Đề xuất hộ kinh doanh được trừ 1 tỉ đồng khi tính thuế giá trị gia tăng

Cách tính thuế khi vượt ngưỡng 1 tỉ đồng có thể tạo tâm lý chia nhỏ hộ kinh doanh

Về chính sách thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh, Hội Tư vấn thuế Việt Nam đề xuất tháo gỡ một số điểm còn gây vướng mắc.

Đáng chú ý, hội đề xuất áp dụng ngưỡng doanh thu 1 tỉ đồng được trừ khi tính cả thuế giá trị gia tăng, thay vì chỉ áp dụng với thuế thu nhập cá nhân như hiện nay.

Khi doanh thu vượt 1 tỉ đồng, hộ kinh doanh phải tính lại số thuế phải nộp trên cả phần doanh thu 1 tỉ đồng trước đó, thay vì phải tính phần vượt ngưỡng. Số tiền chênh lệch có thể lên tới vài chục triệu đồng, dễ tạo tâm lý chia nhỏ, tách hộ để giữ doanh thu dưới ngưỡng 1 tỉ đồng.

Một vấn đề khác được Hội Tư vấn thuế Việt Nam đề xuất quy định rõ ràng và nhân văn hơn đối với các chi phí được trừ.

"Do đặc trưng của hộ kinh doanh là tận dụng tối đa tài sản của gia đình, lấy công làm lãi. Do đó, các tài sản như nhà, xe… vừa phục vụ sinh hoạt, vừa phục vụ kinh doanh cần có cơ chế phân bổ chi phí thay vì loại trừ toàn bộ như hiện nay, dẫn đến các chi phí này phải nộp thuế" - Hội Tư vấn thuế nêu.

Bộ Tài chính: Có thể nâng ngưỡng áp dụng thuế đơn giản lên 10 tỉ đồng

Về đề xuất trừ ngưỡng 1 tỉ đồng khi tính thuế giá trị gia tăng, Bộ Tài chính cho rằng Luật Thuế giá trị gia tăng được áp dụng thống nhất từ khâu sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng. Người tiêu dùng là người chịu thuế cuối cùng.

Hộ kinh doanh hiện áp dụng phương pháp tính thuế giá trị gia tăng theo tỉ lệ trên doanh thu. Hộ không sử dụng hóa đơn giá trị gia tăng để khấu trừ thuế đầu vào như doanh nghiệp mà sử dụng hóa đơn bán hàng.

• Tâm tư hộ kinh doanh với chính sách thuế: 'Muốn làm đúng cũng khó vô cùng!'

• Hộ kinh doanh mong được giảm 30% thuế ngay

Vì vậy, theo quy định, hộ kinh doanh có doanh thu thấp không chịu thuế giá trị gia tăng. Mục tiêu là hỗ trợ hộ có thu nhập thấp, giảm chi phí kê khai, nộp thuế và chi phí quản lý thuế.

Còn về đề xuất trừ các chi phí nhà, xe cho hộ kinh doanh, Bộ Tài chính cho biết theo Nghị định 68/2026 quy định các khoản chi được trừ khi tính thuế thu nhập cá nhân theo phương pháp thu nhập gồm chi phí nguyên liệu, vật liệu, nhiên liệu, năng lượng và hàng hóa phục vụ sản xuất, kinh doanh, tiền lương, tiền công, tiền thưởng, phụ cấp và các khoản bảo hiểm bắt buộc cho người lao động.

Ngoài ra, chi phí khấu hao tài sản cố định phục vụ kinh doanh; chi phí điện, nước, điện thoại, Internet, vận chuyển, thuê tài sản, sửa chữa, bảo dưỡng; lãi tiền vay phục vụ kinh doanh,... cũng được tính vào chi phí được trừ.

Để được khấu trừ, các khoản chi phải có hóa đơn, chứng từ. Với khoản chi từ 5 triệu đồng trở lên phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.

Tuy nhiên, theo Bộ Tài chính, khảo sát của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam và Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa cho thấy hộ, cá nhân kinh doanh đang gặp khó khăn về thị trường, trong khi chi phí đầu vào tăng cao.

Để giảm áp lực cho hộ kinh doanh, Bộ Tài chính cho biết đã báo cáo Chính phủ đề xuất nâng ngưỡng doanh thu được lựa chọn phương pháp tính thuế đơn giản từ 3 tỉ đồng lên 10 tỉ đồng/năm.

Nội dung này được đưa vào dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi), dự kiến trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp thứ hai vào tháng 10-2026.

Nếu được thông qua, nhiều hộ kinh doanh sẽ được lựa chọn phương pháp tính thuế theo tỉ lệ trên doanh thu thay vì tính trên lợi nhuận.

Theo Bộ Tài chính, cách tính này giúp hộ kinh doanh giảm áp lực tập hợp, hạch toán chi phí. Hộ chuyển từ sử dụng 4 sổ kế toán sang 1 sổ kế toán và không phải hạch toán chi phí.

Qua đó, thời gian và chi phí kê khai, tính thuế cũng được giảm.

Hàng tồn kho, bài toán khó với hộ kinh doanh

Việc kê khai hàng tồn kho cũng là một vướng mắc khi hộ kinh doanh chuyển sang tính thuế theo lợi nhuận.

Theo bà Nguyễn Thị Thu Hà - Phó tổng thư ký Hội Tư vấn thuế, cần nhìn nhận khách quan những khó khăn phát sinh trong quá trình chuyển đổi.

"Nghị định 68 được ban hành vào tháng 3-2026, trong đó có quy định hướng dẫn hộ kinh doanh lập bảng kê hàng tồn kho và xác định số dư hàng tồn kho tại ngày 31-12-2025.

Liệu có bao nhiêu hộ kinh doanh có thể quay lại để thực hiện công việc đó?", bà Hà đặt vấn đề.

Theo bà, trước thời điểm này 2-3 tháng, hộ kinh doanh chưa biết và chưa được hướng dẫn đầy đủ về yêu cầu mới, nên chưa thực hiện việc ghi chép, theo dõi hàng tồn kho theo phương pháp tương ứng.

Vì vậy, việc yêu cầu hộ kinh doanh thực hiện hồi tố là rất khó, đặc biệt với những hộ nhỏ lẻ vốn không có hệ thống sổ sách kế toán đầy đủ.

Một ngày 4 nghị định, 5 thông tư liên quan thuế được ban hành, có thông tư dài kỷ lục 839 trang. Nhiều hộ kinh doanh lo chưa kịp cập nhật quy định cũ, văn bản mới đã ra đời thay thế, lại thường dẫn chiếu sang nhiều văn bản khác, khiến họ nơm nớp lo làm sai.