Ngày 25/9, Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Cần Thơ phối hợp với Tổ chức Plan International Việt Nam và AstraZeneca Việt Nam tổ chức Hội thảo khởi động Dự án sức khỏe thanh thiếu niên Việt Nam (Young Health Programme - YHP) giai đoạn 2026-2029 tại thành phố Cần Thơ.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các bệnh không lây nhiễm hiện gây ra hơn 43 triệu ca tử vong mỗi năm trên toàn cầu và là nguyên nhân của khoảng 80% số ca tử vong tại Việt Nam. Các yếu tố nguy cơ như hút thuốc lá, sử dụng rượu bia có hại, dinh dưỡng không hợp lý, ít vận động thể chất và các tác động của biến đổi khí hậu đang ảnh hưởng ngày càng rõ rệt đến sức khỏe thanh thiếu niên. Vì vậy, việc trang bị cho thanh thiếu niên kiến thức và kỹ năng để chủ động chăm sóc sức khỏe từ sớm vì vậy là một phần quan trọng trong xây dựng một thế hệ khỏe mạnh và có khả năng thích ứng.
Được khởi xướng từ năm 2010, Chương trình Sức khỏe Thanh thiếu niên Việt Nam (Young Health Programme - YHP) được triển khai tại nhiều quốc gia nhằm trao quyền cho thanh thiếu niên phòng ngừa các bệnh không lây nhiễm và ứng phó với những nguy cơ sức khỏe liên quan đến biến đổi khí hậu.
Chương trình dự kiến kéo dài tới năm 2030 với tổng ngân sách thực hiện lên tới hơn 100 triệu USD do AstraZeneca tài trợ.
Tính tới thời điểm hiện tại, Chương trình Sức khỏe Thanh thiếu niên Việt Nam đã tiếp cận tới 23 triệu thanh thiếu niên, đào tạo hơn 1 triệu người tham gia và hỗ trợ các nhà vận động trẻ góp phần tạo ảnh hưởng tới 29 luật và chính sách trên hơn 60 quốc gia trên thế giới. Riêng giai đoạn 2026-2030, chương trình đặt mục tiêu tiếp cận thêm 10 triệu thanh thiếu niên, đào tạo 800.000 nhà vận động trẻ và góp phần định hình 17 chính sách công trên toàn cầu.
Tại Việt Nam, AstraZeneca và Plan International đã đồng hành triển khai chương trình từ năm 2019. Qua hai giai đoạn, chương trình đã trực tiếp tiếp cận hơn 110.000 thanh thiếu niên và thu hút sự tham gia gián tiếp của hơn hai triệu thanh thiếu niên và thành viên cộng đồng. Chương trình Sức khỏe Thanh thiếu niên Việt Nam hướng tới phòng ngừa bệnh không lây nhiễm, thúc đẩy công bằng y tế và tăng khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu cho thanh thiếu niên 15 đến 24 tuổi, thông qua nâng cao kiến thức, năng lực tự chủ và tiếp cận dịch vụ y tế thân thiện.
Theo Quyết định số 2765/QĐ-UBND đã được phê duyệt ngày 12/6/2026, trong giai đoạn mới này tại Cần Thơ, Chương trình Sức khỏe Thanh thiếu niên Việt Nam dự kiến sẽ triển khai tại 7 trường học, tiếp cận khoảng 26.150 học sinh, sinh viên.
Kế thừa những kết quả và bài học từ các giai đoạn trước, các hoạt động sẽ bao gồm đào tạo tuyên truyền viên học sinh, sinh viên; nâng cao năng lực cho giáo viên, cán bộ nhà trường và nhân viên y tế; tổ chức các hoạt động truyền thông về phòng ngừa bệnh không lây nhiễm, sức khỏe tâm thần, bình đẳng giới và biến đổi khí hậu; đồng thời hỗ trợ nâng cấp 7 góc y tế trường học thân thiện và tăng cường khả năng tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe phù hợp với thanh thiếu niên.
Bên cạnh đó, dự án sẽ tạo không gian để thanh thiếu niên tham gia chủ động hơn vào các vấn đề liên quan đến sức khỏe của chính mình. Các sáng kiến truyền thông, nghiên cứu và vận động chính sách do học sinh, sinh viên khởi xướng sẽ được khuyến khích và hỗ trợ, qua đó giúp tiếng nói của người trẻ được lắng nghe và trở thành một phần của quá trình tạo ra thay đổi trong trường học và cộng đồng.
Phát biểu tại hội thảo, Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Cần Thơ Nguyễn Văn Hiền khẳng định: "Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Cần Thơ đánh giá cao ý nghĩa của Chương trình Sức khỏe Thanh thiếu niên Việt Nam trong việc góp phần nâng cao sức khỏe thể chất, tinh thần và trang bị cho học sinh, sinh viên những kiến thức, kỹ năng cần thiết để xây dựng lối sống lành mạnh trong bối cảnh hiện nay. Chúng tôi cam kết sẽ tiếp tục đồng hành chặt chẽ cùng Bộ Giáo dục và Đào tạo, Tổ chức Plan International Việt Nam, AstraZeneca và các đơn vị liên quan nhằm triển khai hiệu quả các hoạt động của dự án, bảo đảm dự án mang lại lợi ích thiết thực và lâu dài cho học sinh, sinh viên trên địa bàn thành phố Cần Thơ."
Đại diện nhà tài trợ, Giám đốc đối ngoại công ty TNHH AstraZeneca Nguyễn Thị Lương Phong chia sẻ: "AstraZeneca tự hào tiếp tục đồng hành cùng Chương trình Sức khỏe Thanh thiếu niên Việt Nam trong hành trình nâng cao sức khỏe và hạnh phúc cho thế hệ trẻ. Chúng tôi kỳ vọng dự án sẽ giúp nhiều học sinh, sinh viên hơn được tiếp cận kiến thức, dịch vụ và cơ hội tham gia các sáng kiến về sức khỏe, từ đó hình thành những hành vi tích cực để xây dựng một tương lai khỏe mạnh và bền vững."
Tại sự kiện, nhằm hưởng ứng Ngày Quốc tế Trẻ em gái (11/10), Giám đốc Quốc gia Plan International Việt Nam Lê Quỳnh Lan, đã thực hiện nghi thức trao quyền Giám đốc Quốc gia tượng trưng cho em Nguyễn Hoàng Trúc Anh, học sinh lớp 9, Trường trung học cơ sở Lương Thế Vinh, thành phố Cần Thơ.
Hoạt động là một phần của sáng kiến toàn cầu Trao quyền cho em gái (Girls Takeover) do Plan International khởi xướng và được AstraZeneca đồng hành, ủng hộ trong nhiều năm qua.
Thông qua sáng kiến này, trẻ em gái có cơ hội đảm nhận các vị trí lãnh đạo mang tính biểu tượng, trực tiếp trải nghiệm quá trình ra quyết định, bày tỏ quan điểm và đóng góp tiếng nói của mình vào các cuộc thảo luận về những vấn đề tác động đến cuộc sống, sức khỏe và tương lai của các em.
Đây cũng là dịp để các cơ quan, tổ chức và cộng đồng lắng nghe, ghi nhận và thúc đẩy sự tham gia có ý nghĩa của trẻ em gái trong quá trình xây dựng các giải pháp hướng tới một xã hội bình đẳng và bao trùm hơn.
Khánh Lan