Cuộc sống của "cậu bé uống chai nước ngọt đầu tiên" ở Trung Quốc

Bức ảnh trên Vạn Lý Trường Thành gây chú ý toàn cầu

Năm 1979, tạp chí National Geographic của Mỹ đăng tải bức ảnh một cậu bé Trung Quốc mặc áo bông màu xanh quân đội, mỉm cười uống nước ngọt trên Vạn Lý Trường Thành.

Bức ảnh nhanh chóng thu hút sự chú ý của công chúng quốc tế, còn nhân vật chính được gọi là “cậu bé đầu tiên uống Coca ở Trung Quốc”.

Cậu bé trong ảnh là Hắc Kiếm Đào, sinh năm 1971 tại Bắc Kinh, Trung Quốc. Cha anh từng làm kỹ sư, còn mẹ là giáo viên toán tiểu học. Là con một trong gia đình, anh được cha mẹ yêu thương nhưng cũng được giáo dục nghiêm khắc.

Thời thơ ấu của Hắc Kiếm Đào, nước ngọt vẫn là món đồ xa xỉ đối với nhiều gia đình Trung Quốc. Anh Đào kể rằng, thế hệ ông bà anh thường uống sữa đậu nành và nước mơ chua theo cách truyền thống.

Đến thời cha mẹ, nhịp sống còn chậm và việc uống nước giải khát cũng chưa phổ biến. Bởi vậy, với một đứa trẻ như anh, được thưởng thức một chai nước ngọt đã là niềm vui đáng nhớ.

Tháng 3/1979, khi mới 8 tuổi, Hắc Kiếm Đào cùng cha mẹ đến tham quan Vạn Lý Trường Thành. Tại đây, gia đình anh tình cờ gặp James, một nhiếp ảnh gia người Mỹ đang du lịch Trung Quốc.

Thời điểm đó, Trung Quốc và Mỹ vừa thiết lập lại quan hệ ngoại giao, mở ra giai đoạn giao lưu mới giữa hai nước. Hãng nước ngọt cũng bắt đầu trở lại thị trường Trung Quốc đại lục trong bối cảnh quốc gia này từng bước mở cửa nền kinh tế.

Trong lúc nghỉ chân, James nhận thấy cậu bé người Trung Quốc đứng gần đó chăm chú nhìn chai đồ uống trên tay mình. Nghĩ rằng cậu bé muốn thử loại đồ uống này, ông đưa chai nước cho Đào.

Cậu bé cầm chai nước, xoay qua xoay lại quan sát rồi vui vẻ uống. Hình ảnh ấy, với nền trời xanh, những bức tường thành hùng vĩ và chiếc áo bông xanh quân đội nổi bật bên chai nước, đã thu hút sự chú ý của nhiếp ảnh gia.

Sau khi được cha mẹ cậu bé đồng ý, James bấm máy ghi lại khoảnh khắc đặc biệt. Ông đặt tên bức ảnh là “Lon Coca đầu tiên ở Trung Quốc” rồi gửi đăng trên National Geographic.

Sức hút của bức ảnh nằm ở khoảnh khắc một cậu bé Trung Quốc uống sản phẩm mang tính biểu tượng của văn hóa Mỹ giữa công trình lịch sử nổi tiếng Vạn Lý Trường Thành.

Sau buổi gặp gỡ, James và gia đình Hắc Kiếm Đào chia tay nhau. Không có mạng xã hội hay phương tiện liên lạc thuận tiện như ngày nay, cả hai bên dần quên đi cuộc gặp tình cờ. Cậu bé Đào khi ấy cũng không biết khoảnh khắc mình uống nước ngọt đã được ghi lại và trở thành một bức ảnh nổi tiếng ở bên kia bán cầu.

Từ cậu bé trong ảnh gây sốt tới doanh nhân thành đạt

Năm 1988, Đào tham gia kỳ thi tuyển sinh đại học và trúng tuyển ngành kỹ thuật xây dựng tại Đại học Đông Nam. Trong thời gian học tập, anh gặp cô gái sau này trở thành vợ mình.

Hãng nước ngọt lúc đó đã có mặt tại Trung Quốc được một thời gian, nhưng vẫn được nhiều người xem là sản phẩm thể hiện lối sống hiện đại. Đào thường làm thêm công việc bán tem để kiếm tiền mua đồ uống cho bạn gái.

Sau khi tốt nghiệp năm 1992, anh làm việc trong lĩnh vực bất động sản tại Bắc Kinh. Anh và vợ từng có thời gian sang Canada sinh sống. Vợ anh theo học, lấy chứng chỉ hành nghề kiến trúc sư rồi họ trở lại Bắc Kinh.

Trải qua một số lần thay đổi công việc, Đào dần xây dựng sự nghiệp riêng. Anh từng giữ chức giám đốc điều hành tại một trung tâm thương mại, sau đó thành lập công ty tư vấn của mình. Bên cạnh công việc kinh doanh, anh còn dành nhiều thời gian cho thể thao, đặc biệt là môn golf.

Năm 2016, anh có cơ hội tham gia bình luận một giải golf trên Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV). Điều thú vị là nhà tài trợ mang tên giải đấu khi ấy chính là hãng nước ngọt năm nào.

Đầu năm 2019, nhân dịp kỷ niệm 40 năm Coca-Cola mở rộng hoạt động tại Trung Quốc, hãng muốn tìm lại nhân vật trong bức ảnh để kể câu chuyện về mối liên hệ giữa thương hiệu với những thay đổi của xã hội Trung Quốc.

Sau quá trình tìm kiếm, họ xác định cậu bé trong ảnh chính là Hắc Kiếm Đào, khi ấy đã là một doanh nhân tại Bắc Kinh.

Cuộc hội ngộ sau hơn 40 năm

Anh Đào kể rằng một ngày nọ, khi đang đi mua bánh sinh nhật cho vợ, anh bất ngờ nhận được cuộc gọi từ một số điện thoại lạ. Người gọi tự giới thiệu là nhân viên Đại sứ quán được hãng đồ uống nhờ hỗ trợ tìm kiếm cậu bé trong bức ảnh nổi tiếng.

Ban đầu, anh không tin lời người gọi bởi gần như không còn nhớ chuyện mình từng được một nhiếp ảnh gia nước ngoài chụp ảnh khi còn nhỏ.

Nhân viên đại sứ quán sau đó gửi cho anh bức ảnh để đối chiếu và mời anh dùng bữa. Quan sát kỹ, anh Đào nhận ra một chi tiết đặc biệt. Đó là ngón út của cậu bé trong ảnh bị cong giống ngón tay của mình. Từ đó, những ký ức về chuyến đi Vạn Lý Trường Thành năm 1979 dần trở lại.

Cuộc tìm kiếm đã đưa Hắc Kiếm Đào và nhiếp ảnh gia James trở lại bên nhau trong lễ kỷ niệm. Sau hơn bốn thập niên, họ gần như không còn nhớ rõ diện mạo của nhau, nhưng bức ảnh cũ đã trở thành sợi dây kết nối hai con người từng gặp gỡ tình cờ.

Trên mạng xã hội, anh chia sẻ niềm vinh dự khi trở thành một phần nhỏ trong dòng chảy lịch sử năm 1979. Anh cũng nhắc đến sự thay đổi của thị trường hàng hóa Trung Quốc, cho rằng trước đây người tiêu dùng có ít lựa chọn hơn. Ngày nay, các thương hiệu nội địa đã có những bước tiến về chất lượng.

Ở tuổi 55, hiện anh Đào là Giám đốc điều hành một công ty tư vấn đầu tư tại Bắc Kinh. Anh cũng trở thành bình luận viên khách mời cho các giải golf, biến công việc kinh doanh với đam mê thể thao.  

Từ một cậu bé vô tư uống chai nước ngọt trên Vạn Lý Trường Thành, anh Đào đã trải qua hành trình trưởng thành gắn với những đổi thay của xã hội Trung Quốc. Bức ảnh năm 1979 không chỉ giúp anh được công chúng nhớ đến sau nhiều thập niên, mà còn lưu giữ một khoảnh khắc đặc biệt của thời kỳ giao lưu và mở cửa.

Với anh Đào, đó có thể chỉ là kỷ niệm mờ nhạt của tuổi thơ. Nhưng với hàng triệu người từng nhìn thấy bức ảnh, khoảnh khắc ấy đã trở thành một lát cắt đáng nhớ của lịch sử.