Iran nêu "con đường duy nhất" chấm dứt xung đột với Mỹ

Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump phủ nhận việc đề nghị nới lỏng trừng phạt Iran, trong khi Tehran tuyên bố sẵn sàng đàm phán.

Iran nêu con đường duy nhất chấm dứt xung đột với Mỹ - 1 — Một phụ nữ Iran tham gia cuộc tuần hành tại Tehran ngày 25/9 (Ảnh: Reuters).

Con đường giải quyết xung đột

Trong cuộc phỏng vấn với chương trình "Face the Nation" của đài CBS, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết Tehran sẵn sàng đàm phán về chương trình hạt nhân cũng như các vấn đề khác, nhưng sẽ không chấp nhận hành vi "bắt nạt hay cưỡng ép".

"Iran không tìm kiếm chiến tranh, nhưng sẽ tự vệ trước sức ép, sự đe dọa và tấn công", Tổng thống Pezeshkian nói, đồng thời cho biết Tehran đã nhất trí rằng "chúng tôi không được phép phát triển vũ khí hạt nhân".

Theo giới chức Mỹ và Iran, hai bên đã có các cuộc trao đổi riêng với các bên trung gian vào ngày 28/9, trong khuôn khổ nỗ lực mới nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài 7 tháng qua.

Giới chức Iran khẳng định chỉ có con đường ngoại giao mới có thể giải quyết cuộc xung đột giữa nước này với Mỹ và Israel.

"Các điều kiện của chúng tôi rất rõ ràng, và bất kỳ động thái nào nhằm mở lại eo biển Hormuz đều phụ thuộc vào việc các điều kiện này được đáp ứng", Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi viết trên mạng xã hội.

Theo ông Araqchi, “chỉ có một giải pháp thông qua đàm phán mới có thể giúp thoát khỏi tình trạng bế tắc hiện nay”.

Tuần trước, ông Araqchi phát biểu với các phóng viên tại Liên hợp quốc rằng, thỏa thuận được đề xuất với Mỹ sẽ khởi động quá trình đếm ngược 7 ngày để mở lại eo biển Hormuz và tạm dừng giao tranh trong khu vực.

Đề xuất "7 ngày" của Iran bao gồm việc chấm dứt mọi cuộc tấn công tại Iran và Li Băng, giải phóng khối tài sản bị đóng băng trị giá hàng tỷ USD của Iran, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ Iran và chấm dứt lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng biển của Iran.

Sau đó, Iran sẽ cho phép mở lại eo biển Hormuz, đồng thời hai bên sẽ nối lại đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran cũng như mong muốn của Tổng thống Donald Trump về việc tịch thu hoặc loại bỏ kho dự trữ uranium làm giàu ở cấp độ cao của Tehran.

Tuy nhiên, Tổng thống Trump đã bác bỏ kế hoạch này, đồng thời cho rằng chính sự tuyệt vọng đã thúc đẩy phía Iran tìm kiếm một thỏa thuận về eo biển Hormuz - tuyến hàng hải huyết mạch với hoạt động vận chuyển dầu mỏ toàn cầu.

"Họ muốn đạt được thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz ngay lập tức vì họ đang chịu thất bại nặng nề", ông Trump nói với các phóng viên tại Nhà Trắng.

Ngoại trưởng Iran xác nhận các bên trung gian hỗ trợ đàm phán giữa Tehran và Washington vẫn chưa chính thức thông báo về việc Mỹ bác bỏ đề xuất này.

"Chúng tôi đang chờ các bên trung gian chuyển đạt quan điểm cuối cùng tới chúng tôi và chúng tôi sẽ đưa ra quyết định dựa trên những quan điểm đó", ông Araqchi nhấn mạnh.

Mỹ bác tin sẵn sàng nới lỏng trừng phạt Iran

Tổng thống Donald Trump ngày 28/9 tuyên bố ông không đưa ra đề nghị nào với Iran để chấm dứt xung đột.

Tổng thống Trump bác bỏ thông tin do các kênh truyền thông dẫn lời quan chức Mỹ cho rằng, ông sẵn sàng nới lỏng lệnh trừng phạt và giải phóng các khoản tiền bị phong tỏa nếu Iran thực hiện những bước đi "cụ thể" liên quan đến chương trình hạt nhân của nước này.

"Điều này không đúng sự thật. Tôi không đưa ra đề nghị nào với họ", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.

Trước đó, các kênh truyền thông dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên cho biết, ông Trump sẵn sàng nới lỏng trừng phạt và giải phóng các khoản tiền của Iran như một phần của thỏa thuận cuối cùng, với điều kiện Iran phải thể hiện "bước tiến cụ thể" trong vấn đề hạt nhân.

Tổng thống Trump nhấn mạnh việc ngăn Tehran sở hữu bom hạt nhân là mục tiêu then chốt trong chiến dịch quân sự của Mỹ.

Iran hiện không sở hữu vũ khí hạt nhân và phủ nhận ý định phát triển loại vũ khí này, nhưng khẳng định họ có quyền phát triển năng lực năng lượng hạt nhân trong nước vì mục đích hòa bình.

Tổng thống Trump từng để ngỏ khả năng cuộc chiến với Iran sẽ chấm dứt ngay sau cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11, hoặc thậm chí có thể sớm hơn.

Tuy nhiên, Bloomberg dẫn các nguồn tin cho biết giới chức Iran tỏ ra bi quan về triển vọng đạt được thỏa thuận ngừng bắn trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ vào tháng 11.

Theo các nguồn tin, các cuộc đàm phán diễn ra tại New York bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên hợp quốc tuần trước đã không mang lại tiến triển đáng kể nào. Tehran cho rằng nhiều khả năng xung đột sẽ leo thang sau cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ.

Trong cuộc phỏng vấn với chương trình Face the Nation của đài CBS, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian khẳng định Tehran sẵn sàng đàm phán về chương trình hạt nhân và những vấn đề khác. Ông nhấn mạnh Iran không tìm kiếm chiến tranh, nhưng sẽ tự vệ trước sức ép, đe dọa và các cuộc tấn công. Nhà lãnh đạo Iran nói nước này đã nhất trí không được phát triển vũ khí hạt nhân, đồng thời không chấp nhận đàm phán dưới sự bắt nạt hay cưỡng ép. Theo thông tin Dân Trí dẫn từ giới chức Mỹ và Iran, hai bên đã trao đổi riêng với các bên trung gian vào ngày 28/9. Những cuộc tiếp xúc nằm trong nỗ lực mới nhằm chấm dứt cuộc chiến đã kéo dài bảy tháng, dù triển vọng đạt thỏa thuận vẫn chưa rõ ràng. Phía Iran cho rằng ngoại giao là con đường duy nhất để giải quyết xung đột giữa Tehran với Mỹ và Israel, thay vì tiếp tục đối đầu. Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi viết trên mạng xã hội rằng các điều kiện của Tehran đã rõ, và việc mở lại eo biển Hormuz phụ thuộc vào việc đáp ứng những điều kiện ấy. Ông cho rằng chỉ có giải pháp đạt được thông qua đàm phán mới giúp các bên thoát khỏi thế bế tắc hiện nay. Tuyên bố này đặt vấn đề tại eo biển Hormuz vào trung tâm thương lượng, bởi đây là tuyến hàng hải quan trọng đối với vận chuyển dầu mỏ toàn cầu. Tuần trước, ông Araqchi nói với phóng viên tại Liên hợp quốc rằng đề xuất gửi tới Mỹ sẽ mở đầu quá trình đếm ngược bảy ngày. Trong thời gian đó, các bên sẽ hướng tới việc mở lại eo biển Hormuz và tạm dừng giao tranh trong khu vực. Kế hoạch của Iran yêu cầu chấm dứt mọi cuộc tấn công tại Iran và Li Băng, đồng thời giải phóng hàng tỷ USD tài sản Iran đang bị phong tỏa. Đề xuất cũng kêu gọi dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ Iran và chấm dứt lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng biển Iran. Sau khi những điều kiện này được đáp ứng, Tehran sẽ cho phép mở lại eo biển Hormuz, theo nội dung kế hoạch được ông Araqchi công bố. Hai bên sau đó sẽ nối lại đàm phán về chương trình hạt nhân Iran và yêu cầu của Tổng thống Donald Trump liên quan đến kho uranium làm giàu ở cấp độ cao. Ông Trump đã bác bỏ kế hoạch của Iran, đồng thời nói Tehran tìm thỏa thuận về eo biển vì đang tuyệt vọng và chịu thất bại nặng nề. Phát biểu với phóng viên tại Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ mô tả tuyến hàng hải này là vấn đề mà Iran muốn giải quyết ngay lập tức. Tuy nhiên, ông Araqchi cho biết các bên trung gian vẫn chưa chính thức thông báo cho Tehran về việc Washington bác đề xuất. Ngoại trưởng Iran nói Tehran đang chờ các bên trung gian chuyển đạt quan điểm cuối cùng của Mỹ, rồi mới quyết định bước tiếp theo. Ngày 28/9, ông Trump cũng tuyên bố mình không đưa ra đề nghị nào với Iran để chấm dứt xung đột. Trên mạng xã hội Truth Social, ông phủ nhận thông tin truyền thông dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên về khả năng nới lỏng trừng phạt và giải phóng tài sản bị đóng băng. Các thông tin được báo chí dẫn trước đó cho rằng Mỹ có thể xem xét những bước đi này trong một thỏa thuận cuối cùng, nếu Iran đạt tiến triển cụ thể về hạt nhân. Ông Trump khẳng định ngăn Tehran sở hữu bom hạt nhân là mục tiêu then chốt của chiến dịch quân sự, trong khi Iran hiện không có vũ khí hạt nhân và phủ nhận ý định chế tạo. Tehran vẫn bảo lưu quyền phát triển năng lực hạt nhân trong nước vì mục đích hòa bình, còn ông Trump từng nói chiến sự có thể kết thúc trước hoặc sau bầu cử giữa kỳ tháng 11.