Buổi sáng, quán trà nhỏ ở góc khu tập thể vẫn có mấy chiếc ghế nhựa quen thuộc. Hai người đàn ông đã về hưu ngồi gần nhau, vừa nhấp chén trà nóng vừa xem tin trên điện thoại. Đến đoạn video Công an tỉnh Thanh Hóa triệt phá đường dây sản xuất, buôn bán An Cung phòng ngừa đột quỵ giả, một ông ngẩng lên, nói:
- Thế là cũng bắt được rồi. Tôi cứ băn khoăn mãi cái thứ này.
Ông bạn hỏi lo chuyện gì, ông mới kể, con gái cách đây không lâu mua sẵn cho bố mẹ hai viên An Cung đóng hộp rất cầu kỳ, bảo “để phòng ngừa”, nhỡ chẳng may có chuyện còn có cái mà dùng.
- Con cái có lòng thì mình giữ thôi. Nhưng chẳng rõ nguồn gốc, thực hư công dụng… - người đàn ông thở dài.
Câu chuyện ở quán trà nhỏ có lẽ không phải chuyện riêng của một gia đình. Khi số người bị đột quỵ có xu hướng gia tăng ở nhiều độ tuổi, người già lo cho sức khỏe của mình, con cái lo cho cha mẹ, mỗi người đều muốn chuẩn bị trước một thứ gì đó cho những lúc bất trắc. Một viên An Cung được truyền tai là “bảo bối” phòng ngừa đột quỵ nằm sẵn trong tủ đôi khi đem lại cảm giác yên tâm.
Thế nên, khi gần đây có thông tin hơn 1 triệu viên hoàn An Cung bị thu giữ, nhiều người giật mình. Theo cơ quan điều tra, các đối tượng sử dụng bột mì, hóa chất, chất tạo màu và nguyên liệu trôi nổi để làm viên hoàn, sau đó đóng gói, dán nhãn như hàng có nguồn gốc Hàn Quốc, Trung Quốc. Một hộp có chi phí sản xuất khoảng 105 nghìn đồng nhưng qua nhiều tầng trung gian được bán gần 3 triệu đồng, cao gấp gần 30 lần.
Mất gần 3 triệu đồng cho một hộp hàng giả được thổi phồng là “bảo bối” cho người bị đột quỵ, đương nhiên là chuyện đáng nói. Nhưng cái mất đáng sợ hơn có thể không nằm ở số tiền. Đó là “thời gian vàng” cấp cứu người bị đột quỵ.
Các chuyên gia y tế nhiều lần cảnh báo, khi một người có dấu hiệu đột quỵ, việc cần làm là đưa người bệnh đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt. Đột quỵ có thể do tắc mạch máu não hoặc xuất huyết não, mỗi tình trạng cần cách xử trí khác nhau. Người nhà không thể tự xác định loại đột quỵ để rồi tìm một viên hoàn cho uống và ngồi chờ.
Có bác sĩ từng kể, ông gặp những gia đình cho người bệnh uống An Cung ngay khi có dấu hiệu đột quỵ, sau đó chờ xem An Cung có tác dụng hay không. Có trường hợp từ sáng đến chiều mới được đưa đến bệnh viện.
Chỉ vài tiếng đồng hồ, nhưng trong cấp cứu đột quỵ, đó có thể là khoảng thời gian rất quan trọng. Với những trường hợp phù hợp, các phương pháp tái thông mạch máu như tiêu sợi huyết hoặc lấy huyết khối cơ học cần được thực hiện trong thời gian thích hợp. Cơ hội điều trị vì thế gắn chặt với thời điểm người bệnh được đưa đến bệnh viện.
Với người có dấu hiệu đột quỵ, thứ cần chuẩn bị trước là sự tỉnh táo, cùng một chút kiến thức y khoa là biết những dấu hiệu nào cần đưa người bệnh đi cấp cứu ngay, là hiểu rằng, không thể tự ý mua, cất sẵn An Cung rồi xem đó như một cách dự phòng đột quỵ.
Người già lo cho mình, con cái lo cho cha mẹ, mua sẵn một “bảo bối” cũng là một cách thể hiện tình thương. Nhưng có lẽ, món quà thiết thực hơn dành cho người thân là cùng nhau biết cách xử trí khi tình huống thật sự xảy ra. Và quan trọng nhất, đừng để việc tìm An Cung hay chờ An Cung có tác dụng lấy mất thời gian điều trị.
Đằng sau vụ hơn 1 triệu viên An Cung phòng ngừa đột quỵ giả còn là câu chuyện về niềm tin của con người trước bệnh tật, về mong muốn có sẵn một thứ gì đó để chống lại bất trắc.
Tiền mất còn có thể kiếm lại. Sản phẩm giả có thể bỏ đi. Nhưng cần nhớ: Thời gian vàng để cứu người bị đột quỵ thì không thể lấy lại.
Thanh Xuân