Đừng dung túng việc chiếm dụng vỉa hè ngắn hạn

Nguồn ảnh: Nhân Dân

Chẳng đợi đến tháng Tám âm lịch, mà ngay từ trước cả tháng, hàng loạt quầy bán bánh Trung thu đã dựng lên trên nhiều vỉa hè. Chả cứ khu vực trung tâm, ở các địa bàn ngoại vi giờ cũng “nhan nhản” rồi, miễn là vỉa hè rộng một chút. Nhưng dù có rộng đến mấy thì đóng cọc, dựng khung, quây bạt, chăng dây...

Đây có thể coi như một hình thức chiếm dụng vỉa hè - không gian chung, đặc biệt trong hoàn cảnh mà vỉa hè đang được “dành lại” cho người đi bộ; tình trạng lấn chiếm vỉa hè để họp chợ, kinh doanh, buôn bán hay tập kết đồ cồng kềnh, tốn diện tích đang tiếp tục được các cơ quan chức năng ra quân xử lý. Thực tế cho thấy, trật tự trên vỉa hè cũng đang dần đi vào quy củ. Vậy mà giữa không khí, xu hướng đó lại “chình ình” ra những quầy bán bánh lấn át không gian sử dụng chung. Mà coi như ngắn hạn thôi, chứ cả tháng trời thì cũng ít ỏi gì!

Từ hình ảnh quầy bánh Trung thu này, ngẫm lại không ít hình thức lấn chiếm tương tự. Như có những lần diễn ra đợt mua sắm, giảm giá, những cuộc giới thiệu sản phẩm, tổ chức quảng bá thương mại… nào đó, mà không diễn ra ở trung tâm thương mại, vào trong nhà triển lãm, lại cứ “lao ra” vỉa hè để dựng rạp, căng bạt, đóng quầy. Rồi loa phát ra rả, “nhạc nhẽo” ồn ào làm phiền người tham gia giao thông và người dân lân cận.

Với những cuộc trưng dụng vỉa hè như thế, rất đáng phải đặt ra câu hỏi: Ai, bộ phận nào cho phép tổ chức các hoạt động thương mại, quảng bá, bán sản phẩm trên vỉa hè? Vì sao rất nhiều nơi đang nỗ lực cho đường thông, hè thoáng mà ở những địa điểm trên, chính quyền sở tại và các lực lượng chức năng lại để như vậy hàng tuần, hàng tháng? Việc sử dụng vỉa hè của các doanh nghiệp bán bánh Trung thu và nhiều hoạt động chào hàng, giới thiệu sản phẩm khác nữa dựa trên những cơ sở nào, có trả phí hay không và nguồn thu sẽ đưa vào các nguồn quỹ nào, cần công khai ra sao?...

Những băn khoăn đó là chính đáng vì được biết thời gian qua, có những ý kiến, dự kiến về việc cho thuê vỉa hè ở những không gian phù hợp. Nhưng vẫn chưa có những nghiên cứu cụ thể, chưa thấy thông tin, quyết định chính thức hay công bố rộng rãi về khả năng dịch vụ hóa này.

Vi phạm quy định chung, buông lỏng trong quản lý, có dấu hiệu thiếu công khai, minh bạch…, đó là vài biểu hiện có thể cảm nhận từ ngay việc để các quầy hàng bánh Trung thu cứ “đến hẹn lại lên”, cũng như không ít hoạt động thương mại khác, thường lấy vỉa hè làm “bến đậu”.

XUYÊN SƠN

Từ trước tháng Tám âm lịch cả tháng, các quầy bánh Trung thu đã xuất hiện dày đặc trên vỉa hè, từ khu vực trung tâm đến địa bàn ngoại vi, miễn nơi đó có mặt bằng đủ rộng. Việc đóng cọc, dựng khung, quây bạt, chăng dây suốt nhiều tuần không thể chỉ được xem là hoạt động kinh doanh thời vụ, bởi nó trực tiếp thu hẹp không gian chung đang được nỗ lực dành lại cho người đi bộ. Sự hiện diện công khai của những quầy hàng này tạo ra nghịch lý trong quản lý đô thị: nhiều nơi liên tục xử lý chợ tự phát, điểm buôn bán và nơi tập kết đồ cồng kềnh, trong khi một số hoạt động thương mại quy mô lớn lại tồn tại hàng tuần, thậm chí cả tháng. Nếu tiểu thương bị yêu cầu trả lại vỉa hè thì doanh nghiệp cũng phải tuân thủ cùng một nguyên tắc, không thể được mặc nhiên miễn trừ chỉ vì hoạt động mang tính mùa vụ. Bánh Trung thu chỉ là biểu hiện dễ thấy của tình trạng trưng dụng vỉa hè để giảm giá, giới thiệu sản phẩm hoặc quảng bá thương mại. Những điểm bán dựng rạp, căng bạt, đặt quầy, phát loa và mở nhạc không chỉ cản trở người đi bộ mà còn gây phiền nhiễu cho người tham gia giao thông, cư dân lân cận. Vì vậy, cần làm rõ cơ quan nào cấp phép, căn cứ pháp lý nào được áp dụng, thời hạn sử dụng bao lâu và hoạt động này có phải trả phí hay không. Nếu có khoản thu từ việc sử dụng vỉa hè, mức phí, đơn vị thu, mục đích sử dụng và nguồn quỹ tiếp nhận phải được công khai. Trong bối cảnh mới chỉ có những ý kiến, dự kiến về việc cho thuê vỉa hè tại các khu vực phù hợp, việc để quầy hàng “đến hẹn lại lên” dễ làm nảy sinh nghi ngại về sự buông lỏng và thiếu minh bạch. Quản lý nhất quán, công bằng và có trách nhiệm là điều kiện cần thiết để chủ trương đường thông, hè thoáng không bị vô hiệu hóa bởi những ngoại lệ ngắn hạn nhưng lặp lại thường xuyên.