Liên quan đến vụ án vi phạm pháp luật trong hoạt động quan trắc, phân tích môi trường xảy ra trên địa bàn TPHCM, cơ quan cảnh sát điều tra đã khởi tố 5 vụ án, 21 bị can về tội Giả mạo trong công tác và tội Mua bán trái phép Hóa đơn.
Trong số 21 bị can, có 4 bị can là lãnh đạo của Công ty Cổ phần Xây dựng và Môi trường Đại Phú (Công ty Đại Phú) gồm: Đoàn Thị Thủy - Giám đốc; Nguyễn Chí Nhã - Trưởng Phòng Thử nghiệm, Dương Thanh Tuấn - Trưởng Phòng Thí nghiệm vi sinh và Nguyễn Thị Thúy Kiều - Trưởng Phòng thí nghiệm Hóa - Lý.
Cơ quan điều tra tống đạt quyết định khởi tố bị can (Ảnh: Nguyễn Trang).
Trước đó, ngày 24/9, Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an TPHCM phối hợp các đơn vị nghiệp vụ, Cảnh sát Cơ động và Công an phường An Phú Đông đã huy động hơn 250 cán bộ chiến sĩ tiến hành khám xét khẩn cấp tại trụ sở Công ty Đại Phú, trên đường Vườn Lài, phường An Phú Đông.
Sau hơn 20 giờ khám xét, cơ quan điều tra đã tạm giữ hơn 25 máy tính để bàn, 30 điện thoại di động, ổ cứng di động và hơn 30 thùng chứa hàng nghìn tài liệu, giấy tờ liên quan đến vụ án.
Tạo mẫu giả để phân tích thử nghiệm
Quá trình đấu tranh truy xét, Phòng Cảnh sát kinh tế xác định, Công ty Đại Phú hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ quan trắc, phân tích môi trường, được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động dịch vụ quan trắc môi trường.
Quá trình hoạt động từ năm 2023 đến năm 2025, nhằm giữ chân khách hàng, duy trì doanh thu và lợi nhuận, Đoàn Thị Thủy - nguyên Tổng Giám đốc, người đại diện pháp luật, sau là Giám đốc kỹ thuật Công ty Đại Phú, đã chỉ đạo các đối tượng là Trưởng Phòng Thí nghiệm phụ trách chuyên môn và nhân viên thực hiện chỉnh sửa, làm sai lệch hơn 180 thông số phân tích môi trường tại nhiều khâu, từ khâu tiếp nhận, xử lý mẫu, phân tích đến cập nhật dữ liệu, ký, đóng dấu.
Các đối tượng đã phát hành số lượng lớn phiếu kết quả thử nghiệm giả mạo cho nhiều khách hàng tại TPHCM và các tỉnh, thành, sử dụng để lập hồ sơ báo cáo công tác bảo vệ môi trường, đánh giá tác động môi trường,…
Cảnh sát khám xét tại công ty quan trắc môi trường (Ảnh: Nguyễn Trang).
Để thực hiện việc cấp phiếu chứng nhận, phiếu kết quả thử nghiệm giả mạo, các bị can trong vụ án đã dùng nhiều cách thức, thủ đoạn, cụ thể: Trực tiếp thực hiện sửa số liệu khi nhập lên phần mềm; thực hiện sai quy trình chuyên môn trong quá trình phân tích thử nghiệm; tạo mẫu giả để phân tích thử nghiệm; sử dụng mẫu của khách hàng khác có kết quả phù hợp, đưa vào thiết bị phân tích rồi cập nhật số liệu mới.
Các phiếu kết quả giả mạo này được các doanh nghiệp sử dụng đưa vào các hồ sơ báo cáo định kỳ; hồ sơ thử nghiệm đối với doanh nghiệp đã được cấp phép, gửi các cơ quan chức năng, quản lý, nhằm thể hiện hệ thống xử lý chất thải của các doanh nghiệp là đảm bảo quy chuẩn.
Thu nhập chứng cứ, làm rõ trách nhiệm từng cá nhân
Theo Công an TPHCM, đây là vụ án có tính chất phức tạp, hành vi vi phạm kéo dài liên quan đến nhiều công đoạn trong quy trình phân tích, quan trắc và phát hành kết quả môi trường. Hành vi làm sai lệch kết quả quan trắc môi trường không chỉ ảnh hưởng đến tính trung thực, khách quan của hoạt động kiểm nghiệm, quan trắc mà còn tiềm ẩn nguy cơ che giấu tình trạng ô nhiễm môi trường, gây khó khăn cho công tác quản lý nhà nước và ảnh hưởng đến quyền lợi của cộng đồng.
Cơ quan Cảnh sát điều tra xác định các đối tượng trong vụ án đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn được giao trong quá trình quản lý, phân tích, kiểm tra để chỉnh sửa các thông số môi trường vượt quy chuẩn thành đạt quy chuẩn hoặc thấp hơn kết quả thực tế.
Các đối tượng có sự móc ngoặc, chỉ đạo, phân công thực hiện một cách chặt chẽ, tinh vi. Khi bị cơ quan điều tra phát hiện, các đối tượng đối phó bằng cách tiêu hủy hoặc làm thay đổi một số tài liệu, chứng cứ điện tử, chứng cứ vật chất và dữ liệu liên quan để che dấu hành vi phạm tội.
Hiện, Cơ quan Cảnh sát điều tra tiếp tục thu thập chứng cứ, mở rộng điều tra, xác minh, làm rõ trách nhiệm từng cá nhân để xử lý nghiêm theo quy định.
Cảnh sát đang làm rõ vai trò, trách nhiệm của từng cá nhân có liên quan (Ảnh: Nguyễn Trang).
Qua vụ án trên, Công an TPHCM khuyến cáo các doanh nghiệp, tổ chức hoạt động trong lĩnh vực phân tích, kiểm nghiệm, quan trắc môi trường phải chấp hành nghiêm quy định pháp luật, bảo đảm tính trung thực, khách quan, chính xác của kết quả phân tích, quan trắc; tuyệt đối không vì lợi ích kinh tế hoặc theo yêu cầu của khách hàng mà can thiệp, chỉnh sửa, làm sai lệch số liệu.
Đối với các doanh nghiệp sử dụng dịch vụ quan trắc môi trường, cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường. Mọi hành vi cố ý làm giả, làm sai lệch kết quả phân tích, quan trắc môi trường đều có thể bị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.
Công an TPHCM đề nghị các tổ chức, cá nhân khi phát hiện dấu hiệu vi phạm trong hoạt động quan trắc, kiểm nghiệm môi trường cần kịp thời cung cấp thông tin, tài liệu cho cơ quan công an để xác minh, xử lý.