Tỷ lệ người Mỹ coi bằng đại học ‘rất quan trọng’ ở mức thấp nhất

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Khoảng 1/3 người Mỹ cho rằng giáo dục đại học ‘rất quan trọng’, mức thấp nhất từ khi câu hỏi này đặt ra vào năm 1978, theo khảo sát mới công bố của Gallup (Mỹ).

Cụ thể, khi được hỏi về tầm quan trọng của giáo dục đại học (ĐH) ngày nay, chỉ 31% công dân Mỹ trưởng thành trả lời "rất quan trọng", giảm 4% so với năm ngoái. Đáng chú ý, mức này chỉ bằng khoảng một nửa so với đỉnh từng lập được vào 2013 (70%) và tiếp nối xu thế trượt dài niềm tin bắt đầu từ hơn một thập niên qua.

Mức giảm trong những năm gần đây được ghi nhận ở tất cả các nhóm nhân khẩu học, đảng phái chính trị và trình độ học vấn.

Ở chiều đối lập, 29% người Mỹ nói ĐH "không quá quan trọng", tăng 5% so với năm ngoái và cũng là tỷ lệ cao nhất tính từ 1978 tới nay, trong khi tỷ lệ coi tấm bằng ở mức "khá quan trọng" cũng giảm 1% - xuống còn 39%. Như vậy, khoảng cách giữa nhóm "không quá quan trọng" với "khá quan trọng" cách nhau từ 64% vào 2013, nay chỉ còn vỏn vẹn 2%.

Khảo sát được Gallup thực hiện trong tháng 8.2026, với 1.200 đáp viên tham dự bằng hình thức phỏng vấn qua điện thoại. Các đáp viên đều trên 18 tuổi, hiện sinh sống ở 50 tiểu bang và thủ đô Washington - bao gồm 233 phụ huynh có con đang học phổ thông.

"Người Mỹ ngày càng hoài nghi về tầm quan trọng của giáo dục ĐH", báo cáo nhấn mạnh.

Gallup lý giải, thực tế này một phần đến từ lo ngại ngày càng tăng với chi phí học ĐH. Bởi, theo cuộc khảo sát gần đây do Gallup và Quỹ Lumina kết hợp thực hiện, chỉ 12% công dân Mỹ trưởng thành cho rằng giáo dục ĐH 4 năm là vừa túi tiền.

Song, nỗi hoài nghi của công chúng Mỹ về giá trị của bằng ĐH lại trái chiều với trải nghiệm của nhiều người đã hoặc đang hoàn thành chương trình ĐH. Vì cũng theo cuộc khảo sát nêu trên, 73% lao động chưa có bằng cấp và 69% cử nhân ĐH cho rằng việc lấy bằng ĐH hệ 2 hoặc 4 năm vẫn quan trọng như thời điểm 20 năm trước.

Ngoài ra, phần lớn các bậc phụ huynh đều nói rằng họ vẫn muốn con học chương trình ĐH hệ 2 hoặc 4 năm ngay sau khi tốt nghiệp THPT.

Trước đó, cuộc thăm dò với 3.445 đáp viên người Mỹ do Trung tâm Nghiên cứu Pew (Mỹ) công bố hồi tháng 10.2025 đã chỉ ra rằng, có đến 70% nói hệ thống giáo dục ĐH nước này đang đi sai hướng, tăng 14% so với cách đó 5 năm. Bên cạnh đó, 79% người nhận định các ĐH đang có cách xử lý "trung bình hay kém cỏi" trong việc duy trì mức học phí phải chăng, và chỉ 5% đánh giá ở mức "tuyệt vời hay rất tốt".

Khoảng một phần ba người Mỹ cho rằng giáo dục bậc đại học giữ vai trò rất quan trọng, chạm mức thấp kỷ lục kể từ khi chỉ số này được thăm dò lần đầu vào năm 1978. Kết quả khảo sát của Gallup thực hiện trên 1.200 người trưởng thành phản ánh xu thế trượt dài niềm tin kéo dài hơn một thập kỷ, khi con số hiện tại chỉ còn 31%, giảm hơn một nửa so với mức đỉnh 70% được ghi nhận vào năm 2013. Tỷ lệ công dân đánh giá tấm bằng không quá quan trọng đã tăng lên 29%, thu hẹp đáng kể khoảng cách với các nhóm quan điểm còn lại trên mọi tầng lớp nhân khẩu học và đảng phái chính trị. Nguyên nhân cốt lõi dẫn tới làn sóng hoài nghi này bắt nguồn từ gánh nặng chi phí học tập ngày càng tăng cao. Dữ liệu phối hợp giữa Gallup và Quỹ Lumina cho thấy chỉ 12% người trưởng thành tại Mỹ tin rằng chương trình đào tạo bốn năm có mức học phí vừa túi tiền. Khảo sát trước đó từ Trung tâm Nghiên cứu Pew cũng chỉ ra 79% công chúng đánh giá năng lực kiểm soát chi phí của các trường chỉ ở mức trung bình hoặc kém cỏi, kéo theo 70% ý kiến nhận định hệ thống giáo dục đại học quốc gia đang đi sai hướng. Bất chấp tâm lý hoài nghi bao trùm diện rộng, giá trị thực tế của tấm bằng vẫn được ghi nhận mạnh mẽ trong nhóm lao động và các bậc phụ huynh. Khoảng 73% người chưa có bằng cấp cùng 69% cử nhân khẳng định việc sở hữu bằng đại học hệ hai hoặc bốn năm vẫn duy trì tầm quan trọng tương đương hai thập niên trước. Đại đa số gia đình có con theo học phổ thông vẫn giữ nguyện vọng hướng con tiếp tục theo đuổi giảng đường đại học ngay sau khi tốt nghiệp.