Đồng chí Nguyễn Minh Phú, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên, cho biết: Thời gian qua, công tác tuyên truyền, vận động, phòng ngừa tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống được các cấp, ngành trong tỉnh quan tâm triển khai. Tuy nhiên, tình trạng này vẫn còn xảy ra tại một số địa bàn, nhất là vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền trẻ em, sức khỏe bà mẹ và trẻ em, chất lượng dân số và nguồn nhân lực.
Thống kê từ năm 2015 đến tháng 7/2025 toàn tỉnh Điện Biên có 41.826 cặp vợ chồng kết hôn, trong đó số cặp tảo hôn là 6.176 cặp (chiếm 14,77% tổng số cặp kết hôn); hôn nhân cận huyết thống là 51 cặp (chiếm 0,12% trong tổng số cặp kết hôn).
Đồng chí Nguyễn Minh Phú, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên phát biểu tại lễ phát động phòng, chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống. (Ảnh: LÊ LAN)
Tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống cũng được đánh giá là ở đồng bào dân tộc H'Mông chiếm tỷ lệ cao hơn so với các dân tộc khác; lứa tuổi phổ biến trong tảo hôn thường ở độ tuổi 15-17 đối với nữ, từ 16-19 tuổi đối với nam.
Nguyên nhân cơ bản gây ra tình trạng tảo hôn và kết hôn cận huyết thống chủ yếu do phong tục tập quán là quan niệm coi việc kết hôn, lập gia đình là dấu mốc trưởng thành của con em còn ăn sâu trong suy nghĩ của một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số. Bên cạnh đó là do ảnh hưởng đời sống khó khăn nên nhiều gia đình muốn gả con gái sớm để giảm bớt gánh nặng; nhiều gia đình mong thông qua hôn nhân để gắn kết, hỗ trợ nhau về kinh tế; nghèo đói và thiếu việc làm khiến nhiều thanh thiếu niên bỏ học sớm, dễ dẫn tới tảo hôn…
Quyết tâm phòng ngừa, giảm thiểu tình trạng tảo hôn và kết hôn cận huyết thống, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Điện Biên đã ban hành Nghị quyết số 27-NQ/TU ngày 8/5/2026, về phòng, chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026-2030.
Lễ phát động phòng, chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống là việc cụ thể Nghị quyết số 27; đồng thời khẳng định quyết tâm chính trị, huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, góp phần đưa nghị quyết vào cuộc sống, tạo chuyển biến bền vững trong nhận thức và hành động của mỗi người dân, gia đình và cộng đồng.
Phát biểu tại buổi lễ, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nguyễn Minh Phú đề nghị các sở, ban, ngành, chính quyền địa phương xác định phòng, chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống là nhiệm vụ thường xuyên do vậy cần đẩy mạnh tuyên truyền, vận động, phát huy vai trò của người có uy tín, già làng, trưởng bản, bí thư chi bộ và các tổ chức đoàn thể trong thay đổi nhận thức, từng bước loại bỏ những tập quán không còn phù hợp. Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và thực thi pháp luật; chủ động nắm chắc tình hình địa bàn, nhất là những nơi có nguy cơ cao, kịp thời phát hiện, can thiệp, ngăn chặn các trường hợp có nguy cơ tảo hôn hoặc hôn nhân cận huyết thống, thực hiện tốt phương châm phòng ngừa từ sớm, từ xa, từ cơ sở.
Với ngành giáo dục và đào tạo, đồng chí Nguyễn Minh Phú yêu cầu phải tăng cường giáo dục pháp luật, kỹ năng sống, kiến thức về giới và sức khỏe sinh sản vị thành niên cho học sinh. Đồng thời phối hợp chặt chẽ với gia đình, chính quyền địa phương để tư vấn, hỗ trợ học sinh có nguy cơ bỏ học, kết hôn sớm, giúp các em tiếp tục học tập, rèn luyện và chuẩn bị hành trang cho tương lai.
Mỗi gia đình cần quan tâm, chăm sóc, giáo dục và đồng hành cùng con em; khuyến khích các em học tập, học nghề, có việc làm, trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng trước khi xây dựng gia đình; tuyệt đối không tổ chức, đồng tình hoặc tạo điều kiện cho con em kết hôn khi chưa đủ tuổi theo quy định của pháp luật.
LÊ LAN