
Người dân bàng hoàng đứng tại hiện trường vụ xả súng ở thị trấn Lwandle, ngoại ô thủ đô Cape Town, ngày 27-9 - Ảnh: REUTERS
Cảnh sát Nam Phi ngày 27-9 đang truy lùng các nghi phạm trong hai vụ xả súng xảy ra cách nhau vài giờ tại thành phố Johannesburg và thủ đô Cape Town, khiến tổng cộng 27 người thiệt mạng và 26 người bị thương.
Tại khu dân cư Wedela (cách Johannesburg khoảng 80km), 17 người thiệt mạng và 15 người bị thương sau khi các tay súng mang theo súng trường AK-47 nã đạn vào một quán rượu vào khoảng 21h30 tối 26-9, giờ địa phương.
Cảnh sát sau đó cho biết 8 nghi phạm mang theo súng trường AK-47 và súng ngắn đã nổ súng vào những người đang có mặt bên ngoài quán rượu, rồi tiến vào bên trong tiếp tục tấn công.
Sau khi gây án, các đối tượng được cho là đã lục soát một số nạn nhân, lấy điện thoại di động rồi lên 2 phương tiện rời khỏi hiện trường.
Quân đội và lực lượng pháp y cảnh sát đã được điều động đến hiện trường.
Nhiều người dân địa phương tỏ ra dè dặt khi nhắc đến vụ việc.
Tuy nhiên, một người cho biết khu vực này - vốn là nơi khai thác vàng và được giới chuyên gia đánh giá là điểm nóng của tội phạm súng đạn - có sự xuất hiện của những thợ mỏ khai thác trái phép.
Nhóm người này được dân địa phương gọi là "zama zama", một từ lóng địa phương mang nghĩa “thử vận may”.
Vài giờ sau, khoảng 2h sáng 27-9, một vụ xả súng khác xảy ra tại một quán thịt nướng ở thị trấn Lwandle, ngoại ô Cape Town, khiến 10 người chết và 11 người bị thương.
Người dân hiếu kỳ tập trung phía sau hàng rào phong tỏa của cảnh sát tại hiện trường vụ việc, nhưng không muốn trả lời báo chí vì lo ngại an toàn.
Cảnh sát cho biết chưa bắt được nghi phạm nào trong cả hai vụ và đang truy lùng các tay súng. Động cơ gây án cũng chưa được xác định.
Hai vụ việc tiếp tục làm nổi bật tình trạng bạo lực súng đạn tại Nam Phi, nơi các băng nhóm và tội phạm có tổ chức vẫn hoạt động mạnh.
Chuyên gia tội phạm học Yusuf Abramjee cho rằng ngoài việc truy tìm các tay súng trực tiếp, nhà chức trách cần điều tra cả những mạng lưới đứng sau các vụ bạo lực.
Trước đó, một vụ xả súng tại một bữa tiệc tại gia ở ngoại ô Durban vào tối 22-9 đã cướp đi sinh mạng của 11 người.
Cùng với đó, việc liên tiếp phát hiện thi thể của nhiều phụ nữ gần Johannesburg kể từ tháng 7 đã làm dấy lên làn sóng phẫn nộ và lo sợ về tỉ lệ tội phạm sát hại phụ nữ đang ở mức cao.
Tổng thống Nam Phi Cyril Ramaphosa nhấn mạnh những hành vi tội phạm dẫn đến các vụ thảm sát như vậy là vấn đề gây nhức nhối và đặc biệt đáng lo ngại đối với chính phủ.
Mặc dù ghi nhận tỷ lệ tội phạm ở một số khu vực có dấu hiệu giảm nhờ những nỗ lực trấn áp của lực lượng cảnh sát, nhà lãnh đạo Nam Phi cho rằng bức tranh an ninh tổng thể vẫn diễn biến phức tạp. Ông kêu gọi sự chung tay của người dân thông qua các cấu trúc xã hội, bao gồm các diễn đàn an ninh cộng đồng, nhằm hỗ trợ lực lượng thực thi pháp luật triệt phá tội phạm.
Hồi đầu năm nay, Tổng thống Nam Phi Cyril Ramaphosa từng tuyên bố tội phạm có tổ chức đã trở thành mối đe dọa lớn nhất đối với nền dân chủ của Nam Phi, đồng thời quyết định điều động quân đội hỗ trợ lực lượng cảnh sát tại một số khu vực có tỉ lệ tội phạm cao, trong đó có các địa bàn quanh Johannesburg và Cape Town, nhằm hỗ trợ lực lượng cảnh sát trong chiến dịch kéo dài một năm.
Theo số liệu chính thức, trong quý II vừa qua, Nam Phi ghi nhận 5.427 vụ giết người, tương đương trung bình gần 60 người thiệt mạng mỗi ngày. Cảnh sát và các chuyên gia tội phạm cho rằng tình trạng phổ biến của súng bất hợp pháp là một trong những yếu tố làm gia tăng các vụ giết người bằng súng.
Một vụ xả súng liên quan đến hơn 10 nghi phạm tại một khu định cư không chính thức ở thành phố Johannesburg đã khiến 12 người chết và 9 người bị thương. Hiện cảnh sát vẫn chưa xác định được động cơ gây án.