Theo đề xuất của UBND tỉnh Gia Lai gửi Thủ tướng, địa phương dự kiến thí điểm mô hình giao thông hàng không tiên tiến (AAM), sử dụng phương tiện cất, hạ cánh thẳng đứng chạy điện (eVTOL), trước mắt tại khu vực Quy Nhơn - Phù Cát, phạm vi ưu tiên mật độ dân cư thấp và hành lang bay trên mặt nước.
Tuyến đầu tiên dài khoảng 3,4 km, kết nối Công viên Thiếu nhi với bến du thuyền, giữa phường Quy Nhơn và phường Quy Nhơn Nam. Tuyến này nhằm kiểm chứng công nghệ, hệ thống điều hành, quy trình khai thác, đào tạo và khả năng ứng phó khẩn cấp.
Tuyến thứ hai dài khoảng 22 km, kết nối Cảng hàng không Phù Cát với Trung tâm đại nhạc hội thuộc dự án Blooming Sky, xã Cát Tiến. Tuyến này nhằm thử nghiệm mô hình kết nối sân bay với điểm đến và khả năng vận chuyển hành khách với số lượng hạn chế. Dự kiến có 1-2 phương tiện do các đối tác cung cấp.
Đề án được chia thành ba giai đoạn: chuẩn bị và đánh giá, chưa tổ chức bay; bay thử nghiệm không tải và có tải chở chuyên gia; cuối cùng là thí điểm vận chuyển hành khách hạn chế và tổng kết. Việc chuyển giai đoạn chỉ được thực hiện khi đáp ứng các mốc kiểm soát an toàn tương ứng.
Khu vực Gia Lai đề xuất triển khai tuyến đầu tiên dài khoảng 3,4 km, kết nối Công viên Thiếu nhi với bến du thuyền, giữa phường Quy Nhơn và phường Quy Nhơn Nam. Ảnh: Trần Hóa
Tỉnh đặt mục tiêu xây dựng hệ sinh thái giao thông hàng không tiên tiến, hoàn thiện khung pháp lý, tiêu chuẩn an toàn, hạ tầng và nhân lực trước khi xem xét khai thác thương mại hoặc nhân rộng. Mô hình cũng được kỳ vọng hỗ trợ vận chuyển y tế khẩn cấp, cứu hộ, cứu nạn và phát triển du lịch chất lượng cao.
UBND tỉnh Gia Lai cho biết, đã phối hợp với Học viện Hàng không Việt Nam cùng các đối tác xây dựng đề án.
Theo đề xuất, ngân sách nhà nước sẽ bảo đảm các nhiệm vụ quản lý, khảo sát, đánh giá an toàn độc lập, đào tạo, giám sát và hạ tầng phục vụ thí điểm. Doanh nghiệp, nhà đầu tư chịu trách nhiệm về phương tiện, nhân sự, vận hành, bảo dưỡng, bảo hiểm và xử lý sự cố.
UBND tỉnh nhấn mạnh việc thử nghiệm phải tuân thủ các yêu cầu về quốc phòng, an ninh và an toàn hàng không, triển khai quy mô nhỏ, có giám sát thời gian thực và cơ chế dừng ngay khi cần thiết. Việc vận chuyển hành khách có thu tiền chỉ được thực hiện khi phương tiện, nhân sự, vùng trời và bãi cất, hạ cánh đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp luật.
Tỉnh đề nghị Thủ tướng xem xét chủ trương thí điểm, đồng thời chỉ đạo các bộ, ngành hỗ trợ hoàn thiện thủ tục pháp lý.
Trước đó Hà Nội cũng đề xuất thử nghiệm có kiểm soát taxi bay tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc, đồng thời, nghiên cứu triển khai mô hình kinh tế tầm thấp thương mại phù hợp sau khi có kết quả thử nghiệm có kiểm soát và được đánh giá đạt hiệu quả.
Trần Hóa