Trịnh Thu Hương (TP Hồ Chí Minh)
Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Chương trình hành động về tăng cường kỷ cương, xây dựng văn hóa trung thực trong giáo dục, với điểm nhấn đáng chú ý là quy định cán bộ quản lý không được giao chỉ tiêu áp đặt về điểm số, tỷ lệ học sinh khá, giỏi với giáo viên.
Thực tế trong giảng dạy, mỗi lớp học là một thế giới thu nhỏ với những học sinh có năng lực không giống nhau. Khi có học sinh mất gốc, giáo viên phải kiên trì kèm cặp để các em tiến bộ lên mỗi ngày. Đây là hành trình gian nan nhưng rất đỗi tự hào. Tuy nhiên, chỉ cần nhà trường áp đặt một tỷ lệ khá, giỏi đồng loạt, những nỗ lực thầm lặng đó có khả năng “đổ sông đổ biển” chỉ vì không đạt chỉ tiêu thi đua. Lâu nay, áp lực này đã đưa giáo viên vào thế khó, gây sai lệch công tác đánh giá và vô tình tạo ra những bảng điểm đẹp mắt nhưng không phản ánh đúng năng lực thực tế của người học.
Không giao chỉ tiêu cho giáo viên là chủ trương đúng đắn, nhưng giáo viên chúng tôi cần nhiều hơn thế. Áp lực thành tích vốn có tính chất hệ thống. Nếu các cơ quan quản lý cấp trên vẫn đánh giá, xếp hạng các nhà trường và hiệu trưởng chủ yếu dựa vào tỷ lệ đỗ tốt nghiệp hay số học sinh giỏi, thì áp lực trên cuối cùng vẫn sẽ chuyển dịch xuống vai giáo viên dưới những hình thức khác nhau.
Xét cho cùng, điểm số vẫn luôn cần thiết, là chiếc la bàn định hướng giúp thầy cô nhận diện lỗ hổng và điều chỉnh phương pháp dạy học. Thế nhưng, chúng ta không nên biến nó thành công cụ để xếp hạng một cách máy móc, cơ học. Thay vào đó, nên xem xét cắt giảm hồ sơ, sổ sách và các hoạt động quá nặng tính hình thức để đổi mới thực chất giáo dục phổ thông. Bởi chỉ khi được giải phóng khỏi những gánh nặng hành chính ngoài chuyên môn, giáo viên mới có đủ thời gian, tâm huyết cho sự nghiệp “trồng người” nói chung và cho mỗi đứa trẻ nói riêng.