Maria Yaniuk rời ngôi làng ở miền trung Ukraine từ nửa đêm, bắt tàu điện tới Kiev trước bình minh để bán sữa, kem chua, bơ và phô mai từ đàn bò của gia đình. Khi đang chuẩn bị sạp hàng tại quận Lukyanivka, còi báo động không kích bỗng vang lên giữa đêm đen, khi các máy bay không người lái (UAV) Nga bắt đầu hướng về thủ đô Ukraine.
Những tiếng nổ chát chúa vang lên, phá tan không gian tĩnh mịch khi phòng không Ukraine khai hỏa, nhưng Yaniuk vờ như không nghe thấy. "Chạy đi đâu được chứ? Chúng tôi còn phải bán hàng", bà nói.
Tiếng nổ lớn vang lên, cùng với đó là cột khói đen bốc cao, khi một UAV lao xuống mục tiêu. Phía đông, mặt trời bắt đầu ló rạng.
Kiev vào sáng sớm nhìn từ công viên Đồi St. Volodymyr. Ảnh: WSJ
Chiếc giường ngủ trong nhà tắm
6h45, phát thanh viên Anatoliy Yatsechko chạy bộ qua cầu hướng về công viên Đồi St. Volodymyr, nơi có thể nhìn toàn cảnh thành phố. Khói từ các đám cháy do UAV rơi làm mờ tầm nhìn, mùi khét nồng nặc bốc lên.
Hệ thống chế áp UAV làm mất sóng GPS trên đồng hồ thông minh, nhưng anh đã thuộc lòng từng góc đường. Yatsechko vẫn đều đặn chạy bộ 5 buổi sáng mỗi tuần. Anh cần chạy để giữ cân bằng tâm trạng. "Với nhiều người dân Kiev, chạy bộ đã trở thành điểm tựa tinh thần giữa thời buổi bất ổn", anh nói.
Bên trong Kiev-Pechersk Lavra, tu viện cổ kính bậc nhất thành phố, ngày mới bắt đầu bằng một buổi cầu nguyện sáng.
Người dân cầu nguyện tại tu viện Kiev-Pechersk Lavra. Ảnh: WSJ
7h47, Olesya Mygal cúi người gọi con gái 4 tuổi Sofiyka đang ngủ trên chiếc giường trong nhà tắm, nằm lọt giữa bồn rửa mặt, bồn cầu và máy giặt.
"Dậy thôi, thỏ con của mẹ", cô vừa nói vừa hôn con.
Họ sống trong một tòa chung cư ở bờ đông sông Dnipro. Mỗi đợt không kích, Mygal lại đưa giường của Sofiyka vào phòng tắm không có cửa sổ, nơi được cho là an toàn nhất trong căn hộ.
Sofiyka vươn vai, mỉm cười rồi chạy đi rửa mặt. Mygal nấu cho con một bát cháo.
7h52, tiếng nổ lớn dội qua khung cửa sổ nhà Mygal. Cô lướt nhanh Telegram trên điện thoại, vào các kênh theo dõi đường đi của UAV. Sofiyka vẫn thong thả xúc từng thìa cháo.
Từ cuối mùa hè, tiếng còi báo động không kích đã trở thành một phần quen thuộc trong cuộc sống hàng ngày của người dân Kiev. Dù vậy, Mygal chưa thể quen với nó. Cô cho biết áp lực tâm lý ngày càng nặng nề và khó chống chọi hơn.
8h02, thông báo trên điện thoại cho biết tình hình đã trở lại bình thường. Mygal vội vã đưa Sofiyka tới trường mầm non rồi đi làm. Cô kiểm tra lại balo khẩn cấp con mang. Bên trong có nước, đồ ăn nhẹ, quần áo dự phòng, khăn giấy, chú mèo cao su đồ chơi và chiếc thẻ ghi nhóm máu của Sofiyka.
Tại trường mẫu giáo, mỗi khi có còi báo động, đám trẻ sẽ được đưa xuống hầm trú ẩn và chia về các phòng dành riêng cho từng nhóm. Chúng vẫn cười nói hồn nhiên, chỉ có ánh mắt các cô giáo là trĩu nặng căng thẳng.
Giáo viên và học sinh bên trong hầm trú ẩn tại trường mẫu giáo của Sofiyka. Ảnh: WSJ
Khi điện thoại vang lên tín hiệu hết báo động, các cô dẫn lũ trẻ trở lại sân trường, đỡ từng em nhỏ bước lên những bậc cầu thang quá tầm chân.
"Giờ chúng tôi sống như vậy đó", cô giáo Olena Nadvorna cho hay.
'Cuộc sống vẫn phải tiếp diễn'
Đến 9h30, các đợt tập kích bằng UAV tiếp diễn, khiến nhiều khu vực ở Kiev chìm trong khói lửa.
Tại một cây xăng bị UAV tập kích, xác một chiếc UAV đen kịt nằm dưới đất, giữa những mảnh bê tông, mái tôn và kính vỡ. Nhờ sơ tán kịp thời, không ai tại trạm xăng thiệt mạng. Một tiếng sau, thêm 5 cuộc tập kích dồn dập nhắm vào khu vực quanh ga trung tâm Kiev.
Người dân dọn dẹp đống đổ nát tại một trạm xăng trúng đòn tập kích tại Kiev. Ảnh: WSJ
Tại một quán cà phê ở trung tâm thành phố, bé Yuna, 2 tuổi, vẫn hăm hở chạy đuổi đàn quạ bên ngoài trời. Cô bé chưa đủ lớn để hiểu những tiếng nổ trầm đục xung quanh. Bất chấp hiểm họa, gia đình Yuna vẫn giữ lịch đưa con đi khám và xem hòa nhạc tối hôm đó.
Không lâu sau, tiếng pháo phòng không lại rộ lên. Giữa trưa, khói đen bốc lên cuồn cuộn trên bầu trời trung tâm thành phố.
12h57, tại bệnh viện nhi Okhmatdyt, bác sĩ cùng các bậc phụ huynh liên tục dán mắt vào Telegram để cập nhật báo động không kích. Khu vực này từng bị trúng tập kích hồi năm 2024, khiến một phần bệnh viện bị san phẳng.
Qua bao đợt báo động, Iryna Stebnivska vẫn chọn ở lại phòng bệnh chăm con mới 4 tháng tuổi thay vì xuống hầm. Việc tháo rời các thiết bị theo dõi và máy móc y tế mỗi lần di chuyển mất quá nhiều thời gian. Khi nghe thấy tiếng pháo phòng không, cô chỉ biết lại quay lưng về phía cửa sổ, lấy thân mình che chắn cho con.
15h, tại tiệm chăm sóc sắc đẹp Yeezy ở trung tâm Kiev, không khách hàng nào hủy hẹn dù còi báo động đã vang lên 5 lần. Quản lý Daryna Markhonos cho biết duy trì thói quen làm đẹp cũng là cách giúp mọi người ổn định tâm lý. Tín hiệu an toàn vang lên, không gian lại rộn rã tiếng nhạc pop.
Khói đen bốc lên tại thủ đô Ukraine sau một cuộc tập kích. Ảnh: WSJ
Giữa tiếng còi báo động, Olena Urvantsova vẫn ngồi tết tóc, chuẩn bị cho vai "bướm đêm" trong tiết mục cô sắp diễn tại Nhà hát Nhạc kịch Quốc gia. Sau 17h, sảnh nhà hát sáng rực đón những khán giả đầu tiên. Cô giáo mỹ thuật Valentyna Kyselova tươi cười chụp ảnh kỷ niệm cùng bạn. Dù vừa dạy 8 tiết dưới hầm tránh bom, cô vẫn thấy may mắn vì săn được vé xem.
"Cuộc sống vẫn phải tiếp diễn", cô nói.
19h57, quán bar Khmary nằm trên tầng thượng tại trung tâm thành phố gần như kín chỗ. Dưới ánh nến, các cặp đôi vẫn nhấp rượu trò chuyện, chỉ liếc điện thoại kiểm tra khi còi báo động vang lên.
Oleksandra Pastushenko, 25 tuổi, cải tạo quán từ năm ngoái. Nhìn lại một năm qua, cô cho rằng mình đã quá liều lĩnh khi mở quán, nhưng điều đó hoàn toàn đáng giá.
Pastushenko vừa kinh ngạc vừa xót xa trước khả năng thích nghi của người dân Ukraine. Trải qua nhiều năm chiến sự, tâm trí con người dần trở nên trơ lỳ trước hiểm nguy như một cơ chế tự vệ, nhằm níu giữ chút bình yên còn sót lại.
"Điều tôi sợ nhất là vài năm nữa sẽ ra sao, khi tất cả chúng tôi choàng tỉnh, khi cơ thể nhận ra mình đã phải gồng gánh những gì suốt từng ấy năm trời", cô nghẹn ngào nói.
21h30, Sofiyka nhấm nháp bánh quy cùng trà thảo mộc trước giờ đi ngủ. Mygal, mẹ bé, vừa lướt xem tin tức vừa nhai tạm chiếc bánh để trấn an tinh thần.
"Mọi người cứ cố tỏ ra ổn, nhưng thực ra không ổn chút nào. Tôi cũng không biết mình còn đủ sức chịu đựng cuộc sống thế này đến bao giờ", cô trải lòng.
Đến giờ ngủ, Mygal dắt con vào chiếc giường trong phòng tắm rồi đọc cho bé nghe câu chuyện về nàng tiên đêm. Trên trang sách là một sinh vật kỳ dị tựa như chú thỏ mang đôi cánh.
"Mỗi tối, nàng tiên đêm lại rải hàng hà sa số những ngôi sao lên bầu trời, rồi đến sáng sớm, nàng lại lặng lẽ thu gom tất cả về", Mygal cất giọng đọc.
Hành khách sơ tán khỏi nhà ga trung tâm ở Kiev trong tiếng còi báo động không kích. Ảnh: WSJ
Những giấc ngủ nơi sân ga
22h16, sảnh chính ga trung tâm Kiev vẫn nhộn nhịp. Mọi người nối đuôi nhau qua cổng từ kiểm tra an ninh rồi ngước nhìn bảng giờ tàu chạy. Hầu hết các chuyến tàu vẫn khởi hành đúng giờ.
Tại sân ga số một, chuyến tàu nối liền hai miền đông - tây Ukraine cập bến muộn vài phút. Trưởng tàu Natalia Matsiiuk nhớ lại buổi sáng của kíp tàu bắt đầu từ lúc tờ mờ sáng ở Kiev bằng một đợt báo động không kích và lệnh sơ tán toàn bộ nhà ga.
Đột nhiên, báo động không kích lại vang lên trên sân ga, cắt ngang lời cô. Một phụ nữ trẻ vội hỏi liệu có kịp quay lại lấy đồ gửi không. "Nguy hiểm lắm, cô có thể bị bỏ lại đấy", nữ trưởng tàu đáp. Người phụ nữ bước lên tàu và chỉ vài phút sau, đoàn tàu lăn bánh.
Xung quanh nhà ga, những hành khách đang chờ tàu vội vã chạy xuống hầm đi bộ, nơi vừa trở thành chỗ trú ẩn tạm thời.
0h05, mưa tầm tã bắt đầu trút xuống. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky vừa đưa ra cảnh báo về một đợt tập kích tên lửa quy mô lớn của Nga.
Đường phố khu Lukyanivka vắng bóng người và tối tăm, chỉ còn lập lòe ánh đèn hậu đỏ rực từ chiếc xe rác bắt đầu ca làm việc.
Một chiếc taxi đơn độc đậu chờ khách giữa trung tâm thành phố. "Đây là chuyến cuối trong ngày của tôi", bác tài 66 tuổi Leonid Terpyak nói. "Mọi người về nhà hết cả rồi".
Tín hiệu phá sóng làm nhiễu GPS khiến ứng dụng định vị trên điện thoại thường xuyên mất tác dụng, gây không ít phiền hà cho giới tài xế. "Có lúc máy báo tôi đang tận bên Peru", Terpyak kể. Nhưng ông đã thuộc đường phố Kiev như lòng bàn tay nên không cần máy móc hỗ trợ.
Hành khách của ông vừa tới, một cô gái trẻ đi cao gót, thơm ngát mùi nước hoa và ướt sũng nước mưa. Cô trấn an ai đó qua điện thoại rằng mình sắp về đến nhà rồi chiếc taxi lăn bánh rời đi.
Quả tên lửa đầu tiên lao xuống Kiev chỉ ít phút sau tiếng còi báo động. Chừng nửa giờ tiếp theo, hơn chục tiếng nổ nữa liên tiếp vang lên khắp thành phố.
Tại khu Zvirynets, người dân vội vã đổ về ga tàu điện ngầm. Dù trời mưa như trút, không mấy ai cầm ô. Hai tay họ còn bận xách ghế xếp và giường dã chiến.
Dưới ga tàu, một số người lăn ra ngủ thiếp đi. Số khác ngồi đọc sách hay đánh bài. Còi báo an toàn vang lên lúc 2h27, người dân dọc sân ga bắt đầu thu dọn đồ đạc.
3h20, ở phía bắc Kiev, bên ngoài một bệnh viện sản, vài chiếc ôtô bốc cháy ngùn ngụt tại bãi đỗ xe, nơi vừa bị tên lửa dội xuống. Cơn mưa nặng hạt giúp lực lượng cứu hỏa nhanh chóng dập tắt đám cháy.
Người dân duy nhất trên đường lúc này đang loay hoay thay chiếc lốp xe bị mảnh tên lửa văng trúng.
Xác UAV bị bắn hạ rơi xuống khu dân cư ở quận Pechersk, Kiev hôm 5/10. Ảnh: KyivIndependent
Xa hơn về phía đông, mảnh vỡ từ một quả tên lửa bị đánh chặn rơi xuống khu dân cư. Cột điện gãy đổ, dây điện sà xuống mặt đường. Cả khu phố chìm trong bóng tối.
Một cụ bà đứng giữa đường, châm điếu thuốc dưới làn mưa. Bụi đất bám đầy quần áo. Mảnh tên lửa đã làm sập hàng rào, phá nát ô cửa kính nhà bà. "Vẫn còn may chán", bà nói. "Chưa đến mức tồi tệ nhất".
Cách đó một dãy nhà, một bộ phận tên lửa Nga cắm sâu xuống lòng đất. Nhiều đợt UAV lại đang hướng về Kiev. Cảnh sát phát loa yêu cầu mọi người lập tức rời khỏi đường phố. Và mưa vẫn rơi.
Vũ Hoàng (Theo WSJ, AFP, Reuters)