Những người đi tìm sinh kế bên dòng nước
Giữa tháng 9, du lịch ở cù lao Thới Sơn không còn cảnh xuồng chen kín dòng kênh như những tuần trước. Tuy nhiên, từng đoàn khách vẫn lần lượt tìm đến các điểm tham quan, cơ sở nghề truyền thống và rừng dừa nước.
Chị Trần Ngọc Hiền (40 tuổi), người có hơn 10 năm làm hướng dẫn viên, đón khách bằng nụ cười hiền và giọng nói nhẹ nhàng. Trên tay chị là khay ong mật. Chị giới thiệu quy trình làm mật, rồi pha trà mật ong cho khách thưởng thức.
Thời gian qua, du lịch cù lao Thới Sơn nhận được rất nhiều sự quan tâm của người dân cả nước
ẢNH: THANH QUÂN
Sinh ra trên cù lao, chị Hiền có gia đình từng sống bằng nghề đánh bắt thủy sản. Sau này, cha chị chuyển sang lái tàu du lịch. Những lần theo cha, chị dần yêu thích công việc này. Học xong ngành du lịch, chị trở về quê làm hướng dẫn viên. "Hiểu rõ về vùng đất của mình, giới thiệu vùng đất của mình, thật sự có cảm giác rất khó tả. Nó không còn đơn giản là lao động, mà còn là hạnh phúc, đam mê", chị Hiền chia sẻ.
Chị Hiền giới thiệu về ca cao của người dân trồng và các sản phẩm từ ca cao tại địa phương
ẢNH: THANH QUÂN
Có thời gian lập gia đình, sinh con, chị Hiền tạm nghỉ nghề. Nhưng nhớ công việc, chị thu xếp cuộc sống để quay lại với những chuyến dẫn khách. Theo chị Hiền, du lịch trên cù lao trước đây diễn ra khá bình lặng. Đến khoảng tháng 5 - 6 năm nay, hình ảnh các bạn trẻ Trung Quốc mặc áo bà ba, đội nón lá, ngồi xuồng lan truyền trên mạng xã hội, kéo theo lượng khách tăng mạnh.
"Có thời điểm các điểm tham quan quá tải, người dân làm du lịch cũng rất bận rộn", chị Hiền kể. Sự chú ý bất ngờ ấy không tạo ra nghề du lịch mới. Người dân Thới Sơn đã liên kết làm du lịch cộng đồng hàng chục năm, từng bước đưa những công việc quen thuộc vào hành trình tham quan.
Giữ nghề nhà, làm thêm từ khách lạ
Tại một cơ sở làm cốm thủ công, ông Trần Văn Hòa (51 tuổi) tỉ mỉ hướng dẫn du khách từng công đoạn làm cốm. Từ rang nếp, nổ cốm đến sàng lọc, những thao tác vốn quen thuộc với người thợ nay trở thành trải nghiệm cho khách.
Du khách được tự tay làm cốm tại cơ sở của ông Hòa
ẢNH: THANH QUÂN
Ông Hòa cho biết trước đây gia đình chủ yếu làm cốm nếp. Về sau, cơ sở phát triển thêm nhiều sản phẩm để đáp ứng thị hiếu. Dù thay đổi, ông vẫn muốn giữ cái hồn của nghề. "Từ khi có du lịch, nghề làm cốm ở đây cũng được nhiều người biết đến. Ngày xưa chủ yếu làm để bán nên không bao nhiêu, nay thêm phục vụ du lịch nên thu nhập cũng cải thiện nhiều", ông nói.
Ngoài làm cốm, ông Hòa còn có 2 công (2.000 m2) vườn cây ăn trái, vừa sản xuất vừa phục vụ khách tham quan.
Khi đến cù lao Thới Sơn, du khách sẽ được chứng kiến người dân địa phương tự tay làm những món ăn truyền thống
ẢNH: THANH QUÂN
Trên cù lao Thới Sơn, các nghề làm bánh ướt, kẹo dừa và những sản phẩm truyền thống khác cũng được đưa vào hoạt động du lịch. Du khách không chỉ mua sản phẩm mà còn quan sát, trải nghiệm cách làm. Với người dân, đó là cách tận dụng những gì vốn có để tạo thêm thu nhập. Nghề cũ vẫn tiếp tục, nhưng có thêm một không gian để kể chuyện và tiếp cận khách hàng.
Đờn ca tài tử là một trong những văn hóa đặc sắc tại cù lao Thới Sơn
ẢNH: THANH QUÂN
Rời cơ sở làm cốm, chúng tôi gặp chị Nguyễn Thị Phương Hiền (34 tuổi) đang hát ca cổ phục vụ du khách. Người phụ nữ chơi đàn bầu bên cạnh là mẹ chị. Cha mẹ từng hoạt động trong đoàn ca cổ, chị Phương Hiền sớm gắn bó với những câu hát truyền thống. Sau khi tốt nghiệp đại học, chị trở về quê làm du lịch bằng giọng ca của mình.
Trên Thới Sơn, những người trẻ trở về quê tham gia du lịch cộng đồng như chị Phương Hiền không phải trường hợp cá biệt. Người làm cốm, người trồng cây, người ca cổ, người dẫn khách, mỗi người góp một phần tạo nên hành trình trải nghiệm nhiều lớp.
Những chiếc xuồng và cuộc chuyển nghề của người dân
Cuối cù lao là nơi hàng trăm chiếc xuồng đưa khách len qua những con kênh nhỏ giữa rừng dừa nước. Với nhiều du khách, đây là trải nghiệm được mong đợi nhất khi đến Thới Sơn.
Rất nhiều điểm check-in trên cù lao được những bạn trẻ thích thú
ẢNH: THANH QUÂN
Ông Phạm Văn Pho (65 tuổi) đã có hơn 21 năm chèo đò phục vụ khách du lịch, trước đây cũng như nhiều người dân khác, ông từng sống bằng nghề đánh bắt thủy sản. Khi nguồn thủy sản ngày càng ít, công việc bấp bênh, ông chuyển sang chèo đò. "Những người chèo đò ở đây đều là người dân trên cù lao, ai ở đây cũng từng đánh bắt thủy sản, nhưng sau này thủy sản cũng không còn nhiều, bấp bênh quá nên chuyển qua làm du lịch", ông Pho nói.
Thu nhập từ nghề chèo đò không phải lúc nào cũng cao, nhưng đủ giúp ông duy trì cuộc sống và nuôi ba người con trưởng thành. Những tháng gần đây, lượng khách tăng mạnh khiến công việc bận rộn hơn, thu nhập cũng cải thiện. "Có hôm kẹt xuồng đến độ 2 - 3 tiếng đồng hồ mới đi hết 1 km con kênh nhỏ trong rừng dừa", ông kể.
Phần lớn những người làm du lịch là người dân địa phương
ẢNH: THANH QUÂN
Sự đông khách mang đến không ít mệt mỏi, nhưng với những người từng sống trong cảnh mưu sinh bấp bênh, đó vẫn là cơ hội đáng mừng. Hơn chục năm làm du lịch cộng đồng, người dân Thới Sơn từng chỉ mong thu nhập đủ sống. Nay, khi cù lao được nhiều người biết đến, những người chèo đò, làm cốm, ca cổ hay giới thiệu mật ong có thêm cơ hội cải thiện cuộc sống.
Đi xuồng xuyên rừng dừa nước là hoạt động được những bạn trẻ thích nhất
ẢNH: THANH QUÂN
Điều đáng chú ý là sự chuyển mình ấy bắt nguồn từ những công việc vốn quen thuộc. Người dân không rời bỏ hoàn toàn nghề cũ, mà tìm cách đưa nghề, cảnh quan và văn hóa địa phương vào hoạt động du lịch.
Một ngày trên cù lao kết thúc khi chúng tôi trở lại bến tàu để về Mỹ Tho. Sau những chuyến xuồng, mẻ cốm, câu ca cổ và ly trà mật ong, điều đọng lại không chỉ là hình ảnh một điểm đến đông khách. Đó còn là câu chuyện về những người dân tìm thấy sinh kế từ chính quê hương mình. Khi mỗi người góp một phần công việc, du lịch Thới Sơn không chỉ mang đến cho du khách cảnh sắc rừng dừa nước, mà còn mở ra cơ hội để hiểu hơn về văn hóa, con người và nhịp sống miền Tây.