Tháng 9, TPHCM bước vào cao điểm mùa mưa, cũng là thời điểm triều cường dâng cao. Mưa lớn kết hợp nước sông lên khiến đường Trần Xuân Soạn thường xuyên ngập, ảnh hưởng đến việc đi lại, sinh hoạt và kinh doanh của người dân.
Bước sang tháng 10, nguy cơ ngập vẫn hiện hữu khi triều cường được dự báo tiếp tục ở mức cao. Trong bối cảnh đó, việc hoàn thiện các công trình thuộc dự án chống ngập gần 10.000 tỷ đồng được người dân kỳ vọng sẽ góp phần cải thiện tình trạng ngập úng tại khu vực phía Nam thành phố.
Ông Huỳnh Văn Hải, ngụ phường Tân Thuận, cho biết trước đây, mỗi khi mưa lớn hoặc triều cường, nước thường tràn vào nhà, làm ướt và hư hỏng đồ đạc. Để hạn chế thiệt hại, gia đình ông phải chủ động nâng nền nhà.
Theo ông Hải, thời gian gần đây, tình trạng ngập đã giảm nhưng chưa ổn định. Ông mong cống kiểm soát triều sớm hoàn thành, đưa vào hoạt động để người dân không còn khốn đốn mỗi khi mưa lớn, triều dâng.
Không may mắn như gia đình ông Hải, ông Lê Đông Hoài, cũng ngụ phường Tân Thuận, cho biết khu vực nhà ông, cách đó vài trăm mét, vẫn thường xuyên ngập sâu.
"Mỗi khi triều cường dâng cao hoặc mưa lớn, đường Trần Xuân Soạn lại ngập lênh láng như sông. Nước dâng khiến việc đi lại, kinh doanh, buôn bán của gia đình gặp nhiều khó khăn", ông Hoài chia sẻ.
Gia đình ông đã chủ động nâng nền nhà để ứng phó với tình trạng ngập. Sau hơn chục năm sống chung với cảnh này, ông chỉ mong dự án chống ngập sớm hoàn thành, đi vào hoạt động để cuộc sống của người dân trong khu vực bớt khổ.
Các cống kiểm soát triều sắp vận hành thử
Theo ghi nhận của VietNamNet tại cống kiểm soát triều Tân Thuận, công trình hiện đạt khoảng 95% khối lượng công việc. Đơn vị thi công đang tập trung hoàn thiện các hạng mục cuối cùng, chuẩn bị vận hành thử dự kiến trong tháng 10/2026.
Trên công trường, nhiều máy móc, công nhân được huy động để hoàn thiện nhà quản lý, trạm bơm, máy phát điện, hạ tầng kỹ thuật và chỉnh trang cảnh quan.
Các thiết bị cơ điện, máy bơm và hệ thống điều khiển SCADA cũng đang được lắp đặt, hoàn thiện.
Tại cống Phú Định, ông Phạm Văn Hùng, Chỉ huy trưởng công trình, cho biết dự án hiện hoàn thành hơn 93% khối lượng. Các hạng mục còn lại gồm nhà quản lý, vỉa hè, mặt đường, cây xanh và chỉnh trang cảnh quan đang được đẩy nhanh tiến độ.
Cửa van chính đã được lắp đặt. Các hạng mục thuộc âu thuyền và trạm bơm dự kiến hoàn tất trong tháng 9, trước khi công trình được vận hành thử trong tháng 10.
Đại diện chủ đầu tư cho biết phần lớn các hạng mục chính của dự án đã hoàn thành. Gần 1.500 cán bộ, kỹ sư, công nhân đang khẩn trương hoàn thiện những phần việc còn lại, phấn đấu hoàn thành đồng bộ và bàn giao dự án trong tháng 11/2026.
Hai bên đường dẫn vào cống đã được chỉnh trang, tuyến đường được thảm nhựa, cảnh quan thông thoáng hơn. Các hạng mục nhà quản lý, trạm bơm, khu máy phát, 4 đoạn kè, lan can, cây xanh và thảm đá gia cố đang được hoàn thiện.
Hệ thống thiết bị cơ điện, điều khiển SCADA và cửa van âu thuyền cũng đang được hoàn thiện, chuẩn bị cho công tác vận hành thử.
Theo thông tin từ dự án, các cống kiểm soát triều còn lại gồm Mương Chuối, Tân Thuận, Phú Định, Bến Nghé, Phú Xuân và Cây Khô hiện đạt khoảng 94-99% khối lượng. Các công trình dự kiến lần lượt được vận hành thử trong tháng 10 và 11.
Trong số các cống kiểm soát triều lớn tại các cửa sông chính, cống Bến Nghé đạt tiến độ cao nhất, khoảng 99% khối lượng và đã được vận hành thử từ tháng 2/2026.
Kỳ vọng giảm ngập cho 20 phường, xã
Dự án chống ngập gần 10.000 tỷ đồng được kỳ vọng mang lại lợi ích cho 20 phường, xã tại TPHCM, gồm các khu vực trung tâm, phía Nam và các xã Nhà Bè, Hiệp Phước, Tân Nhựt, Bình Chánh, Hưng Long, Bình Hưng.
Khi hoàn thành, công trình được kỳ vọng điều tiết, hạ mực nước trên sông, kênh, rạch, tăng khả năng tiêu thoát nước và giảm ngập trong điều kiện mưa lớn kết hợp triều cường.
Tuy nhiên, hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào quá trình vận hành đồng bộ các công trình, khả năng tiêu thoát nước của hệ thống kênh rạch và diễn biến mưa, triều tại từng khu vực.
Với những người dân đã nhiều năm sống trong cảnh nước tràn vào nhà, việc các cống kiểm soát triều sắp hoàn thành không chỉ là câu chuyện về tiến độ một dự án hạ tầng, mà còn là hy vọng về một cuộc sống ổn định hơn, không còn thấp thỏm mỗi khi trời mưa, nước lớn.