Thụy Sĩ bác ý tưởng 'trung lập vũ trang vĩnh viễn'

Cử tri Thụy Sĩ đã bác đề xuất siết chặt chính sách trung lập, với 70,1% bỏ phiếu phản đối trong cuộc tổng tuyển cử ngày 27/9. Kết quả do Văn phòng Thống kê Liên bang công bố cho thấy đa số không muốn biến cách hiểu hiện nay thành những quy định hiến pháp cứng nhắc hơn. Dù vậy, Ngoại trưởng Ignazio Cassis nhấn mạnh kết quả không phải là lá phiếu chống trung lập, vốn vẫn là chính sách lâu đời của đất nước. Sáng kiến trưng cầu dân ý do tổ chức Vì Thụy Sĩ thúc đẩy, sau khi tổ chức này thu thập đủ chữ ký theo cơ chế dân chủ trực tiếp. Chiến dịch diễn ra khi Bern ủng hộ các biện pháp gây sức ép kinh tế của Liên minh châu Âu nhằm vào Nga. Những người ủng hộ muốn đưa nguyên tắc trung lập vào hiến pháp với cách diễn đạt cụ thể, chặt chẽ hơn. Nếu được thông qua, hiến pháp sẽ xác định Thụy Sĩ theo đuổi chính sách “trung lập có vũ trang và vĩnh viễn”, kèm những giới hạn đáng kể. Nước này sẽ không tham gia hoặc hợp tác với các liên minh quân sự như NATO, trừ trường hợp bị tấn công. Đề xuất cũng cấm Thụy Sĩ áp đặt những biện pháp trừng phạt chưa được Liên Hợp Quốc thông qua. Chính phủ, quốc hội và hầu hết các đảng chính trị lớn phản đối đề xuất, cho rằng những ràng buộc quá cứng có thể làm giảm khả năng ứng phó. Trong số các lực lượng chính trị lớn, chỉ đảng Nhân dân Thụy Sĩ, viết tắt SVP, công khai ủng hộ sáng kiến. SVP lập luận rằng trung lập vĩnh viễn, có vũ trang sẽ củng cố uy tín của đất nước trong hoạt động thúc đẩy hòa bình, ngoại giao và đối thoại. Tranh luận trước cuộc bỏ phiếu tập trung vào cách bảo vệ truyền thống trung lập mà không tự giới hạn lựa chọn của chính phủ. Trong một cuộc tranh luận truyền hình, Ngoại trưởng Cassis nói chính sách này cần được áp dụng với mức độ linh hoạt nhất định. Theo chính phủ và quốc hội, bối cảnh địa chính trị biến động đòi hỏi Thụy Sĩ còn khả năng cân nhắc từng tình huống. Cassis cho biết Thụy Sĩ không có kế hoạch dỡ bỏ lệnh cấm bán vũ khí cho các quốc gia đang xảy ra xung đột, trong đó có Ukraine. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh trung lập không đồng nghĩa với thờ ơ trước những diễn biến quốc tế. Theo ngoại trưởng, Bern không thể làm ngơ khi các quy tắc quốc tế bị vi phạm. Sau kết quả bỏ phiếu, Cassis nói chính phủ vẫn có thể quyết định áp đặt biện pháp trừng phạt trong từng trường hợp cụ thể. Chính phủ cũng có thể hợp tác với các đối tác khi việc đó góp phần tăng cường an ninh cho đất nước. Kết quả vì thế giữ lại không gian lựa chọn chính sách mà chính phủ cho là cần thiết giữa những khủng hoảng hiện đại. Thụy Sĩ duy trì chính sách trung lập từ năm 1516, và chính sách này được quốc tế công nhận từ năm 1815. Xung đột Ukraine đã làm dấy lên tranh luận về việc áp dụng truyền thống ấy ra sao khi các khủng hoảng hiện đại đặt ra nhiều lựa chọn khó khăn. Theo VnExpress, dẫn AFP và Reuters, cuộc bỏ phiếu cho thấy cử tri bác bỏ đề xuất mới, chứ không bác bỏ bản thân chính sách trung lập.