Đại sứ Mỹ nói ông Trump ngỏ ý bán vũ khí cho Trung Quốc

Một phát biểu của Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc David Perdue về khả năng bán vũ khí cho Bắc Kinh bất ngờ gây chú ý, giữa lúc Washington đang xử lý vấn đề Đài Loan. Trong cuộc phỏng vấn hôm 27/9, ông Perdue nói Tổng thống Donald Trump từng hỏi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình liệu ông có muốn mua một số vũ khí Mỹ hay không. Theo lời đại sứ, ông Trump giải thích rằng Mỹ bán vũ khí cho nhiều nước trên thế giới, rồi đặt câu hỏi này trong cuộc gặp với ông Tập. Ông Perdue cho biết thông tin trên khi trao đổi về nội dung hội đàm giữa hai lãnh đạo trong tuần trước, nhưng phát biểu lập tức làm dấy lên nhiều thắc mắc. Nguyên nhân là một đạo luật được Quốc hội Mỹ thông qua năm 1990 cấm nước này bán vũ khí cho Trung Quốc. Luật cho phép Tổng thống Mỹ đình chỉ hoặc miễn áp dụng lệnh cấm nếu xác định việc đó phục vụ lợi ích an ninh quốc gia. Bức ảnh của AP ghi lại cảnh ông Trump bắt tay ông Tập tại quốc yến ở Nhà Trắng ngày 24/9, trong chuyến thăm được hai bên chú ý. Phát biểu của ông Perdue xuất hiện trong cuộc phỏng vấn tập trung vào chính sách Mỹ đối với Đài Loan, nơi đang chờ Tổng thống Trump phê duyệt gói vũ khí mới. Gói được đề cập trị giá 14 tỷ USD, trong bối cảnh việc cung cấp thiết bị quân sự cho hòn đảo luôn là vấn đề nhạy cảm với Bắc Kinh. Tháng 12/2025, Mỹ phê duyệt thỏa thuận bán vũ khí trị giá 11 tỷ USD cho Đài Loan, được mô tả là lớn nhất từ trước đến nay. Trung Quốc tuyên bố hòn đảo là một phần lãnh thổ của mình và nhiều lần phản đối các thương vụ vũ khí giữa Washington với Đài Bắc. Khi đến Bắc Kinh hồi tháng 5, ông Trump nói với ông Tập rằng ông đang tạm hoãn thương vụ, gọi đây là một quân bài đàm phán rất tốt trong quan hệ hai nước. Sau cuộc phỏng vấn của Đại sứ Perdue, Nhà Trắng khẳng định Mỹ không có kế hoạch bán vũ khí cho Trung Quốc, nhằm làm rõ thông tin gây chú ý. Bộ Ngoại giao Mỹ cũng tuyên bố luật pháp nước này cấm bán vũ khí cho Trung Quốc, đồng thời khẳng định không có đề nghị hay kế hoạch nào về việc đó. Bắc Kinh chưa lên tiếng về thông tin ông Perdue tiết lộ, theo bài viết của VnExpress dẫn nguồn Reuters và Guardian. Đối với Đài Loan, Washington từ lâu duy trì lập trường mơ hồ chiến lược về việc liệu Mỹ có bảo vệ hòn đảo nếu nơi này bị tấn công hay không. Dù vậy, Đạo luật Quan hệ Đài Loan được ban hành từ nhiều thập kỷ trước quy định Mỹ có trách nhiệm cung cấp thiết bị quân sự đủ để hòn đảo tự vệ. Bắc Kinh kiên quyết phản đối việc Washington bán vũ khí cho Đài Loan, đồng thời khẳng định chưa từ bỏ khả năng sử dụng vũ lực để thống nhất hòn đảo. Trong cuộc gặp tại Washington tuần trước, ông Tập kêu gọi ông Trump phản đối điều mà Bắc Kinh gọi là Đài Loan độc lập. Từ sau hội nghị thượng đỉnh với lãnh đạo Trung Quốc, ông Trump chưa đề cập thêm về việc bán vũ khí cho Đài Loan. Hôm 26/9, ông chỉ nói ông Tập hiểu lập trường của mình về vấn đề Đài Loan, nhưng không cung cấp thêm chi tiết về thương vụ đang được chờ đợi. Trước đó, trong cuộc phỏng vấn hôm 25/9, Đại sứ Perdue nói chính sách của ông Trump đối với Đài Loan, bao gồm vấn đề bán vũ khí, không thay đổi. Tuy nhiên, lời kể của ông về câu hỏi liên quan đến việc Trung Quốc mua vũ khí Mỹ khiến giới quan sát chú ý, bởi nó chạm tới lệnh cấm hiện hành. Những tuyên bố sau đó từ Nhà Trắng và Bộ Ngoại giao Mỹ khẳng định không có kế hoạch bán vũ khí cho Bắc Kinh, trong khi Trung Quốc chưa phản hồi.