Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga, sáng 9/9, tại thủ đô Mátxcơva, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Diễn đàn Khoa học công nghệ Việt Nam - Liên bang Nga với chủ đề “Kết nối công nghệ chiến lược”.
Cùng dự có Phó Thủ tướng Nga Dmitry Chernyshenko; Bộ trưởng Khoa học và Giáo dục Đại học Nga Valery Falkov và gần 500 đại biểu đại diện các cơ quan hoạch định chính sách, các viện nghiên cứu, các hiệp hội doanh nghiệp công nghệ, các chuyên gia, nhà khoa học, các nhà đầu tư của hai nước.
Theo TTXVN, phát biểu khai mạc, Phó Thủ tướng Nga Chernyshenko cho rằng hai bên còn nhiều tiềm năng hợp tác trong lĩnh vực công nghệ cao.
Nhận định trí tuệ nhân tạo, vật liệu tiên tiến, vật liệu mới, năng lượng mới, công nghệ vũ trụ... chính là những lĩnh vực sẽ định hình nên diện mạo công nghệ trong tương lai, Phó Thủ tướng Nga Chernyshenko cho rằng điều quan trọng đối với hai nước không chỉ là chia sẻ những thành tựu mà còn là hợp nhất năng lực để cùng nhau tạo ra những phát triển tiên tiến.
Cùng làm chủ công nghệ, cùng tạo ra sản phẩm
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết, để thực hiện được những mục tiêu phát triển đã đề ra, Việt Nam xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh và năng lực tự chủ của nền kinh tế.
Trong quá trình này, Việt Nam coi trọng hợp tác quốc tế, đặc biệt là hợp tác với những đối tác có nền tảng khoa học - công nghệ mạnh, có quan hệ hữu nghị truyền thống và có khả năng bổ sung cho nhu cầu phát triển của Việt Nam.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị hợp tác khoa học và công nghệ Việt - Nga trong giai đoạn tới cần có tư duy mới, cách làm mới và những mục tiêu cao hơn. Không chỉ dừng ở trao đổi chuyên gia, đào tạo cán bộ, mà phải hướng tới cùng làm chủ công nghệ, cùng tạo ra sản phẩm và cùng tham gia thị trường.
Hai nước cần tập trung vào các định hướng lớn, trong đó cần xác định đưa hợp tác về công nghệ chiến lược trở thành một trụ cột mới của hợp tác song phương; lựa chọn một số lĩnh vực thực sự có tính chiến lược, kết hợp thế mạnh khoa học - công nghệ của Nga với nhu cầu phát triển, nguồn nhân lực và thị trường của Việt Nam, như năng lượng nguyên tử, năng lượng mới, công nghệ vũ trụ - vệ tinh, bán dẫn - vi điện tử, công nghệ lượng tử và trí tuệ nhân tạo.
Hai bên cần ưu tiên những lĩnh vực có khả năng tạo ra năng lực công nghệ mới và đóng góp trực tiếp cho phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh, an toàn và nâng cao năng lực tự chủ công nghệ của mỗi nước.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong muốn các tập đoàn công nghệ, tập đoàn năng lượng của Nga tăng cường đầu tư, chuyển giao công nghệ tại Việt Nam; đồng thời khuyến khích doanh nghiệp công nghệ Việt Nam chủ động tìm kiếm cơ hội đầu tư, hợp tác tại Nga.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị hai bên cần tạo điều kiện để các nhà khoa học, doanh nghiệp hai nước gặp gỡ, trao đổi và hợp tác; đồng thời đầu tư mạnh mẽ cho thế hệ các nhà khoa học và chuyên gia trẻ Việt - Nga.
Hai bên cần mở rộng các chương trình đào tạo về những lĩnh vực công nghệ chiến lược; tăng cường trao đổi nhà khoa học trẻ, nghiên cứu sinh, kỹ sư; tạo điều kiện để các nhóm nghiên cứu trẻ của hai nước cùng thực hiện những nhiệm vụ khoa học và công nghệ.
Thước đo mới của hợp tác
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng hai bên cần nghiên cứu xây dựng một cơ chế để thường xuyên rà soát các dự án hợp tác khoa học - công nghệ trọng điểm. Trong đó, mỗi chương trình cần xác định rõ mục tiêu, đối tác thực hiện, nguồn lực, sản phẩm và thời hạn.
Các thỏa thuận được ký kết phải được chuyển thành chương trình. Các chương trình phải được chuyển thành dự án. Các dự án phải tạo ra công nghệ và sản phẩm và các sản phẩm có tiềm năng phải được tạo điều kiện để tiếp cận thị trường.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mong muốn trong những năm tới, khi hai bên đánh giá quan hệ hợp tác khoa học và công nghệ Việt – Nga sẽ không chỉ nói về bao nhiêu đoàn đã trao đổi, bao nhiêu văn kiện đã ký kết, mà quan trọng hơn là: Bao nhiêu công nghệ đã được hai bên cùng làm chủ? Bao nhiêu sản phẩm đã được tạo ra? Bao nhiêu doanh nghiệp đã cùng đầu tư? Bao nhiêu nhà khoa học trẻ đã trưởng thành? Và những kết quả đó đã đóng góp như thế nào cho sự phát triển của hai đất nước? Đó phải là những thước đo mới của hợp tác.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tin tưởng rằng với nền tảng hữu nghị truyền thống, sự tin cậy chính trị cao, tiềm lực khoa học công nghệ của Nga và quyết tâm đổi mới, phát triển mạnh mẽ của Việt Nam, hợp tác khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hoàn toàn có thể trở thành một động lực mới, một trụ cột mới và một biểu tượng mới của quan hệ Việt - Nga trong thế kỷ XXI.
Tại Diễn đàn, hai bên khởi động tuyển chọn dự án nghiên cứu chung mới do Quỹ Khoa học Nga và Quỹ Phát triển Khoa học và Công nghệ Quốc gia Việt Nam đồng tổ chức, đồng thời khởi động một số dự án hợp tác khác.
Cũng nhân dịp này, hai bên ra mắt Mạng lưới Tri thức Việt - Nga và trao các văn kiện hợp tác về khoa học công nghệ và giáo dục giữa hai nước.