Chứng khoán châu Á chao đảo sau cú sốc Phố Wall
Làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ trên Phố Wall đã lan sang châu Á trong phiên 6/11, đẩy nhiều thị trường vào đợt giảm sâu.
Tại Hàn Quốc, chỉ số KOSPI mở cửa mất 8,55%, xuống 4.923,47 điểm, buộc nhà điều hành tạm dừng giao dịch trong 20 phút. Đây là lần thứ 10 trong năm nay chứng khoán Hàn Quốc phải kích hoạt cơ chế ngắt mạch.
KOSPI xuống mức thấp nhất 9 tháng và có nguy cơ mất hơn 19% so với đỉnh thiết lập cuối tháng 10. So với mức cao kỷ lục hồi tháng 6, chỉ số này giảm gần 48%.
Nhóm cổ phiếu bán dẫn chịu áp lực lớn nhất. Samsung Electronics giảm 10%, còn SK Hynix mất 11,7%. Hai doanh nghiệp này là những mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng chip nhớ phục vụ AI, đồng thời là động lực chính của đà tăng KOSPI trong năm nay.
Tại Nhật Bản, Nikkei 225 mất 5,9%, rơi vào thị trường con gấu. Hang Seng của Hồng Kông giảm 1%, trong khi CSI 300 của Trung Quốc đại lục mất gần 1,5%. Tại Việt Nam, VN-Index giảm hơn 14 điểm xuống 1.726 điểm tính đến 10h30'.
Cú sốc bắt nguồn từ phiên giao dịch tồi tệ trên Phố Wall. Kết phiên 5/11, Nasdaq Composite giảm 5,5%, xuống 24.315 điểm, rơi vào vùng điều chỉnh sau khi mất hơn 10% so với đỉnh tháng trước. S&P 500 giảm 4,4%, còn Dow Jones mất 1.833 điểm, tương đương hơn 3,4%.
Chỉ số Philadelphia Semiconductor Index giảm 12,3%. Cổ phiếu Nvidia và Broadcom lần lượt mất 9% và 10%, Oracle giảm gần 7%. Quỹ ETF iShares Semiconductor (SOXX) mất hơn 12%, ghi nhận phiên giảm mạnh nhất kể từ tháng 3/2020.
Nhà đầu tư lo ngại chiến thắng của đảng Dân chủ tại cả Hạ viện và Thượng viện sẽ dẫn tới giám sát chặt hơn lĩnh vực AI, đặc biệt là hoạt động xây dựng trung tâm dữ liệu. Những lời kêu gọi tạm dừng xây dựng trung tâm dữ liệu vì lo ngại môi trường, việc làm và tiêu thụ năng lượng càng làm dấy lên nghi ngờ về triển vọng chi tiêu vốn của các tập đoàn công nghệ.
AI, dầu mỏ và vàng trước những biến số mới
Chiến thắng của đảng Dân chủ tại Quốc hội có thể tác động đến dòng vốn đầu tư, triển vọng tăng trưởng và chính sách kinh tế Mỹ, nhưng chưa tạo ra thay đổi tức thì. Quốc hội mới chỉ chính thức bắt đầu nhiệm kỳ từ tháng 1/2027. Trong thời gian chuyển tiếp, Tổng thống Donald Trump vẫn có thể sử dụng quyền hành pháp, nhưng sẽ khó thông qua ngân sách và các chương trình cần Quốc hội phê chuẩn.
Với ngành AI, rủi ro lớn nhất là các quy định về môi trường, năng lượng và cấp phép xây dựng trung tâm dữ liệu bị siết chặt, khiến tiến độ dự án chậm lại. Khi đó, doanh nghiệp sản xuất chip, máy chủ, thiết bị mạng và cung cấp dịch vụ điện toán đám mây đều có thể chịu ảnh hưởng.
Đợt bán tháo chưa đủ để khẳng định bong bóng AI đã vỡ. Nếu nhu cầu ứng dụng tiếp tục tăng, đây có thể chỉ là nhịp điều chỉnh; ngược lại, nếu lợi nhuận không theo kịp vốn đầu tư, quá trình tái định giá có thể kéo dài.
Đầu tư công nghệ giảm tốc cũng có thể làm suy yếu một động lực tăng trưởng quan trọng của kinh tế Mỹ. Nếu hoạt động kinh tế và thị trường lao động hạ nhiệt, Fed sẽ có thêm dư địa nới lỏng tiền tệ. Lợi suất thực trái phiếu Mỹ và đồng USD giảm có thể hỗ trợ vàng, do làm giảm chi phí cơ hội nắm giữ kim loại quý.
Trong ngắn hạn, vàng vẫn có thể bị bán để bù đắp thua lỗ chứng khoán. Sáng 6/11, giá vàng giảm khoảng 90 USD so với mức cao hôm trước, xuống quanh 4.060 USD/ounce.
Thị trường năng lượng là biến số đáng chú ý khác. Lo ngại các vụ tấn công tàu chở dầu và nguy cơ gián đoạn nguồn cung tại Trung Đông đã đẩy Brent tăng gần 4% trong phiên trước, sau đó tiến sát 100 USD/thùng. WTI vượt 91 USD/thùng trong sáng 6/11.
Việc đảng Dân chủ kiểm soát Quốc hội có thể làm chính quyền Trump khó triển khai một số chương trình đối nội, nhưng không đồng nghĩa Nhà Trắng mất quyền chủ động trong chính sách đối ngoại. Nếu căng thẳng Mỹ - Israel - Iran leo thang, nguồn cung dầu có thể chịu thêm rủi ro. Eurasia Group cho rằng trong kịch bản xung đột gia tăng, Brent có thể lên 110-125 USD/thùng. Ngược lại, tiến triển ngoại giao sẽ giúp giảm phần bù rủi ro địa chính trị trong giá dầu.
Tại Ukraine, các cuộc tấn công nhằm vào nhà máy lọc dầu Nga tiếp tục làm dấy lên lo ngại về khả năng xuất khẩu dầu diesel của Moscow, bổ sung một yếu tố bất định cho nguồn cung năng lượng.
Thị trường toàn cầu đang chịu tác động đồng thời từ định giá AI đảo chiều, bất ổn địa chính trị và triển vọng tăng trưởng Mỹ. Nếu dầu tăng trong khi đầu tư công nghệ suy yếu, kinh tế thế giới sẽ chịu sức ép kép từ chi phí năng lượng và động lực tăng trưởng giảm.
Trong bối cảnh đó, nhà đầu tư nhiều khả năng tiếp tục giảm đòn bẩy, cơ cấu danh mục và chờ thêm tín hiệu rõ ràng về triển vọng lợi nhuận của các doanh nghiệp công nghệ cũng như diễn biến chính sách kinh tế Mỹ.