Pháp và Đức đồng chủ trì hội nghị trong hai ngày 9-10/9 tại Grand Palais ở Paris, với sự tham dự của lãnh đạo nhiều quốc gia và đại diện các tập đoàn lớn trong ngành không gian. Thông tin về Hội nghị Thượng đỉnh không gian vũ trụ và sự tham gia của Việt Nam Công nghệ không gian vũ trụ: Hướng hợp tác...
Hội nghị Thượng đỉnh quốc tế về Không gian diễn ra tại Paris đang mở ra cơ hội để các nước châu Âu thúc đẩy một “tham vọng chung,” qua đó củng cố vị thế và năng lực tự chủ của khu vực trong lĩnh vực không gian.
Pháp và Đức đồng chủ trì hội nghị trong hai ngày 9-10/9 tại Grand Palais ở Paris, với sự tham dự của lãnh đạo nhiều quốc gia và đại diện các tập đoàn lớn trong ngành không gian.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho rằng đây là cơ hội để châu Âu định hình vai trò của mình trong số các cường quốc không gian toàn cầu đến năm 2035.
Châu Âu hiện vẫn có khoảng cách đáng kể so với Mỹ về đầu tư cho lĩnh vực này. Trong nhiều năm, khu vực chỉ dành khoảng 0,07% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) cho không gian, so với 0,24% tại Mỹ. Tuy nhiên, Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) đã được các nước thành viên thông qua mức ngân sách kỷ lục 22,3 tỷ euro (gần 26 tỷ USD) cho giai đoạn 2026-2028. Châu Âu cũng dự kiến dành khoảng 35 tỷ euro cho các chương trình không gian phục vụ an ninh và quốc phòng.
Theo phóng viên TTXVN tại Pháp, một trong những trọng tâm của châu Âu là bảo đảm năng lực phóng độc lập thông qua chương trình Ariane 6. Tại hội nghị, Amazon thông báo đặt thêm 6 phi vụ Ariane 6 để triển khai chòm vệ tinh Internet Amazon Leo, nâng tổng số phi vụ mà tập đoàn này đặt với Arianespace lên 24 phi vụ đến năm 2031. Các phi vụ bổ sung dự kiến bắt đầu từ năm 2029, sử dụng phiên bản Ariane 64 có tải trọng lớn hơn. Đơn hàng góp phần tạo đầu ra dài hạn cho chương trình Ariane 6 và cho thấy năng lực phóng của châu Âu có thể được duy trì thông qua thị trường thương mại quốc tế.
Bên cạnh đó, châu Âu đang thúc đẩy các công nghệ mới, trong đó có khai thác dữ liệu vệ tinh và trí tuệ nhân tạo (AI). Eutelsat và công ty công nghệ Đức OroraTech đã công bố kế hoạch trang bị 48 thiết bị quan sát nhiệt bằng hồng ngoại cho thế hệ vệ tinh OneWeb tiếp theo, phục vụ phát hiện cháy rừng, theo dõi cơ sở hạ tầng trọng yếu và hoạt động trên biển.
Một dự án khác trị giá khoảng 1 tỷ USD giữa Loft Orbital và Marlan Space của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất sẽ phát triển 50 vệ tinh tích hợp AI, trong đó dữ liệu có thể được phân tích ngay trên quỹ đạo.
Việc phát triển các hệ thống vệ tinh độc lập cũng có ý nghĩa chiến lược ngày càng lớn. Xung đột tại Ukraine cho thấy tầm quan trọng của các dịch vụ vệ tinh đối với cả mục đích dân sự và quân sự, đồng thời làm nổi bật sự cần thiết của việc giảm phụ thuộc vào các hệ thống do bên ngoài cung cấp. EU đang phát triển mạng lưới vệ tinh IRIS² nhằm cung cấp kết nối an toàn và tăng cường năng lực tự chủ chiến lược.
Một hướng đi khác là khai thác tài nguyên Mặt Trăng, được xem là tiềm năng giúp châu Âu bảo đảm nguồn nguyên liệu và phục vụ các mục tiêu năng lượng sạch, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc và Nga.
Tuy nhiên, quá trình xây dựng năng lực không gian độc lập vẫn không dễ dàng. Pháp dưới thời Tổng thống Macron thúc đẩy mạnh “tự chủ chiến lược,” trong khi Đức cởi mở hơn với các giải pháp chi phí thấp từ Mỹ. Những bất đồng giữa hai nước về một số dự án công nghiệp và quốc phòng cũng cho thấy thách thức trong việc hình thành một chiến lược thống nhất.
Dù vậy, việc công ty khởi nghiệp Isar Aerospace của Đức ngày 5/9 phóng thành công tên lửa thương mại đầu tiên đưa hàng hóa lên quỹ đạo từ lục địa châu Âu, được Thủ tướng Friedrich Merz đánh giá là “sự khởi đầu của một kỷ nguyên mới,” cho thấy năng lực không gian của châu Âu đang có những bước tiến mới./.
(TTXVN/Vietnam+)
Hội nghị Thượng đỉnh quốc tế về Không gian diễn ra tại Paris mở ra cơ hội để các nước châu Âu xây dựng một “tham vọng chung”, qua đó củng cố vị thế trong cuộc cạnh tranh không gian toàn cầu. Pháp và Đức đồng chủ trì sự kiện trong hai ngày 9-10/9 tại Grand Palais, với sự tham dự của lãnh đạo nhiều quốc gia cùng đại diện các tập đoàn lớn trong ngành không gian. Theo VietnamPlus và TTXVN, hội nghị diễn ra trong bối cảnh châu Âu muốn nâng cao năng lực tự chủ, giảm phụ thuộc vào các hệ thống và dịch vụ do bên ngoài cung cấp.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nhận định hội nghị là dịp để châu Âu định hình vai trò của mình giữa các cường quốc không gian toàn cầu đến năm 2035. Tham vọng ấy xuất hiện khi khu vực vẫn đầu tư thấp hơn đáng kể so với Mỹ, dù đang sở hữu nhiều nền tảng công nghệ, công nghiệp và nghiên cứu quan trọng. Trong nhiều năm, châu Âu chỉ dành khoảng 0,07% Tổng sản phẩm quốc nội, tức GDP, cho lĩnh vực không gian, trong khi tỷ lệ tương ứng tại Mỹ lên tới 0,24%.
Khoảng cách đầu tư đặt ra yêu cầu rõ ràng về nguồn lực, nhưng châu Âu đã phát đi tín hiệu mạnh bằng quyết định dành ngân sách kỷ lục cho Cơ quan Vũ trụ châu Âu, còn gọi là ESA. Các nước thành viên thông qua khoản 22,3 tỷ euro, tương đương gần 26 tỷ USD, cho giai đoạn 2026-2028, bên cạnh kế hoạch khoảng 35 tỷ euro cho những chương trình không gian phục vụ an ninh và quốc phòng. Những con số này cho thấy không gian không còn chỉ là lĩnh vực nghiên cứu khoa học, mà ngày càng gắn với năng lực cạnh tranh, an ninh và quyền tự chủ chiến lược.
Một trọng tâm được nhấn mạnh tại Paris là bảo đảm châu Âu có thể tự thực hiện các vụ phóng, thay vì phải dựa vào năng lực của đối tác bên ngoài. Chương trình Ariane 6 giữ vị trí quan trọng trong mục tiêu đó, bởi một hệ thống phóng ổn định cần vừa đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, vừa có thị trường đủ lớn để duy trì hoạt động lâu dài. Đơn hàng mới từ khu vực tư nhân vì thế được xem là tín hiệu đáng chú ý đối với tương lai của ngành công nghiệp vũ trụ châu Âu.
Amazon thông báo đặt thêm sáu phi vụ Ariane 6 để triển khai chòm vệ tinh Internet Amazon Leo, nâng tổng số phi vụ tập đoàn này đặt với Arianespace lên 24 phi vụ đến năm 2031. Các phi vụ bổ sung dự kiến bắt đầu từ năm 2029, sử dụng phiên bản Ariane 64 có tải trọng lớn hơn, phù hợp với nhu cầu đưa nhiều thiết bị lên quỹ đạo. Đơn hàng tạo đầu ra dài hạn cho Ariane 6, đồng thời cho thấy năng lực phóng của châu Âu có thể được duy trì nhờ thị trường thương mại quốc tế.
Bên cạnh tên lửa, châu Âu còn thúc đẩy những hướng công nghệ mới dựa trên dữ liệu vệ tinh và trí tuệ nhân tạo, thường được gọi tắt là AI. Eutelsat cùng công ty công nghệ Đức OroraTech công bố kế hoạch trang bị 48 thiết bị quan sát nhiệt bằng hồng ngoại cho thế hệ vệ tinh OneWeb tiếp theo, nhằm phát hiện cháy rừng, theo dõi hạ tầng trọng yếu và các hoạt động trên biển. Dự án cho thấy vệ tinh hiện đại đang chuyển từ vai trò cung cấp hình ảnh đơn thuần sang hỗ trợ trực tiếp cho quản lý rủi ro, bảo vệ tài sản và ứng phó khẩn cấp.
Một dự án khác trị giá khoảng 1 tỷ USD giữa Loft Orbital và Marlan Space của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất sẽ phát triển 50 vệ tinh tích hợp AI, cho phép dữ liệu được phân tích ngay trên quỹ đạo. Việc xử lý tại chỗ có thể giúp rút ngắn thời gian truyền thông tin, đặc biệt trong những tình huống cần phát hiện nhanh sự cố hoặc thay đổi bất thường trên mặt đất. Xung đột tại Ukraine cũng cho thấy dịch vụ vệ tinh có giá trị lớn đối với cả mục đích dân sự lẫn quân sự, đồng thời làm nổi bật nguy cơ khi một bên phụ thuộc quá nhiều vào hệ thống bên ngoài.
Trong bối cảnh đó, EU đang phát triển mạng lưới vệ tinh IRIS² để cung cấp kết nối an toàn và tăng cường năng lực tự chủ chiến lược, trong khi khai thác tài nguyên Mặt Trăng được xem là hướng tiềm năng cho nguồn nguyên liệu và mục tiêu năng lượng sạch. Con đường xây dựng năng lực độc lập vẫn nhiều trở ngại, bởi Pháp dưới thời Tổng thống Macron nhấn mạnh “tự chủ chiến lược”, còn Đức cởi mở hơn với các giải pháp chi phí thấp từ Mỹ, cùng những bất đồng về một số dự án công nghiệp và quốc phòng. Dù vậy, vụ phóng thành công tên lửa thương mại đầu tiên đưa hàng hóa lên quỹ đạo từ lục địa châu Âu của Isar Aerospace ngày 5/9, được Thủ tướng Friedrich Merz gọi là “sự khởi đầu của một kỷ nguyên mới”, cho thấy châu Âu đang từng bước biến tham vọng không gian thành năng lực thực tế.
