Bỏ qua điều hướng

Đổi mới nghiên cứu khoa học xã hội để nâng cao năng lực tư vấn chính sách

Đổi mới nghiên cứu khoa học xã hội để nâng cao năng lực tư vấn chính sách
Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Các chính sách mới đang mở rộng quyền tự chủ cho tổ chức nghiên cứu, trong khi Bộ KH&CN tiếp tục hoàn thiện cơ chế, tháo gỡ những vướng mắc về kinh phí và nguồn lực.

Tháo gỡ vướng mắc hoạt động khoa học công nghệ

Phát biểu tại buổi làm việc của Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú với Đảng ủy Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam ngày 11/9, Thứ trưởng Bộ KH&CN Hoàng Minh cho biết, các chính sách mới đang mở rộng quyền chủ động cho tổ chức nghiên cứu, đổi mới cơ chế quản lý kinh phí.

Bộ KH&CN sẽ tiếp tục hoàn thiện hướng dẫn, phối hợp tháo gỡ vướng mắc, tạo điều kiện nâng cao chất lượng nghiên cứu và tư vấn chính sách.

Đổi mới nghiên cứu khoa học xã hội để nâng cao năng lực tư vấn chính sách - 1

Toàn cảnh buổi làm việc (Ảnh: Bộ KH&CN).

Buổi làm việc tập trung đánh giá kết quả công tác của Đảng ủy Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, việc thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu, tư vấn chính sách, xây dựng đội ngũ, chuyển đổi số; đồng thời trao đổi, tháo gỡ những khó khăn về cơ chế khoa học và công nghệ, tài chính, đầu tư và nguồn lực phục vụ nghiên cứu.

Trao đổi về các nội dung thuộc lĩnh vực khoa học và công nghệ, Thứ trưởng Bộ KH&CN Hoàng Minh cho biết, thời gian qua Bộ KH&CN và Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam thường xuyên phối hợp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong hoạt động khoa học và công nghệ.

Hệ thống chính sách, pháp luật mới về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đã tạo hành lang theo hướng tăng quyền chủ động cho cơ quan quản lý và tổ chức thực hiện nhiệm vụ; cơ chế quản lý kinh phí đã có sự thay đổi, không còn gắn riêng với tên từng đề tài, nhiệm vụ ngay từ đầu.

Đổi mới nghiên cứu khoa học xã hội để nâng cao năng lực tư vấn chính sách - 2

Thứ trưởng Bộ KH&CN Hoàng Minh (Ảnh: Bộ KH&CN).

Bộ KH&CN đang tiếp tục rà soát, hoàn thiện các văn bản hướng dẫn, đồng thời phối hợp với các cơ quan liên quan xử lý những vấn đề về kinh phí, Quỹ phát triển khoa học và công nghệ, chuyển đổi số và các nội dung thuộc thẩm quyền. 

Thứ trưởng đề nghị Viện Hàn lâm tích cực tham gia góp ý để các quy định mới phù hợp hơn với đặc thù của một cơ quan nghiên cứu quốc gia.

5 nhiệm vụ cần tập trung triển khai

Phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú ghi nhận những kết quả Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đã đạt được, đồng thời nhấn mạnh 5 nhóm nhiệm vụ cần tập trung triển khai trong thời gian tới.

Thứ nhất, xây dựng Đảng bộ Viện Hàn lâm trong sạch, vững mạnh toàn diện, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng. Chú trọng xây dựng Đảng về tư tưởng, chính trị, đạo đức; tăng cường kiểm tra, giám sát, giữ vững đoàn kết nội bộ, xử lý dứt điểm các vụ việc tồn đọng, đơn thư kéo dài.

Đổi mới nghiên cứu khoa học xã hội để nâng cao năng lực tư vấn chính sách - 3

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú (Ảnh: Bộ KH&CN).

Thứ hai, tập trung đổi mới mạnh mẽ phương thức thực hiện nhiệm vụ khoa học, nâng tầm nghiên cứu và năng lực tư vấn chính sách. Khoa học xã hội và nhân văn phải đi trước trong phát hiện, lý giải những vấn đề mới; tăng cường nghiên cứu ứng dụng, dự báo chiến lược, khắc phục tình trạng nghiên cứu dàn trải, khép kín, xa rời thực tiễn.

Thứ ba, đổi mới sáng tạo phải thực sự trở thành động lực phát triển. Việc đổi mới cần bắt đầu từ tư duy, phương thức tổ chức nghiên cứu, quản trị và đánh giá sản phẩm khoa học; đồng thời hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh, thu hút chuyên gia và bồi dưỡng cán bộ trẻ.

Thứ tư, tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy, xây dựng đội ngũ cán bộ khoa học đáp ứng yêu cầu phát triển mới. Viện cần tinh gọn tổ chức, hoàn thiện vị trí việc làm, đánh giá cán bộ theo năng lực, sản phẩm và kết quả đầu ra; có chiến lược phát triển chuyên gia đầu ngành và cán bộ trẻ.

Thứ năm, đẩy mạnh chuyển đổi số gắn với đổi mới quản trị nội bộ và phương thức nghiên cứu khoa học. Tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn trong nghiên cứu, phân tích, dự báo; đồng thời đầu tư hạ tầng số có trọng tâm, gắn với yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn thông tin và bảo mật dữ liệu.

Việc mở rộng quyền chủ động cho các tổ chức nghiên cứu khoa học xã hội cùng những thay đổi trong cơ chế quản lý kinh phí đang tạo bước ngoặt lớn cho hoạt động tư vấn chính sách quốc gia. Tại buổi làm việc với Đảng ủy Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam ngày 11/9, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú và đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ đã thảo luận sâu sắc về các giải pháp tháo gỡ khó khăn về tài chính, đầu tư cũng như nguồn lực. Hệ thống pháp luật mới về đổi mới sáng tạo giúp các cơ quan nghiên cứu không còn bị ràng buộc kinh phí cứng nhắc gắn riêng với từng đề tài ngay từ đầu. Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh cho biết đơn vị đang tích cực rà soát, hoàn thiện các văn bản hướng dẫn nhằm tối ưu hóa Quỹ phát triển khoa học và công nghệ, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số sâu rộng. Việc hoàn thiện hành lang pháp lý đòi hỏi sự đóng góp ý kiến chủ động từ Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam để các quy định bám sát đặc thù của một cơ quan nghiên cứu trọng điểm. Những điều chỉnh này kỳ vọng giải quyết dứt điểm các vướng mắc tồn đọng, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các nhà khoa học cống hiến. Phát biểu chỉ đạo hội nghị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú nhấn mạnh năm nhóm nhiệm vụ trọng tâm, trong đó công tác đổi mới phương thức nghiên cứu và nâng cao năng lực dự báo chiến lược giữ vai trò then chốt. Ngành khoa học xã hội và nhân văn cần đi trước một bước trong việc lý giải các vấn đề mới, khắc phục triệt để tình trạng nghiên cứu dàn trải hoặc xa rời thực tiễn. Bên cạnh đó, việc hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh và thu hút nhân tài trẻ sẽ là động lực trực tiếp nâng cao chất lượng tư vấn chính sách cho Đảng và Nhà nước.