Nhiều lần khám mới phát hiện đỉa trong thanh quản
Người phụ nữ 24 tuổi đến Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương sau nhiều lần thăm khám nhưng chưa giải quyết được tình trạng vướng, khó chịu trong cổ họng.
Theo lời người chồng, ban đầu, vợ anh được thông báo nghi có u tuyến giáp và chuyển đến bệnh viện khác kiểm tra. Tuy nhiên, lần khám tiếp theo chưa phát hiện vấn đề nên bệnh nhân được cho về nhà.
Cảm giác khó chịu vẫn kéo dài, gia đình tiếp tục đưa người phụ nữ đi khám. Lần này, bác sĩ phát hiện dị vật nhưng chưa thể xử lý, chuyển bệnh nhân đến Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương.
BS Thịnh nội soi gắp dị vật cho bệnh nhân (Ảnh: Bệnh viện cung cấp).
Người chồng cho biết vợ thường đi làm nương rẫy, có thói quen uống trực tiếp nước suối. Trước khi được điều trị, chị ăn uống khó khăn, đôi lúc cảm thấy khó thở.
ThS.BSNT Ngô Duy Thịnh, khoa Tai, Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương cho biết, bệnh nhân đến khám với cảm giác “buồn”, khó chịu trong họng. Đây là triệu chứng không đặc hiệu.
Tuy nhiên, khi khai thác tiền sử thường xuyên đi rừng và uống nước suối, bác sĩ lưu ý đến khả năng có dị vật sống ở vùng họng, thanh quản.
Qua nội soi, ê-kíp phát hiện một con đỉa còn sống ở vùng thanh môn, nơi có hai dây thanh và khe để không khí đi qua khi thở.
Theo BS Thịnh, dị vật ở vị trí này liên quan trực tiếp đến sự thông thoáng của đường thở. Những biểu hiện ban đầu có thể khá kín đáo, chỉ là vướng họng, khó chịu hoặc thay đổi giọng nói, không nhất thiết phải đau họng nhiều hay khó thở rõ rệt.
“Chưa khó thở không có nghĩa là có thể chờ đợi. Đỉa có thể tăng kích thước khi hút máu; thân đỉa và sự di động của nó có thể làm hẹp, thậm chí bít đường thở”, BS Thịnh nói.
Dị vật đỉa được gắp ra từ thanh quản (Ảnh: Bệnh viện cung cấp).
Ngoài ra, chất chống đông trong nước bọt đỉa có thể khiến vị trí bám chảy máu kéo dài. Vì vậy, dị vật cần được lấy sớm trong điều kiện bảo đảm an toàn đường thở.
Việc lấy đỉa cũng đặt ra nhiều khó khăn. Con vật còn sống, có thể di động, thân trơn, giác bám giữ khá chắc vào niêm mạc. Thao tác thiếu kiểm soát có nguy cơ khiến đỉa tuột xuống sâu hơn, bị đứt hoặc gây tổn thương, chảy máu.
Với bệnh nhân này, ê-kíp lấy đỉa bằng phương pháp soi treo thanh quản dưới gây mê. Phương pháp giúp bộc lộ vùng thanh môn, tạo điều kiện thao tác khi người bệnh không cử động. Trong quá trình xử trí, các bác sĩ theo dõi hô hấp, chuẩn bị phương tiện kiểm soát đường thở và kiểm tra vùng bám sau khi lấy dị vật.
Sau điều trị, theo người nhà, sức khỏe bệnh nhân đã ổn định, hô hấp bình thường, không còn cảm giác khó chịu trong họng.
Lưu ý với nguồn nước
Từ tiền sử uống nước suối, bác sĩ nhận định con đỉa nhỏ có thể đã theo nước vào miệng, sau đó bám vào niêm mạc vùng họng, thanh quản. Tuy nhiên, đây là nhận định dựa trên bệnh sử, chưa thể xác định chính xác lần uống nước hoặc nguồn nước gây ra tình trạng này.
Sau khi uống nước suối hoặc tiếp xúc với nguồn nước tự nhiên, nếu xuất hiện cảm giác vướng, nhột, như có vật di chuyển trong họng, ho dai dẳng, khàn tiếng, khạc ra máu hoặc nước bọt lẫn máu, người dân nên đến cơ sở có chuyên khoa tai mũi họng kiểm tra.
Những dấu hiệu này không đồng nghĩa có đỉa trong đường thở, nhưng cần được thăm khám để xác định nguyên nhân.
Nếu có biểu hiện khó thở, thở rít, tím tái hoặc không nói được bình thường, người bệnh cần được cấp cứu ngay.
Bác sĩ lưu ý không tự dùng tay, dụng cụ móc họng; không cố nuốt cơm hay uống nhiều nước để đẩy dị vật xuống. Đặc biệt, không đổ muối, rượu, giấm hoặc hóa chất vào họng nhằm làm đỉa nhả ra, bởi có thể gây tổn thương, sặc và khiến việc xử trí khó khăn hơn.
Khi đi rừng, làm nương rẫy, người dân nên mang đủ nước uống an toàn, tránh uống trực tiếp hoặc súc miệng bằng nước suối chưa qua xử lý.