PGS, TS Bùi Chí Hoàng, nguyên Phó Viện trưởng KHXH vùng Nam Bộ phân tích: Chợ Đồng Xuân (Hà Nội), chợ Đông Ba (Huế), chợ Hàn, chợ Cồn (Đà Nẵng), Chợ Bến Thành, chợ Tân Định, (TP Hồ Chí Minh)… được rất nhiều du khách trong và ngoài nước xếp vào danh mục “phải đến”. Gần đây, việc có nhiều du khách nước ngoài đến chợ Tân Định để tận mắt quan sát quá trình đóng guốc mộc và mua sản phẩm là một minh chứng cho sức hút của chợ truyền thống nếu có thể bán sản phẩm và kể những câu chuyện thú vị. Những du khách này không chỉ mua sản phẩm mà còn mua trải nghiệm, mua những chất liệu, câu chuyện độc đáo. Chẳng hạn một đôi guốc, có thể giúp họ diện đồ có điểm nhấn, phong cách hơn, thu hút nhiều lượt tương tác trên mạng xã hội.
Quản lý hiện đại, ứng dụng công nghệ trong vận hành, nhưng Bách Hóa Xanh vẫn có những cách tiếp cận khách hàng tương tự như chợ truyền thống. Hãy bắt đầu từ khu vực phía trước cửa hàng Bách Hóa Xanh tại số 234 Hoàng Hoa Thám, phường Bình Lợi Trung (TP Hồ Chí Minh), vừa là nơi để xe, nhưng vào đầu buổi sáng, hay bán các sản phẩm rau, củ, quả, trứng gà với giá khuyến mãi. Nhiều người mua sản phẩm vì thuận tiện, không cần xuống xe, nhưng cũng có người thích mua vì cách đối đáp khô khốc nhưng cũng rất hài hước của anh Thiện, nhân viên bán hàng. Bước vào bên trong, khách hàng có thể gặp ngay anh Sáu Thành, quản lý cửa hàng, đeo tạp dề, chặt thịt thoăn thoắt, kèm những tiếng rao mua rau, thịt, cá của nhân viên rất chuyên nghiệp.
“Chợ truyền thống được hình thành từ văn hóa làng xã của Việt Nam. Chợ có thể bị biến đổi theo quá trình đô thị hóa, nhưng văn hóa làng xã thì vẫn còn trong tâm trí của những người đã từng sống, cảm nhận, trải nghiệm. Chợ truyền thống ngoài chức năng tiêu thụ còn đóng vai trò là một thành tố quan trọng của văn hóa”, PGS, TS Lâm Nhân, Hiệu trưởng Trường đại học Văn hóa TP Hồ Chí Minh lý giải. Bà Hồ Trúc Lam, Phó Tổng Giám đốc Thabico Group, doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu nông sản, thực phẩm cho biết: Cuối tuần, tôi vẫn giữ thói quen đi chợ truyền thống, để giữ nếp sống quen thuộc, được gặp gỡ, trò chuyện với mọi người. Nếu có dịp, tôi cũng đưa con mình đi chợ để cho con có những bài học trực quan về cuộc sống, về sự mưu sinh.
PGS, TS Bùi Chí Hoàng nhấn mạnh: Một số chợ truyền thống, hoặc một số ngành hàng có thể đang gặp thách thức, nhưng chợ truyền thống vẫn đang hiện diện rộng khắp, trong khi xu hướng bảo tồn vẫn đang được cổ vũ, thúc đẩy. Vì vậy, chúng ta vẫn đang có nhiều lợi thế trong việc tìm kiếm những giải pháp để phát huy những giá trị truyền thống của chợ, đồng thời tạo ra những diện mạo mới mẻ, nhưng điểm quan trọng nhất là phải thực hiện nhanh và quyết liệt. Chẳng hạn, việc nói thách, mất vệ sinh cần được chấn chỉnh triệt để. Ngoài sự vào cuộc từ cơ quan quản lý, mỗi tiểu thương cũng phải tự ý thức.
Thực tế cho thấy, với giới trẻ hiện nay, khi đã hài lòng, việc rút ví cho một món hàng không phải là vấn đề, miễn là giá cả không quá đắt đỏ so với mặt bằng. Viễn cảnh, nhiều nhóm bạn trẻ, rủ nhau đến chợ truyền thống, chụp ảnh, thưởng thức ẩm thực, mua sắm, nghe tiểu thương kể câu chuyện thú vị, là rất khả thi nếu chợ sạch sẽ, buôn bán văn minh.
THÁI CA