Đột phá thể chế, kiến tạo môi trường cho du lịch bứt tốc
Tại Hội nghị lấy ý kiến Dự thảo Nghị quyết diễn ra mới đây do Bộ trưởng Bộ VH-TT-DL Lâm Thị Phương Thanh chủ trì, cơ quan soạn thảo đã khẳng định tinh thần đổi mới mạnh mẽ, thể hiện tư duy kiến tạo và dẫn dắt của Nhà nước trong việc hoàn thiện thể chế phát triển du lịch.

Bộ trưởng Bộ VH-TT-DL Lâm Thị Phương Thanh chủ trì hội nghị
ẢNH: BÁO VĂN HÓA
Dự thảo Nghị quyết gồm 12 điều, được xây dựng dựa trên sự đúc kết thực tiễn sâu sắc, tiếp thu chỉ đạo từ Chính phủ và các ý kiến đóng góp từ các bộ, ngành, địa phương cùng cộng đồng doanh nghiệp. Thay vì các giải pháp mang tính tình thế, dự thảo lần này tập trung giải quyết triệt để những điểm nghẽn pháp lý và cơ chế đang vô hình trung kìm hãm sự bứt phá của ngành kinh tế xanh trong nhiều năm qua.
Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh quan điểm xuyên suốt là việc chuyển dịch tư duy từ quản lý sang kiến tạo và đồng hành. Nhà nước giữ vai trò tạo lập khung chính sách thông thoáng, phân bổ lại nguồn lực hợp lý, từ đó kích hoạt tối đa các nguồn lực xã hội, đặc biệt là nguồn vốn, trí tuệ và năng lực quản trị từ các tập đoàn tư nhân và cộng đồng doanh nghiệp du lịch.
Thay vì triển khai dàn trải, các cơ chế đặc thù được lựa chọn áp dụng có trọng tâm tại các trung tâm du lịch lớn, khu du lịch quốc gia, địa bàn du lịch cộng đồng và vùng sâu vùng xa có tiềm năng phát triển nhưng còn khó khăn. Tinh thần xuyên suốt của dự thảo là gắn các chính sách ưu đãi với điều kiện thực hiện rõ ràng, tiêu chí đo lường định lượng và cơ chế giám sát chặt chẽ.
"Đây là cơ sở quan trọng để cơ quan soạn thảo tiếp tục hoàn thiện dự thảo, bảo đảm các cơ chế, chính sách khi được Quốc hội thông qua có thể đi vào cuộc sống, phát huy hiệu quả thực chất, đáp ứng yêu cầu phát triển du lịch Việt Nam trong thời gian tới" - Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, việc cụ thể hóa Nghị quyết 26 của Bộ Chính trị thông qua dự thảo lần này còn đặt trọng tâm vào việc cấu trúc lại mô hình tăng trưởng du lịch.
Lãnh đạo Cục Du lịch quốc gia Việt Nam thông tin, dự thảo hướng tới ba mục tiêu chiến lược: tạo cú hích lớn thu hút các nhà đầu tư chiến lược để hình thành các chuỗi sản phẩm và điểm đến đẳng cấp có sức cạnh tranh toàn cầu; giảm chi phí tuân thủ, mở rộng không gian kinh doanh để các doanh nghiệp, hộ kinh doanh và người dân địa phương thực sự tham gia và thụ hưởng lợi ích từ chuỗi giá trị du lịch; đồng thời gia tăng đáng kể thời hạn lưu trú, mức chi tiêu bình quân của du khách và nâng cao tỷ trọng đóng góp của du lịch vào tổng sản phẩm quốc nội (GDP).
7 nhóm chính sách trọng tâm gỡ vướng toàn diện
Trình bày định hướng tham vấn tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ VH-TT-DL Nguyễn Huy Dũng đã làm rõ 7 nhóm chính sách lớn với 21 vấn đề then chốt mà dự thảo đang tập trung lấy ý kiến sâu rộng.

Bộ VH-TT-DL đang xây dựng 7 nhóm chính sách đặc thù trọng tâm gỡ vướng toàn diện từ hạ tầng, sản phẩm đến thị trường, tạo bệ phóng để du lịch Việt bứt phá
ẢNH: BÁ DUY
Trước hết là nhóm chính sách ưu đãi vượt trội dành cho các dự án đầu tư du lịch. Dự thảo phân chia thành ba cấp độ dự án gồm: dự án du lịch chất lượng cao, dự án du lịch động lực và dự án du lịch động lực mang tính chiến lược, tương ứng với các ngưỡng vốn đầu tư tối thiểu là 3.000 tỉ, 10.000 tỉ và 30.000 tỉ đồng (trong đó vốn cho các hạng mục du lịch tối thiểu lần lượt là 1.000 tỉ, 2.000 tỉ và 5.000 tỉ đồng).
Các dự án chiến lược này được đề xuất thời hạn hoạt động kéo dài tới 70 năm, áp dụng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp 10%, miễn thuế 4 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo. Đặc biệt, tại các địa bàn khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn, các ngưỡng yêu cầu về quy mô vốn và lao động đều được giảm bớt một nửa nhằm khuyến khích doanh nghiệp tìm về các vùng sâu, vùng xa, vừa phát triển du lịch vừa đảm bảo an sinh xã hội.
Nhóm chính sách thứ hai tập trung tháo gỡ trực tiếp các gánh nặng chi phí vận hành cho các cơ sở lưu trú và lữ hành. Dự thảo đề xuất giảm tối đa 30% tiền thuê đất hằng năm cho phần diện tích cảnh quan, cây xanh, mặt nước, không gian chung không trực tiếp kinh doanh tại các khách sạn, khu nghỉ dưỡng từ 4 sao trở lên có mật độ xây dựng gộp dưới 25%.
Đồng thời, giao quyền chủ động cho chính quyền địa phương trong việc ban hành cơ chế hỗ trợ tài chính để hãng hàng không mở các đường bay quốc tế mới, cũng như thiết lập các hợp đồng liên kết tiêu thụ dài hạn cho sản phẩm OCOP và đặc sản địa phương.
Đối với nhóm chính sách thứ ba và thứ tư, dự thảo mở ra khung pháp lý thử nghiệm (sandbox) cho các mô hình kinh doanh mới như du lịch xanh, du lịch tuần hoạt, du lịch chăm sóc sức khỏe, du lịch ven sông, ven biển và các nền tảng du lịch số. Các mô hình đáp ứng tiêu chuẩn đổi mới sáng tạo có thể được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 5 năm.
Đáng chú ý, các tổ hợp biểu diễn nghệ thuật, giải trí đêm được thí điểm hoạt động 24/7 với thủ tục hành chính rút gọn và cấp phép một lần. Để nâng cao chất lượng dịch vụ, dự thảo đề xuất giảm 50% thuế thu nhập cá nhân trong 5 năm cho các chuyên gia và nhân lực chất lượng cao trong ngành du lịch, đồng thời hỗ trợ 30% kinh phí đào tạo và bố trí quỹ đất xây nhà ở cho lao động du lịch.
Cuối cùng, ba nhóm chính sách về thị thực, du lịch cộng đồng và tín dụng hứa hẹn tạo nên sức bật đồng bộ cho toàn ngành. Cụ thể, dự thảo đặt mục tiêu nới lỏng chính sách visa về thời hạn, số lần nhập cảnh và sự tiện lợi cho du khách từ các thị trường trọng điểm, khách chi tiêu cao, du khách MICE và những người làm việc từ xa (digital nomad), dựa trên nguyên tắc cân bằng giữa hạ tầng du lịch và an ninh quốc gia.
Bên cạnh đó, các chính sách ưu tiên phát triển hạ tầng kết nối, bảo tồn văn hóa cho du lịch cộng đồng vùng đồng bào dân tộc thiểu số, kết hợp với chính sách tín dụng xanh, quỹ bảo lãnh tín dụng do Bộ VH-TT-DL phối hợp với Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu triển khai, sẽ mang lại nguồn vốn giá rẻ cho doanh nghiệp phục hồi và mở rộng kinh doanh.
Sự chủ động, quyết liệt của Bộ VH-TT-DL trong việc tham vấn thực tiễn và hoàn thiện Dự thảo Nghị quyết trình Quốc hội thể hiện một bước tiến lớn trong cải cách thể chế. Khi những chính sách đặc thù này chính thức được bấm nút thông qua, du lịch Việt Nam sẽ sở hữu "bệ phóng" vững chắc để chuyển mình mạnh mẽ, khẳng định vị thế ngành kinh tế mũi nhọn và nâng cao năng lực cạnh tranh trên bản đồ du lịch toàn cầu.