Chiều 28/9, Bộ Xây dựng giải thích kinh phí thực hiện chính sách nghỉ việc chưa được phân bổ vì điều kiện hưởng chế độ chặt chẽ hơn so với lúc lập dự toán. Trước đó, trong báo cáo gửi Thủ tướng cuối tháng 7, Kiểm toán Nhà nước nhận định Bộ lập dự toán chưa sát.
Theo Bộ Xây dựng, để có kinh phí chi trả kịp thời cho cán bộ, công chức, viên chức và người lao động nghỉ việc do sắp xếp bộ máy, các đơn vị trực thuộc đã đăng ký nhu cầu. Bộ tổng hợp dự toán và gửi Bộ Tài chính. Sau đó, Thủ tướng giao Bộ Xây dựng 749,669 tỷ đồng thực hiện chính sách.
Tuy nhiên, sau khi Chính phủ ban hành Nghị định 67 sửa đổi Nghị định 178 vào tháng 3/2025 và Bộ Xây dựng lập tiêu chí đánh giá nhân sự, điều kiện nghỉ việc hưởng chế độ chặt chẽ hơn. Phạm vi người được chi trả vì thế giảm so với dự tính ban đầu. Bộ đã phân bổ 609,458 tỷ đồng qua 11 quyết định, còn 140,211 tỷ đồng chưa phân bổ.
Người có đơn tự nguyện xin nghỉ cũng không đương nhiên được hưởng chính sách. Theo hướng dẫn của Bộ Nội vụ, cơ quan quản lý phải đánh giá, rà soát theo tiêu chí để xác định người đó có thuộc diện giải quyết chế độ hay không.
Bộ Xây dựng cho rằng việc chuẩn bị dự toán sớm giúp các đơn vị hoàn thành chi trả cho người đủ điều kiện trước ngày 10/10/2025, không ai bị nợ hoặc chậm nhận tiền. Khoản 609,458 tỷ đồng là số kinh phí đã phân bổ, không phải số thực chi; thông tin Bộ cung cấp chưa nêu tổng tiền đã chi trả.
Sau báo cáo kiểm toán, Bộ Xây dựng yêu cầu các đơn vị trực thuộc rà soát việc thực hiện chính sách và tổng hợp kết quả gửi Bộ Nội vụ. Dù báo cáo của Kiểm toán Nhà nước không nêu trường hợp Bộ xác định sai đối tượng hoặc chi trả sai chế độ, quá trình tự rà soát vẫn phát hiện một số việc thực hiện chưa đúng tại các đơn vị.
Tại Ban Quản lý dự án đường bộ miền Bắc thuộc Cục Đường bộ Việt Nam, đơn vị chưa làm đầy đủ thủ tục khi cho một số viên chức nghỉ việc hưởng chính sách. Các trường hợp này được chi trả từ nguồn phát triển sự nghiệp của đơn vị, không sử dụng khoản dự toán ngân sách nêu trên. Cục Đường bộ Việt Nam đang xử lý những trường hợp liên quan.
Tại Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, một số đơn vị cấp cơ sở tính sai thời gian đóng bảo hiểm xã hội khi xác định khoản chi. Cục đã rà soát, thu hồi phần tiền tính sai để nộp ngân sách nhà nước.
Trụ sở Bộ Xây dựng tại 80 Trần Hưng Đạo, Hà Nội. Ảnh: MOC
Cuộc kiểm toán được thực hiện theo phương pháp chọn mẫu tại 10 địa phương gồm Hà Nội, TP HCM, Đồng Nai, Lâm Đồng, Đăk Lăk, Gia Lai, Tây Ninh, Cần Thơ, Cà Mau, Sơn La; cùng 4 cơ quan trung ương là Văn phòng Chính phủ và các Bộ Giáo dục và Đào tạo, Văn hóa Thể thao và Du lịch, Xây dựng. Ngoài nhận xét về dự toán của Bộ Xây dựng, Kiểm toán Nhà nước phát hiện ở một số nơi có sai sót trong xác định người được hưởng và tính chế độ. Tại Sơn La, báo cáo nêu trường hợp chi sai đối tượng nhưng chưa thu hồi hết kinh phí.
Nghị định 178 được Chính phủ ban hành cuối năm 2024, sau đó sửa đổi, bổ sung bằng Nghị định 67/2025, quy định chế độ với người nghỉ việc do sắp xếp tổ chức bộ máy. Tùy đối tượng, thời gian công tác và số năm còn lại đến tuổi nghỉ hưu, người nghỉ có thể được hưởng chính sách nghỉ hưu trước tuổi hoặc thôi việc. Theo Kho bạc Nhà nước, đến cuối năm 2025, ngân sách đã chi 163.482 tỷ đồng cho 117.073 người nghỉ việc theo chính sách này.
Vũ Tuân