Trong khi di tích Quốc Tử Giám ở TP. Huế được đầu tư trùng tu, tôn tạo, nhằm đánh thức một không gian văn hóa từng một thời vang bóng, thì ngay sát bên vẫn tồn tại những dãy nhà tập thể xuống cấp nghiêm trọng, chực chờ sập đổ, tạo “góc tối” nằm cạnh điểm di sản đang được hồi sinh. Đề xuất xếp hạng 1...
Bên cạnh di tích Quốc Tử Giám (phường Phú Xuân, TP. Huế) đang được đầu tư hơn 108 tỷ đồng để hồi sinh một không gian văn hóa đặc sắc, hiện vẫn tồn tại một “góc tối”, với những dãy nhà tập thể xuống cấp, chực chờ sập đổ.Quốc Tử Giám triều Nguyễn từng là trung tâm giáo dục cao nhất dưới thời phong kiến. Di tích hiện trong giai đoạn tu bổ quy mô lớn để khơi lại dấu ấn vàng son của đất học Kinh đô Huế một thời.Thế nhưng chỉ cách di tích vài bước chân, các dãy nhà tập thể tại số 2 Đoàn Thị Điểm và 15A Đinh Tiên Hoàng đã xuống cấp, mục nát nghiêm trọng, chực chờ sập đổ, tạo nên hình ảnh đối lập ngay giữa trung tâm di sản.Nhiều bức tường nứt toác, kết cấu nhà ở xuống cấp nghiêm trọng sau nhiều năm sử dụng. Có căn hộ đã tự sụp đổ mái, nhiều căn khác luôn trong tình trạng mất an toàn.Giữa những căn phòng tăm tối, xuống cấp, một số hộ dân vẫn bám trụ sinh sống mỗi ngày, đối mặt nguy cơ nhà cửa sập đổ bất cứ lúc nào.Không ít gia đình đã phải rời đi để tìm nơi an cư. Những căn nhà bỏ lại đổ nát trở thành kho chứa đồ, nơi tập kết phế liệu hoặc ngập rác thải.Khu vực này nằm trên tuyến kết nối nhiều điểm tham quan quanh Hoàng thành và khu vực Kinh thành Huế. Hình ảnh nhếch nhác của các dãy nhà xuống cấp trở thành “vết gợn” giữa không gian di sản luôn đón khách mỗi ngày.Theo kế hoạch chỉnh trang khu vực Quốc Tử Giám, 38 hộ dân thuộc diện ảnh hưởng phải di dời để phục vụ bảo tồn và tôn tạo cảnh quan toàn phạm vi di tích. Tuy nhiên, công tác giải phóng mặt bằng vẫn còn nhiều vướng mắc.Đến nay mới có 8 hộ được phê duyệt bồi thường, trong khi 30 hộ còn lại chờ hoàn thiện các thủ tục liên quan đến chính sách hỗ trợ đối với nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước.Khi “góc tối” cạnh di tích được xóa bỏ, Quốc Tử Giám hoàn thành trùng tu kết nối với các điểm di sản quanh Hoàng thành, mở ra không gian văn hóa xứng tầm cho vùng đất từng là trung tâm giáo dục cao nhất dưới triều Nguyễn.
Quốc Tử Giám triều Nguyễn được xây dựng năm 1803 dưới thời vua Gia Long, là trường học cao nhất của triều Nguyễn, nơi đào tạo nhiều nhân tài cho đất nước. Di tích nằm ở phía đông nam Hoàng thành Huế hiện được triển khai dự án bảo tồn, tôn tạo với tổng mức đầu tư hơn 108 tỷ đồng. Sau khi hoàn thành, Quốc Tử Giám kết nối với các điểm di tích lân cận như Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế, Cơ Mật Viện, góp phần hình thành không gian tham quan và trải nghiệm văn hóa đặc sắc của TP. Huế.
Dự án bảo tồn và tôn tạo di tích Quốc Tử Giám triều Nguyễn tại phường Phú Xuân, thành phố Huế đang được triển khai với tổng mức đầu tư hơn 108 tỷ đồng. Công trình khởi dựng năm 1803 dưới thời vua Gia Long từng là trung tâm giáo dục cao nhất dưới thời phong kiến, nay được kỳ vọng kết nối đồng bộ với Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế và Cơ Mật Viện nhằm phục hồi không gian văn hóa đặc sắc của Cố đô.
Trái ngược với nỗ lực chỉnh trang di sản, các khu tập thể tại số 2 Đoàn Thị Điểm và 15A Đinh Tiên Hoàng nằm ngay sát di tích đang xuống cấp nghiêm trọng, mục nát và chực chờ sập đổ. Nhiều mảng tường nứt toác, phần mái tại một số căn hộ đã sụp đổ hoàn toàn khiến môi trường sống xung quanh ngập rác thải và phế liệu. Thực trạng mất an toàn này không chỉ đe dọa trực tiếp các hộ dân còn bám trụ mà còn làm nhếch nhác tuyến hành lang du lịch quanh khu vực Hoàng thành.
Theo phương án chỉnh trang tổng thể, 38 hộ dân thuộc diện ảnh hưởng phải di dời để giải phóng mặt bằng phục vụ công tác trùng tu cảnh quan. Tuy nhiên, tiến độ thực tế vẫn gặp nhiều vướng mắc khi mới ghi nhận 8 hộ được phê duyệt phương án bồi thường. Hiện tại, 30 hộ còn lại vẫn phải chờ hoàn thiện các thủ tục pháp lý liên quan đến chính sách hỗ trợ đối với nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước.
Việc tháo gỡ điểm nghẽn thủ tục để sớm xóa bỏ khu tập thể đổ nát là điều kiện then chốt nhằm trả lại diện mạo nguyên vẹn cho di tích lịch sử. Khi mặt bằng được bàn giao dứt điểm, quần thể Quốc Tử Giám mới có thể phát huy trọn vẹn giá trị kiến trúc, mở ra không gian trải nghiệm văn hóa xứng tầm cho Cố đô Huế.
