Thôn Đồng Phú, xã Tuyên Phú, tỉnh Quảng Trị nằm bên kia sông Gianh, có 260 hộ với hơn 1.100 nhân khẩu. Nhiều năm qua, cây cầu phao là tuyến giao thông chính kết nối người dân trong thôn với bên ngoài.
Cầu phao tháo, cả thôn chờ đò
Ngày thường, khoảng 150 lượt người dân và 250 lượt học sinh, giáo viên qua lại cây cầu phao để học tập, làm việc và sinh hoạt.
Tuy nhiên, mỗi khi mưa lớn, nước sông Gianh dâng cao, dòng chảy mạnh, cây cầu buộc phải tháo dỡ. Khi đó, đò trở thành phương tiện duy nhất kết nối Đồng Phú với bên ngoài.
Theo người dân, thời gian tháo cầu thường kéo dài 7-10 ngày, có đợt phải chờ cả tháng mới có thể lắp đặt trở lại.
“Mỗi lần mưa lũ, cầu phao phải tháo để đảm bảo an toàn, người dân chỉ còn cách đi đò. Nhưng nước lớn, dòng chảy mạnh, việc qua sông rất khó khăn và phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết. Có những ngày đò không thể hoạt động, chúng tôi gần như bị cô lập”, ông Hoàng Văn Vịnh, người dân thôn Đồng Phú chia sẻ.
Việc đi lại khó khăn cũng ảnh hưởng trực tiếp đến việc học của trẻ em trong thôn.
Ông Lê Văn Chiến, Trưởng thôn Đồng Phú cho biết, hiện thôn có 5 lớp tiểu học và 2 lớp mầm non. Khi cầu phao phải tháo dỡ, giáo viên tiểu học ở bên kia sông không thể sang nên 3 cô giáo ở trong thôn phải chia nhau đảm nhiệm 5 lớp tiểu học.
“Với học sinh THCS, THPT, những ngày mưa lũ các em thường bị trễ học. Nếu cầu phao và đò cùng không hoạt động thì có trường hợp phải nghỉ học cả tuần. Việc học tập vì thế bị ảnh hưởng rất nhiều”, ông Chiến nói.
Theo Trưởng thôn Đồng Phú, khó khăn còn rõ hơn trong những tình huống cấp cứu. Có thời điểm người dân đau ốm nhưng phải chờ đò, việc đưa đến cơ sở y tế bị chậm trễ.
“Có trường hợp đưa người bệnh đến bệnh viện thì đã trễ ‘giờ vàng’. Bà con mong sớm có cây cầu kiên cố để việc đi lại thuận lợi hơn”, ông Chiến cho biết thêm.
Hơn 20 năm trông chờ một cây cầu kiên cố
Trước năm 2001, người dân Đồng Phú hoàn toàn phụ thuộc vào đò để qua sông. Sau đó, một người dân đứng ra làm cầu phao bằng gỗ phục vụ nhu cầu đi lại. Dù phải trả phí, người dân vẫn đồng thuận vì có thêm một tuyến kết nối thuận tiện hơn.
Trải qua nhiều trận lũ lụt cây cầu bị hư hỏng sửa chữa nhiều lần, cách đây hơn 5 năm, cầu bị lũ cuốn trôi. Sau đó, gia đình ông Nguyễn Văn Hồng đứng ra tu sửa, làm lại cầu phao bằng gỗ, sắt và phao nhựa để người dân tiếp tục sử dụng.
Từ đó đến nay, cây cầu phao vẫn là tuyến giao thông chính của thôn. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tạm thời, không thể đáp ứng nhu cầu đi lại trong mùa mưa lũ. Khi nước sông Gianh dâng cao, việc đi lại vẫn phụ thuộc vào thời tiết, dòng chảy và khả năng hoạt động của phương tiện.
Để hạn chế nguy cơ mất an toàn, chính quyền xã Tuyên Phú thường xuyên kiểm tra các bến đò, phương tiện và người điều khiển; trang bị áo phao, đồng thời tuyên truyền, nhắc nhở người dân chấp hành các quy định khi qua sông.
Không chỉ chịu cảnh chia cắt khi mưa lũ, vào những ngày cầu phao hoạt động, người dân cũng phải trả phí qua cầu.
Theo đó, người đi bộ và xe đạp đóng 2.000 đồng/lượt đi và về; người điều khiển xe máy đóng 5.000 đồng/lượt đi và về đối với người dân thôn Đồng Phú.
Học sinh THCS đóng 6.000 đồng/tháng trong 10 tháng, tương đương 60.000 đồng/năm/em. Học sinh THPT đi xe máy dưới 50cm³ đóng 300.000 đồng/năm/em; học sinh THPT đi xe đạp điện đóng 200.000 đồng/năm/em.
Các phương tiện vận chuyển gia súc, vật liệu xây dựng qua cầu được thu từ 20.000-50.000 đồng/chuyến.
Theo người dân Đồng Phú, xây dựng một cây cầu kiên cố qua sông Gianh là giải pháp lâu dài, giúp chấm dứt tình trạng chia cắt mỗi khi mưa lũ.
Ông Phan Thanh Phương, Chủ tịch UBND xã Tuyên Phú, cho biết địa phương đã đề xuất các cơ quan chức năng xem xét, hỗ trợ đầu tư xây dựng cầu qua sông Gianh, nhằm đảm bảo việc đi lại an toàn, thuận lợi cho người dân, nhất là học sinh trong mùa mưa lũ.
“Có cầu, học sinh sẽ không còn cảnh nghỉ học, trễ học vì cầu phao phải tháo dỡ hoặc đò không thể hoạt động. Người dân cũng thuận lợi hơn trong đi lại, vận chuyển hàng hóa, từ đó yên tâm phát triển kinh tế rừng, kinh tế trang trại”, ông Phương nói.