Hà Nội đặt mục tiêu có doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo tỷ USD
Nguồn ảnh: Dân Trí
(Dân trí) - Đến năm 2030, Hà Nội đặt mục tiêu hình thành 10 trung tâm đổi mới sáng tạo và đưa khoa học, công nghệ trở thành động lực chủ yếu của tăng trưởng kinh tế.
UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Kế hoạch số 370/KH-UBND về phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giai đoạn 2026-2030, hướng tới đưa Thủ đô trở thành trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hàng đầu cả nước, tiến tới nhóm dẫn đầu khu vực Đông Nam Á.
Theo kế hoạch, Hà Nội xác định khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực chủ yếu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số, nâng cao năng suất và sức cạnh tranh.
Mục tiêu có startup sáng tạo tỷ USD
Một trong những mục tiêu đáng chú ý của Hà Nội là hình thành 10 trung tâm đổi mới sáng tạo, nâng tỷ lệ doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo lên trên 50%.
Thành phố cũng phấn đấu có 3-5 doanh nghiệp công nghệ quy mô khu vực trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược, đồng thời hình thành 1-2 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo được định giá từ 1 tỷ USD trở lên.
Các phương tiện tự hành là một trong những công nghệ được Hà Nội ưu tiên thử nghiệm có kiểm soát (Ảnh: Minh Nhật).
Về nguồn lực, Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2030, tổng đầu tư xã hội cho nghiên cứu và phát triển (R&D) đạt tối thiểu 2% GRDP, trong đó nguồn vốn ngoài ngân sách nhà nước chiếm trên 60%.
Đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng kinh tế được kỳ vọng đạt trên 57%. Riêng năm 2026, thành phố bố trí 4% tổng chi cân đối ngân sách địa phương cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Trong lĩnh vực nhân lực, Hà Nội phấn đấu thu hút hơn 200 chuyên gia, nhà khoa học là trí thức người Việt Nam ở nước ngoài tham gia nghiên cứu, đào tạo và chuyển giao công nghệ.
Thành phố đặt mục tiêu có 8-10 tổ chức khoa học và công nghệ được xếp hạng khu vực và thế giới. Số công bố khoa học quốc tế tăng bình quân 10% mỗi năm, trong khi số đơn đăng ký sáng chế và văn bằng bảo hộ sáng chế tăng 16-18% mỗi năm.
Ưu tiên AI, robot, bán dẫn và xe tự hành
Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Hà Nội sẽ tập trung nguồn lực phát triển công nghệ chiến lược, công nghệ lõi và công nghệ số.
Những lĩnh vực được ưu tiên gồm trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, bản sao số, điện toán đám mây, Internet vạn vật (IoT), blockchain, mạng 5G/6G, robot, bán dẫn, an ninh mạng, công nghệ sinh học, y sinh và công nghệ đường sắt đô thị.
Đáng chú ý, thành phố sẽ triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) đối với các công nghệ, sản phẩm và mô hình kinh doanh mới.
Các lĩnh vực được xem xét áp dụng cơ chế này bao gồm AI, dữ liệu lớn, blockchain, robot, tài sản số, thiết bị bay không người lái, công nghệ tài chính (fintech), xe tự hành, công nghệ y sinh và vật liệu mới.
Cùng với đó, Hà Nội sẽ thay đổi phương thức quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học, chuyển từ quản lý từng đề tài đơn lẻ sang quản trị theo chương trình, sản phẩm và kết quả.
Các nhiệm vụ khoa học, công nghệ sẽ được đặt hàng dựa trên những bài toán thực tiễn của thành phố. Cơ chế khoán chi theo kết quả, sản phẩm cuối cùng và hậu kiểm sẽ được áp dụng, đồng thời chấp nhận rủi ro có kiểm soát gắn với trách nhiệm giải trình.
Thành phố đặt mục tiêu tối thiểu 30% kết quả nghiên cứu từ các viện, trường được chuyển giao thành công cho doanh nghiệp và thương mại hóa.
Để hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp, Hà Nội sẽ nghiên cứu, vận hành quỹ đầu tư mạo hiểm có sử dụng ngân sách thành phố, đầu tư trực tiếp vào các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo theo nguyên tắc thị trường, quản lý rủi ro và minh bạch.
Về hạ tầng, thành phố dự kiến hình thành các trung tâm nghiên cứu, phòng thí nghiệm trọng điểm, trung tâm dữ liệu AI và trung tâm tính toán thông minh phục vụ nghiên cứu, mô phỏng và huấn luyện các mô hình trí tuệ nhân tạo.
Hà Nội cũng sẽ khai thác tiềm lực của Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, đẩy nhanh tiến độ Khu Công viên công nghệ phần mềm Hà Nội và Khu công nghệ cao sinh học Hà Nội.
Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội được giao chủ trì triển khai kế hoạch, kết nối các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp, đồng thời đổi mới phương thức Nhà nước trực tiếp đặt hàng nhiệm vụ khoa học, công nghệ nhằm giải quyết các vấn đề thực tiễn của Thủ đô.
Hà Nội muốn biến khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thành động lực tăng trưởng chủ yếu trong giai đoạn 2026-2030, đồng thời nâng sức cạnh tranh của nền kinh tế Thủ đô. Kế hoạch số 370/KH-UBND do UBND thành phố ban hành đặt mục tiêu đưa Hà Nội thành trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hàng đầu cả nước. Xa hơn, thành phố hướng tới vị trí trong nhóm dẫn đầu Đông Nam Á, với những mục tiêu trải rộng từ doanh nghiệp khởi nghiệp đến nghiên cứu và hạ tầng công nghệ.
Tham vọng nổi bật là hình thành 1-2 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo được định giá từ 1 tỷ USD trở lên, bên cạnh 3-5 doanh nghiệp công nghệ có quy mô khu vực. Hà Nội cũng đặt mục tiêu xây dựng 10 trung tâm đổi mới sáng tạo và nâng tỷ lệ doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo lên trên 50%. Những con số này cho thấy thành phố không chỉ muốn phát triển nghiên cứu, mà còn kỳ vọng công nghệ đi vào doanh nghiệp và tạo ra sản phẩm có giá trị.
Để hậu thuẫn mục tiêu ấy, đến năm 2030, tổng đầu tư xã hội cho nghiên cứu và phát triển, gọi tắt là R&D, được đặt mục tiêu đạt tối thiểu 2% GRDP. Nguồn vốn ngoài ngân sách nhà nước dự kiến chiếm trên 60%, còn đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp vào tăng trưởng kinh tế được kỳ vọng vượt 57%. Riêng năm 2026, thành phố dự kiến dành 4% tổng chi cân đối ngân sách địa phương cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Nhân lực và năng lực nghiên cứu cũng nằm trong kế hoạch, với mục tiêu thu hút hơn 200 chuyên gia, nhà khoa học là trí thức người Việt Nam ở nước ngoài tham gia nghiên cứu, đào tạo và chuyển giao công nghệ. Hà Nội phấn đấu có 8-10 tổ chức khoa học và công nghệ được xếp hạng khu vực và thế giới, đồng thời tăng bình quân 10% mỗi năm số công bố khoa học quốc tế. Số đơn đăng ký sáng chế và văn bằng bảo hộ sáng chế được kỳ vọng tăng 16-18% mỗi năm, tạo thêm thước đo cho hoạt động nghiên cứu và ứng dụng.
Về lĩnh vực ưu tiên, thành phố nhắm tới AI, dữ liệu lớn, bản sao số, điện toán đám mây, Internet vạn vật, blockchain và mạng 5G/6G. Danh mục còn có robot, bán dẫn, an ninh mạng, công nghệ sinh học, y sinh và công nghệ đường sắt đô thị, những lĩnh vực Hà Nội muốn tập trung nguồn lực phát triển. Các công nghệ như phương tiện tự hành cũng được nhắc đến trong định hướng thử nghiệm có kiểm soát, thay vì triển khai thiếu cơ chế quản lý phù hợp.
Cơ chế Sandbox dự kiến được áp dụng để thử nghiệm công nghệ, sản phẩm và mô hình kinh doanh mới trong phạm vi kiểm soát, với nhiều lĩnh vực được xem xét. Danh sách gồm AI, dữ liệu lớn, blockchain, robot, tài sản số, thiết bị bay không người lái, fintech, xe tự hành, công nghệ y sinh và vật liệu mới. Song song đó, Hà Nội muốn chuyển quản lý nghiên cứu từ từng đề tài riêng lẻ sang chương trình, sản phẩm và kết quả, bắt đầu từ những bài toán thực tiễn của thành phố.
Theo kế hoạch, các nhiệm vụ khoa học, công nghệ sẽ được đặt hàng theo nhu cầu thực tế, đi cùng cơ chế khoán chi dựa trên kết quả và sản phẩm cuối cùng. Thành phố dự kiến tăng hậu kiểm, chấp nhận rủi ro có kiểm soát gắn với trách nhiệm giải trình, đồng thời đặt mục tiêu ít nhất 30% kết quả nghiên cứu từ viện, trường được chuyển giao thành công cho doanh nghiệp và thương mại hóa. Để hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp, Hà Nội sẽ nghiên cứu vận hành quỹ đầu tư mạo hiểm có sử dụng ngân sách thành phố, đầu tư trực tiếp theo nguyên tắc thị trường, quản lý rủi ro và minh bạch.
Hạ tầng dự kiến gồm các trung tâm nghiên cứu, phòng thí nghiệm trọng điểm, trung tâm dữ liệu AI và trung tâm tính toán thông minh phục vụ nghiên cứu, mô phỏng, huấn luyện mô hình trí tuệ nhân tạo. Thành phố cũng sẽ khai thác tiềm lực Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, đồng thời đẩy nhanh tiến độ Khu Công viên công nghệ phần mềm Hà Nội và Khu công nghệ cao sinh học Hà Nội. Theo thông tin Dân Trí, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội được giao chủ trì triển khai, kết nối trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và đổi mới cách Nhà nước đặt hàng nhiệm vụ khoa học, công nghệ.