Giải Nobel Vật lý 2026 gọi tên nhà khoa học Bỉ

Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Lúc 16h45 chiều 6-10 (giờ Việt Nam), Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển đã công bố chủ nhân của giải Nobel Vật lý năm 2026 là nhà vật lý người Bỉ Francis Halzen.

Theo Hãng tin Reuters, Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển thông báo nhà vật lý người Bỉ Francis Halzen đoạt giải Nobel Vật lý năm 2026 nhờ "những đóng góp mang tính quyết định cho Đài quan sát IceCube và việc phát hiện các neutrino năng lượng cao có nguồn gốc vật lý thiên văn".

Neutrino là một loại hạt hạ nguyên tử có khối lượng cực kỳ nhỏ và gần như không tương tác với vật chất. Neutrino không mang điện và có thể xuyên qua vật chất gần như không bị cản trở.

Ông Francis Halzen sinh năm 1944 tại thành phố Tienen, Bỉ. Ông là giáo sư vật lý tại Đại học Wisconsin-Madison.

Ông là một trong những nhà khoa học hàng đầu trong lĩnh vực nghiên cứu neutrino, những hạt "ma" đến từ khắp vũ trụ và có thể hé lộ những điều mới mẻ về vật lý.

Đài quan sát neutrino IceCube (hay Đài quan sát IceCube) là đài quan sát neutrino do Đại học Wisconsin-Madison phát triển và được xây dựng tại Nam Cực. Hàng ngàn cảm biến của IceCube được đặt dưới lớp băng Nam Cực.

Giải Nobel Vật lý là một trong năm giải thuộc Giải Nobel được trao theo di chúc của nhà phát minh Alfred Nobel (qua đời năm 1896). Năm nay giải thưởng danh giá này đi kèm với huy chương và 12 triệu kronor Thụy Điển (khoảng 1,27 triệu USD).

Năm 2025, giải Nobel Vật lý gọi tên ba nhà vật lý John Clarke, Michel H. Devoret và John M. Martinis vì đã "khám phá hiệu ứng xuyên hầm lượng tử cấp vĩ mô và lượng tử hóa năng lượng trong mạch điện".

Giải Nobel Vật lý là giải Nobel thứ hai được trao trong tuần này, sau khi giải Nobel Y sinh năm 2026 được trao cho ba nhà khoa học Karl Deisseroth (người Mỹ), Peter Hegemann (người Đức), Georg Nagel (Đức) nhờ công trình nghiên cứu về quang di truyền học (optogenetics).

Giải Nobel được trao hằng năm kể từ năm 1901, vinh danh những cá nhân và tổ chức có thành tựu xuất sắc trong các lĩnh vực y sinh, vật lý, hóa học, văn học, hòa bình. Trong những năm qua, từng có nhiều lần giải được trao cho các nhà khoa học làm việc trong nhiều lĩnh vực liên quan, thay vì chỉ một cá nhân.

Tuần lễ Nobel 2026 bắt đầu: Nobel Y sinh gọi tên nghiên cứu về di truyền học

Giải Nobel Y sinh 2026 vinh danh hai nhà khoa học Đức và một nhà khoa học Mỹ cho những phát hiện liên quan đến di truyền học.

Lúc 16h45 chiều 6-10 theo giờ Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển chính thức công bố giải Nobel Vật lý năm 2026 thuộc về nhà vật lý người Bỉ Francis Halzen. Nhà khoa học sinh năm 1944 hiện đang đảm nhiệm vai trò giáo sư vật lý tại Đại học Wisconsin-Madison. Ông nhận giải thưởng danh giá đi kèm huy chương và 12 triệu kronor Thụy Điển nhờ những đóng góp mang tính quyết định cho Đài quan sát IceCube cùng việc phát hiện các neutrino năng lượng cao có nguồn gốc vật lý thiên văn. Neutrino được biết đến là loại hạt hạ nguyên tử có khối lượng cực kỳ nhỏ, không mang điện và xuyên qua vật chất gần như không bị cản trở. Việc nghiên cứu các hạt được ví như hạt ma đến từ khắp vũ trụ này có thể hé lộ thêm nhiều điều mới mẻ về vật lý. Nhằm phục vụ công trình, Đài quan sát IceCube do Đại học Wisconsin-Madison phát triển đã đưa hàng ngàn cảm biến vào hoạt động dưới lớp băng Nam Cực. Đây là giải thưởng Nobel thứ hai được công bố trong tuần này, tiếp nối giải Nobel Y sinh năm 2026 vinh danh công trình quang di truyền học của Karl Deisseroth, Peter Hegemann và Georg Nagel. Kết quả này đồng thời tiếp nối mùa giải năm 2025 khi ba nhà vật lý John Clarke, Michel H. Devoret cùng John M. Martinis được xướng tên nhờ phát hiện hiệu ứng xuyên hầm lượng tử cấp vĩ mô. Được trao hằng năm kể từ năm 1901 theo di chúc của Alfred Nobel, giải thưởng tiếp tục khẳng định vị thế tôn vinh những cá nhân có thành tựu xuất sắc cho nhân loại.