh nghiệp dễ tiếp cận thông tin, giảm thời gian đi lại và hạn chế sai sót trong quá trình làm thủ tục”.
Điểm nhấn trong công tác cải cách hành chính của Hải quan cửa khẩu cảng Vạn Gia là số hóa, niêm yết công khai 143 thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết bằng mã QR.
Anh Vũ Văn Thắng, Phó Giám đốc Công ty TNHH Phát triển thương mại Lâm Việt, phường Móng Cái 1, chia sẻ: “Việc chuyển đổi số giúp doanh nghiệp giảm bớt thủ tục giấy tờ, tiết kiệm chi phí và thời gian thông quan. Đặc biệt, các vướng mắc về thủ tục, hồ sơ đều được cán bộ hải quan giải đáp qua môi trường số, rất thuận tiện và nhanh chóng”.
Đáng chú ý, các hệ thống nghiệp vụ được Chi cục Hải quan khu vực VIII duy trì vận hành ổn định 24/7. Trong tháng 7/2026, hệ thống VNACCS/VCIS đã xử lý thông suốt 24.451 tờ khai thủ tục hành chính toàn trình; hệ thống HQ36a tiếp nhận và phát hành kết quả xử lý 642 hồ sơ của 224 doanh nghiệp đối với 18 thủ tục. Cùng với đó, tất cả 435/435 công chức tham gia lớp bồi dưỡng kỹ năng số ngành tài chính; 38 công chức tham dự lớp nâng cao năng lực trí tuệ nhân tạo (AI).
Việc số hóa được triển khai gắn với cải cách thủ tục hành chính và Đề án 06. Chi cục duy trì toàn bộ các thủ tục hành chính đủ điều kiện được cung cấp dưới hình thức dịch vụ công trực tuyến toàn trình, vận hành ổn định hơn 20 phần mềm vệ tinh phục vụ người dân, doanh nghiệp và công tác quản lý nhà nước. Các hệ thống VNACCS/VCIS, VASSCM, HQ36a, Cơ chế một cửa quốc gia, Cơ chế một cửa ASEAN và chương trình nộp thuế điện tử, thông quan 24/7 tiếp tục được khai thác, góp phần rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.
Kết quả cho thấy, công tác kiểm tra, kiểm soát tiếp tục được triển khai quyết liệt. Trong tháng 7/2026, lực lượng hải quan bắt giữ 52 vụ, trị giá 508,7 triệu đồng; chủ trì hoặc phối hợp với các lực lượng chức năng ngoài ngành phát hiện, bắt giữ 6 vụ, trị giá 333,92 triệu đồng. Trong 12 ngày đầu tháng 8 đã bắt giữ 56 vụ, trị giá 304,97 triệu đồng; chủ trì hoặc phối hợp phát hiện, bắt giữ 3 vụ, trị giá 793,5 triệu đồng.
Ông Nguyễn Hoàng Tuân, Đội trưởng Đội Kiểm soát, Chi cục Hải quan khu vực VIII cho biết: “Từ nay đến cuối năm, chúng tôi tập trung tăng cường công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới; chú trọng các mặt hàng trọng điểm như vàng, tiền tệ, thuốc lá điếu, thực phẩm không rõ nguồn gốc, khí cười... Đồng thời, cảnh báo kịp thời cho các đơn vị về phương thức, thủ đoạn mới của các đối tượng buôn lậu, gian lận thương mại, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ”.
Việc chuẩn hóa, số hóa và chia sẻ dữ liệu được Chi cục Hải quan khu vực VIII triển khai, phục vụ giải quyết thủ tục hành chính và công tác chỉ đạo, điều hành. Dữ liệu được cập nhật, khai thác, tái sử dụng kịp thời, góp phần giảm hồ sơ giấy, nâng cao hiệu quả xử lý công việc. Đồng thời, các yêu cầu về an toàn thông tin, an ninh mạng được thực hiện nghiêm túc.
Đáng chú ý, chuyển đổi số được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với xây dựng cửa khẩu thông minh. Chi cục đã 7 lần tham gia góp ý nhằm hoàn thiện hạ tầng công nghệ IoT, kho thông minh, trung tâm phân phối tự động tại cặp cửa khẩu quốc tế Móng Cái-Đông Hưng; định hướng phát triển hệ thống kho bãi thông minh và ứng dụng hệ thống IGV. Đây là một trong những nền tảng quan trọng để nâng cao năng lực quản lý, giám sát hàng hóa trong môi trường thương mại ngày càng hiện đại.
Ông Bùi Ngọc Lợi, Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực VIII, chia sẻ: “Thời gian tới, Hải quan Quảng Ninh tiếp tục tập trung phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đẩy mạnh ứng dụng AI trong quản lý, điều hành và thực thi nhiệm vụ. Đồng thời thực hiện số hóa, phục vụ thông quan tập trung; ứng dụng trí tuệ nhân tạo, công nghệ số để tuyên truyền, giải đáp khó khăn, vướng mắc cho cộng đồng doanh nghiệp. Qua đó, tăng cường sự kết nối giữa doanh nghiệp và hải quan trong triển khai thông quan tập trung, mang lại lợi ích cho cả hai bên”.
Việc kết hợp chặt chẽ các biện pháp nghiệp vụ kiểm soát hải quan với ứng dụng công nghệ, dữ liệu số và xây dựng cửa khẩu thông minh đang tạo thêm công cụ để Hải quan Quảng Ninh nâng cao hiệu quả phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại; đồng thời đẩy mạnh cải cách, hiện đại hóa hải quan, tạo thuận lợi hơn cho hoạt động xuất nhập khẩu trên địa bàn.
LƯƠNG QUANG THỌ