Lực lượng chức năng ở Phú Quốc xử lý một trường hợp vi phạm hành chính trong lĩnh vực xăng dầu - Ảnh: Cơ quan chức năng Phú Quốc cung cấp
Dự Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi do Bộ Công an chủ trì xây dựng đề xuất nâng mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính từ 1 tỉ đồng lên 1,5 tỉ đồng đối với cá nhân, từ 2 tỉ đồng lên 3 tỉ đồng đối với các tổ chức và giao cho Chính phủ quy định chi tiết mức tiền phạt tối đa trong các lĩnh vực.
Nghiên cứu kỹ việc giao Chính phủ quy định chi tiết mức tiền phạt tối đa trong các lĩnh vực
Trao đổi với Tuổi Trẻ, đại biểu Phạm Văn Hòa, thành viên Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, bày tỏ đồng tình với đề xuất của cơ quan soạn thảo về đề xuất nâng mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính từ 1 tỉ lên 1,5 tỉ đồng với cá nhân và từ 2 tỉ lên 3 tỉ đồng với các tổ chức.
Bởi theo ông Hòa, ngoài lĩnh vực xử lý vi phạm trật tự, an toàn giao thông, nên nghiên cứu, đánh giá tác động kỹ việc nâng mức phạt tiền tối đa thì thực tế thời gian qua cho thấy trong một số lĩnh vực, mức phạt tiền với từng hành vi còn chưa tương xứng tính chất, mức độ hậu quả vi phạm.
TIN LIÊN QUAN
Nhất là vi phạm về an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường, khoáng sản, phòng cháy - chữa cháy, an ninh mạng...
Tại các lĩnh vực trên, mức lợi nhuận thu được từ hành vi vi phạm thường cao gấp nhiều lần so với số tiền phạt tối đa mà cơ quan chức năng có thể áp dụng. Điều này dẫn đến việc chế tài tiền phạt không bảo đảm tính răn đe, phòng ngừa, không tương xứng với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi vi phạm.
"Do vậy cần thiết nâng mức phạt tối đa như đề xuất của Bộ Công an để đảm bảo tính răn đe với cá nhân, tổ chức ở một số lĩnh vực.
Với ý kiến cho rằng nếu quy định mức phạt tiền tối đa quá cao, không phù hợp với khả năng tài chính thực tế của đa số cá nhân và doanh nghiệp cũng cần ghi nhận.
Tuy nhiên cần hiểu đây là mức phạt tối đa, chứ không phải mức phạt cụ thể với từng hành vi. Đồng thời nếu thấy mức phạt quá cao thì cá nhân, tổ chức cần nghiêm chỉnh thực hiện đúng, tránh vi phạm, thậm chí cố tình vi phạm, tái phạm để bị xử phạt cao", ông Hòa nói.
Đại biểu Hòa cũng đề nghị cơ quan soạn thảo cần nghiên cứu kỹ việc giao cho Chính phủ quy định chi tiết mức tiền phạt tối đa trong các lĩnh vực.
Ông cho rằng luật hiện hành quy định cụ thể mức phạt tiền tối đa trong các lĩnh vực, nên cần thiết duy trì việc này. Bởi khi mức tiền phạt tối đa được đề xuất nâng cao lên, cần có sự giám sát và xác định cụ thể trong luật để đảm bảo thực hiện đúng, phù hợp, không gây khó cho người dân, doanh nghiệp.
Mức phạt phải bảo đảm tính khả thi, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội
TS Đặng Văn Cường, giảng viên khoa luật và lý luận chính trị, Trường đại học Thủy lợi, cho rằng về nguyên tắc, việc đề xuất nâng mức phạt tiền tối đa như dự thảo là có cơ sở và phù hợp với sự thay đổi điều kiện kinh tế - xã hội.
Song cần nhấn mạnh rằng mức đề xuất phạt tiền tối đa 1,5 tỉ đồng với cá nhân không phải mức phạt áp dụng chung cho mọi hành vi vi phạm hành chính.
Đây là mức trần của khung xử phạt tiền, còn mức phạt cụ thể với từng hành vi, lĩnh vực phải được quy định phù hợp với tính chất, mức độ nguy hiểm, hậu quả, lợi ích bất hợp pháp mà người vi phạm có được, khả năng gây thiệt hại cho xã hội, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ.
Nói cách khác, việc dù trong luật quy định mức phạt tối đa cao hơn không đồng nghĩa với việc Chính phủ sẽ phải quy định các hành vi vi phạm trong mọi lĩnh vực đều có mức phạt lên tới 1,5 tỉ đồng với cá nhân.
Mức trần chỉ tạo ra dư địa pháp lý để Chính phủ quy định mức xử phạt phù hợp đối với những lĩnh vực, hành vi có tính chất nghiêm trọng và cần chế tài cao.
"Đây là điểm rất quan trọng để tránh tâm lý lo ngại rằng nếu luật được thông qua nâng mức tối đa lên 1,5 tỉ đồng thì người dân, doanh nghiệp sẽ có nguy cơ bị xử phạt ở mức này một cách phổ biến. Việc thiết kế như vậy là hợp lý.
Luật nên quy định khung, nguyên tắc và các nghị định chuyên ngành sẽ cụ thể hóa mức phạt đối với từng hành vi.
Mức phạt cụ thể phải được lượng hóa, phân tầng tương ứng với tính chất, mức độ vi phạm, đồng thời bảo đảm nguyên tắc công bằng, minh bạch và khả năng dự báo của pháp luật...", ông Cường nói.
Ông cho rằng khi thiết kế mức phạt mới, cần bảo đảm tính thống nhất của cả hệ thống chế tài, trong đó có sự phân hóa hợp lý giữa xử phạt hành chính, trách nhiệm dân sự và trách nhiệm hình sự.
Bên cạnh đó mức phạt phải bảo đảm tính khả thi, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội. Chế tài quá thấp không đủ sức răn đe, nhưng chế tài quá cao, thiếu căn cứ phân hóa hoặc không tương xứng với tính chất hành vi lại có thể dẫn tới những hệ quả không mong muốn trong thực tiễn áp dụng.
"Vì vậy điều quan trọng không chỉ là nâng “trần” mức phạt, mà phải hoàn thiện cơ chế xác định mức phạt cụ thể, tăng tính minh bạch trong việc áp dụng, bảo đảm quyền giải trình, quyền khiếu nại, khởi kiện của người bị xử phạt và tăng trách nhiệm của người có thẩm quyền xử phạt”, ông Cường nêu thêm.
Trước đó Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đã họp mở rộng, thẩm tra sơ bộ dự Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi).
Liên quan nội dung đề xuất tăng mức phạt tối đa với cá nhân, tổ chức, một số đại biểu đề nghị cần quy định ngay trong dự luật mức phạt tiền cao nhất trong từng lĩnh vực; chỉ giao Chính phủ quy định khung phạt tiền và mức phạt cụ thể với từng hành vi trong xử lý vi phạm hành chính.
Một số ý kiến cho rằng nếu quy định mức phạt tiền quá cao, không phù hợp với khả năng tài chính thực tế của đa số cá nhân, doanh nghiệp sẽ không phát huy được hiệu quả.
Do đó bên cạnh việc tăng mức phạt tiền, đề nghị cần xem xét các giải pháp căn cơ hơn như áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả, áp dụng các hình thức phạt bổ sung...
Dự luật sẽ được trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp thứ 2 tới.
Tin tức sáng 15-9: Đề xuất nâng mức phạt hành chính tối đa lên 1,5 tỉ đồng với cá nhânTin tức đáng chú ý: Đề xuất nâng mức phạt hành chính tối đa lên 1,5 tỉ đồng với cá nhân; Phạt doanh nghiệp sở hữu khu nghỉ dưỡng Six Senses Ninh Vân Bay vì hàng loạt vi phạm...