Mối nguy lớn từ thói quen ăn mặn
Tại hội thảo về một số khuyến nghị chính sách và tuyên bố đồng thuận về giảm tiêu thụ natri để phòng ngừa bệnh tim mạch và đột quỵ do Viện Dinh dưỡng phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức mới đây, GS.TS. Lê Danh Tuyên, Chủ tịch Hội Tiết chế Dinh dưỡng Việt Nam bày tỏ lo ngại về tình trạng ăn mặn của người Việt.
Ông Tuyên cho biết, số liệu thống kê của Bộ Y tế ghi nhận mỗi năm nước ta có khoảng 200.000 ca đột quỵ với 170.000 ca tử vong, trong đó 78% số người bệnh đột quỵ có tiền sử tăng huyết áp.
Khoảng 1/4 số người trưởng thành bị tăng huyết áp nhưng tỷ lệ được phát hiện và kiểm soát còn thấp, trong đó ăn mặn là yếu tố dinh dưỡng chủ yếu làm tăng huyết áp ở cấp độ quần thể.
Tuy nhiên, mức tiêu thụ natri tại Việt Nam năm 2020 là 3.228mg natri/ngày (tương đương 8,07g muối/ngày), cao gần gấp đôi so với khuyến nghị.
Còn tại kết quả điều tra STEPS (Điều tra quốc gia các yếu tố nguy cơ bệnh không lây nhiễm) năm 2021 tại Việt Nam, trong số người trưởng thành từ 18 - 69 tuổi, 78,2% cho biết luôn luôn hoặc thường xuyên thêm muối hoặc nước mắm, nước chấm mặn vào thức ăn trước hoặc trong khi ăn. Trong khi 8,7% trong số này cho biết luôn luôn hoặc thường xuyên tiêu thụ các loại thực phẩm chế biến sẵn có hàm lượng muối cao.
Tiến sĩ Hoàng Đức Ngàn, Viện Dinh dưỡng nhấn mạnh, tiêu thụ thừa natri là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu gây tăng huyết áp, đột quỵ, bệnh thận, ung thư dạ dày và nhiều rối loạn sức khỏe khác.
Giải pháp cân bằng khoáng chất
Để phòng ngừa các bệnh không lây nhiễm, trong đó có bệnh đột quỵ, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị người trưởng thành nên tiêu thụ dưới 2g natri/ngày (tương đương dưới 5g muối/ngày).
Ngoài ra, người dân nên duy trì chế độ ăn giàu rau, quả, đậu đỗ và cá với lượng muối dưới 5g/ngày để dự phòng bệnh tim mạch và đột quỵ. Song song đó là sử dụng muối thay thế giàu kali giúp giảm đáng kể nguy cơ đột quỵ, biến cố tim mạch và tử vong.
Muối giảm natri là sản phẩm thay thế cho muối ăn thông thường với hàm lượng natri thấp hơn, phổ biến nhất là loại bổ sung kali được sản xuất bằng cách thay thế một phần natri clorua (NaCl) bằng kali clorua (KCl).
Thông qua việc giảm natri và tăng kali tiêu thụ, muối giảm natri bổ sung kali góp phần cải thiện sức khỏe tim mạch khi sử dụng đúng cách, như một phần của chiến lược toàn diện giảm tiêu thụ natri trong cộng đồng. Các bằng chứng khoa học quốc tế cho thấy lợi ích này đến từ cả hai cơ chế: giảm lượng natri tiêu thụ và tăng lượng kali hấp thu.
Nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng trên hơn 20.000 người có nguy cơ tim mạch cao cho thấy việc sử dụng muối giảm natri bổ sung kali giúp giảm 14% nguy cơ đột quỵ, giảm 13% các biến cố tim mạch nghiêm trọng và giảm 12% nguy cơ tử vong sớm.
Bên cạnh đó, tổng quan hệ thống của WHO dựa trên 26 thử nghiệm lâm sàng đối chứng ngẫu nhiên cũng khẳng định việc sử dụng loại muối này giảm huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương có ý nghĩa thống kê, đồng thời không làm tăng đáng kể nguy cơ tăng kali máu ở dân số chung có chức năng thận bình thường.
Các chuyên gia nhấn mạnh, việc kết hợp điều chỉnh giảm bớt lượng natri và tăng cường kali hợp lý sẽ góp phần quan trọng bảo vệ sức khỏe tim mạch và nâng cao chất lượng cuộc sống cho cộng đồng.