Hơn 14.200 người du học bằng ngân sách trong 5 năm

Số liệu do Bộ Giáo dục và Đào tạo khảo sát ở 65 trường đại học và 12 địa phương. Theo đó, giai đoạn 2021-2025, gần 14.000 sinh viên, giảng viên và 242 học sinh, giáo viên được cử đi học tập ở nước ngoài. Khoảng 87-95% trong số này đi học các khóa ngắn hạn (dưới 12 tháng).

Bộ không cho biết số này tăng hay giảm, song từng công bố thống kê giai đoạn 2013-2022, với hơn 11.600 người du học bằng ngân sách.

Theo dữ liệu mới, nhóm du học bằng ngân sách ở bậc đại học tăng mạnh, từ 272 người vào năm 2021 lên gần 4.800 vào năm 2024, gấp 17 lần. Đông nhất là năm 2022, 2023 bởi nhu cầu học tập sau thời gian bị ngưng trệ do dịch Covid-19.

Tuy nhiên, đến năm 2025, lượng người đi học sụt giảm nhẹ, chủ yếu do nhóm sinh viên đào tạo dài hạn giảm. Theo Bộ, điều này cho thấy khả năng tự tìm kiếm học bổng và chi trả của các trường đại học đã chạm giới hạn.

Mặt khác, nhiều chương trình cử cán bộ, giảng viên đi học, nâng cao năng lực bằng ngân sách như đề án 599, 911, 89 phân tán và không đồng bộ. Quy mô và chất lượng đào tạo còn hạn chế.

Nguyên nhân phổ biến là do kinh phí, tài chính hạn hẹp. Trong đó, định mức hỗ trợ của nhà nước - vốn được xây dựng từ nhiều năm trước, không theo kịp tỷ giá, lạm phát... ở các nước (hiện cao nhất là 1.300 USD/tháng). Người được cử đi thường phải bù thêm, khiến nhiều ứng viên tiềm năng từ chối cơ hội tại các quốc gia phát triển và có thế mạnh mà chọn các nước có sinh hoạt phí rẻ hơn.

Một khó khăn khác là thủ tục hành chính phức tạp cùng năng lực ngoại ngữ của ứng viên còn hạn chế.

12 nước và vùng lãnh thổ có nhiều sinh viên, giảng viên Việt du học

Từ đó, Bộ đề xuất chính sách hỗ trợ với hai nhóm: Giảng viên, sinh viên được cử đi học tập, nghiên cứu; Giảng viên đi trao đổi, thỉnh giảng. Điều kiện là phải tu nghiệp ở các nước phát triển, quan hệ truyền thống với Việt Nam và có thế mạnh trong các ngành, lĩnh vực trọng điểm.

Tất cả được hỗ trợ vé máy bay hạng phổ thông; lệ phí hộ chiếu, visa; bảo hiểm y tế; sinh hoạt phí hàng tháng. Ngoài ra, họ nhận hỗ trợ sinh hoạt phí bằng một đến 2 lần mức cao nhất theo các đề án, hưởng 40% lương và phụ cấp (nếu có).

Lệ Nguyễn