Một người cầm cờ Iran bên cạnh chân dung Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei tại Tehran (Ảnh: Reuters).
Chiến lược ứng phó của Iran
Người phát ngôn Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) Hossein Mohebbi tuyên bố Iran có nhiều kịch bản để đối phó với các hành động của Mỹ, bao gồm khả năng thiết lập quan hệ kinh tế với nhiều quốc gia khác nhau nhằm vô hiệu hóa tác động từ cuộc chiến kinh tế mà Washington tiến hành nhằm vào Tehran.
“Chúng tôi nhiều lần khẳng định chúng tôi sẵn sàng đối phó với bất kỳ động thái thù địch nào mà đối phương có thể thực hiện. Chúng tôi sẵn sàng cho bất kỳ hành động thù địch nào mà đối phương nhằm vào chúng tôi. Đối với chiến tranh kinh tế, chúng tôi có chiến lược để đối phó với những tác động của cuộc chiến, đồng thời thiết lập các mối quan hệ kinh tế hiệu quả với một số quốc gia”, ông Mohebbi tuyên bố hôm 23/8.
Ông Mohebbi cho rằng những tuyên bố của Tổng thống Donald Trump về việc phát động chiến dịch kinh tế chống lại Iran đồng nghĩa với việc thừa nhận thất bại của Mỹ trong cuộc xung đột quân sự với Iran.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf cho biết Tehran đã nhận được "nhiều thông điệp" từ các nước láng giềng về việc thiết lập các cơ chế hợp tác kinh tế và an ninh khu vực mới.
Ông Qalibaf, trưởng đoàn đàm phán Iran, cáo buộc Mỹ gây nguy hiểm cho an ninh của các đồng minh trong khu vực vì lợi ích của Israel. Quan chức Iran khẳng định một trật tự khu vực độc lập và "tự chủ" sẽ mang lại hòa bình và an ninh.
Iran tuyên bố chiến dịch của Mỹ sẽ thất bại
Cũng trong ngày 23/8, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi bác bỏ mối đe dọa về các lệnh trừng phạt mới của Mỹ, cho rằng đây là dấu hiệu của sự tuyệt vọng. Ông cũng khẳng định các biện pháp mới của Washington sẽ không thể đánh bại Tehran.
"Việc họ (các nhà lãnh đạo Mỹ) chuyển từ các hoạt động quân sự... sang việc khơi lại những kế hoạch cũ kỹ cho thấy họ đang ở thế tuyệt vọng”, ông Araqchi tuyên bố.
Theo Ngoại trưởng Iran, đây là các “kịch bản lặp đi lặp lại" của Mỹ. Ông cho rằng Washington phải đối thoại với Iran một cách tôn trọng nhằm tìm ra “một giải pháp dựa trên công lý và danh dự”.
“Chúng tôi chưa bao giờ e sợ. Tất cả những hành động của họ - dù là bao vây cấm vận hay những động thái quân sự khác mà họ đã thực hiện - đều thất bại, và bước đi mới này của họ cũng sẽ thất bại”, Ngoại trưởng Araqchi nhấn mạnh.
Trong khi đó, ông Mohsen Rezaei, người đứng đầu Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, kêu gọi các quốc gia khác không tham gia “cuộc chiến kinh tế với Mỹ”. Ông cảnh báo nếu các nước này đứng về phía Washington, Tehran sẽ coi họ là đối thủ.
"Nếu các nước láng giềng của Iran hùa theo Mỹ trong cuộc chiến kinh tế, sẽ không một giọt dầu nào có thể rời khỏi vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz. Chúng tôi cũng sẽ nhắm mục tiêu vào các tuyến đường khác dùng để xuất khẩu dầu từ vịnh Ba Tư", ông Rezaei cảnh báo.
Ông Rezaei tuyên bố nếu Tổng thống Trump “muốn hành động”, Iran sẽ đáp trả theo cách “gây chấn động”.
Ngày 19/8, Tổng thống Trump doạ tiến hành một cuộc "chiến tranh kinh tế" chưa từng có với Iran, đồng thời cảnh báo hậu quả với bất kỳ quốc gia nào cung cấp "bất kỳ phao cứu sinh nào cho Iran". Ông kêu gọi các đồng minh “đứng về phía Mỹ để cô lập và đánh bại Iran”.
Thông báo được đưa ra sau khi thời hạn 60 ngày dành cho việc đàm phán một thỏa thuận hòa bình với Tehran kết thúc mà không đạt được đột phá. Ông Trump tuyên bố các cuộc đàm phán đã chấm dứt.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cũng thông báo áp đặt lệnh trừng phạt cứng rắn nhất với Iran nhằm bóp nghẹt nền kinh tế của nước này. Theo ông, kế hoạch đó nhiều khả năng sẽ loại bỏ nhu cầu mở một chiến dịch quân sự lớn hơn nhằm vào Tehran.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho rằng sức ép kinh tế là "công cụ hiệu quả nhất" của Washington để chống lại Iran.
Tuần trước, UAE đã đình chỉ quan hệ kinh tế với Iran sau khi cáo buộc 2 tên lửa đạn đạo được bắn vào lãnh thổ nước này. Tehran phủ nhận trách nhiệm và mô tả vụ việc là một "màn kịch dàn dựng" của Israel.
Iran trên thực tế đã đóng cửa eo biển Hormuz, tuyến hàng hải đảm nhận khoảng 1/4 hoạt động vận chuyển dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu, ngay sau khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch không kích phối hợp vào ngày 28/2.
Hải quân Mỹ áp đặt lệnh phong tỏa đối với các cảng của Iran vào tháng 4 và dẫn đường cho các tàu đi qua những tuyến đường mà Tehran coi là bất hợp pháp.